UtshovChapter 66
66.1
युधिष्ठिर उवाच
श्रुतं दानफलं तात यत्त्वया परिकीर्तितम्
अन्नं तु ते विशेषेण प्रशस्तमिह भारत
Yudhishthira uvacha
Shrutam danaphalam tata yattvaya parikirtitam
Annam tu te visheshena prashastamiha bharata
66.2
पानीयदानं परमं कथं चेह महाफलम्
इत्येतच्छ्रोतुमिच्छामि विस्तरेण पितामह
Paniyadanam paramam katham cheha mahaphalam
Ityetachchhrotumichchhami vistarena pitamaha
66.3
भीष्म उवाच
हन्त ते वर्तयिष्यामि यथावद्भरतर्षभ
गदतस्तन्ममाद्येह शृणु सत्यपराक्रम
पानीयदानात्प्रभृति सर्वं वक्ष्यामि तेऽनघ
Bhishma uvacha
Hanta te vartayishyami yathavadbharatarshabha
Gadatastanmamadyeha shrinu satyaparakrama
Paniyadanatprabhriti sarvam vakshyami tenagha
66.4
यदन्नं यच्च पानीयं संप्रदायाश्नुते नरः
न तस्मात्परमं दानं किंचिदस्तीति मे मतिः
Yadannam yachcha paniyam sampradayashnute narah
Na tasmatparamam danam kinchidastiti me matih
66.5
अन्नात्प्राणभृतस्तात प्रवर्तन्ते हि सर्वशः
तस्मादन्नं परं लोके सर्वदानेषु कथ्यते
Annatpranabhritastata pravartante hi sarvashah
Tasmadannam param loke sarvadaneshu kathyate
66.6
अन्नाद्बलं च तेजश्च प्राणिनां वर्धते सदा
अन्नदानमतस्तस्माच्छ्रेष्ठमाह प्रजापतिः
Annadbalam cha tejashcha praninam vardhate sada
Annadanamatastasmachchhreshthamaha prajapatih
66.7
सावित्र्या ह्यपि कौन्तेय श्रुतं ते वचनं शुभम्
यतश्चैतद्यथा चैतद्देवसत्रे महामते
Savitrya hyapi kaunteya shrutam te vachanam shubham
Yatashchaitadyatha chaitaddevasatre mahamate
66.8
अन्ने दत्ते नरेणेह प्राणा दत्ता भवन्त्युत
प्राणदानाद्धि परमं न दानमिह विद्यते
Anne datte nareneha prana datta bhavantyuta
Pranadanaddhi paramam na danamiha vidyate
66.9
श्रुतं हि ते महाबाहो लोमशस्यापि तद्वचः
प्राणान्दत्त्वा कपोताय यत्प्राप्तं शिबिना पुरा
Shrutam hi te mahabaho lomashasyapi tadvachah
Pranandattva kapotaya yatpraptam shibina pura
66.10
तां गतिं लभते दत्त्वा द्विजस्यान्नं विशां पते
गतिं विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नः श्रुतम्
Tam gatim labhate dattva dvijasyannam visham pate
Gatim vishishtam gachchhanti pranada iti nah shrutam
66.11
अन्नं चापि प्रभवति पानीयात्कुरुसत्तम
नीरजातेन हि विना न किंचित्संप्रवर्तते
Annam chapi prabhavati paniyatkurusattama
Nirajatena hi vina na kinchitsampravartate
66.12
नीरजातश्च भगवान्सोमो ग्रहगणेश्वरः
अमृतं च सुधा चैव स्वाहा चैव वषट्तथा
Nirajatashcha bhagavansomo grahaganeshvarah
Amritam cha sudha chaiva svaha chaiva vashattatha
66.13
अन्नौषध्यो महाराज वीरुधश्च जलोद्भवाः
यतः प्राणभृतां प्राणाः संभवन्ति विशां पते
Annaushadhyo maharaja virudhashcha jalodbhavah
Yatah pranabhritam pranah sambhavanti visham pate
66.14
देवानाममृतं चान्नं नागानां च सुधा तथा
पितॄणां च स्वधा प्रोक्ता पशूनां चापि वीरुधः
Devanamamritam channam naganam cha sudha tatha
Pitrinam cha svadha prokta pashunam chapi virudhah
66.15
अन्नमेव मनुष्याणां प्राणानाहुर्मनीषिणः
तच्च सर्वं नरव्याघ्र पानीयात्संप्रवर्तते
Annameva manushyanam prananahurmanishinah
Tachcha sarvam naravyaghra paniyatsampravartate
66.16
तस्मात्पानीयदानाद्वै न परं विद्यते क्वचित्
तच्च दद्यान्नरो नित्यं य इच्छेद्भूतिमात्मनः
Tasmatpaniyadanadvai na param vidyate kvachit
Tachcha dadyannaro nityam ya ichchhedbhutimatmanah
66.17
धन्यं यशस्यमायुष्यं जलदानं विशां पते
शत्रूंश्चाप्यधि कौन्तेय सदा तिष्ठति तोयदः
Dhanyam yashasyamayushyam jaladanam visham pate
Shatrunshchapyadhi kaunteya sada tishthati toyadah
66.18
सर्वकामानवाप्नोति कीर्तिं चैवेह शाश्वतीम्
प्रेत्य चानन्त्यमाप्नोति पापेभ्यश्च प्रमुच्यते
Sarvakamanavapnoti kirtim chaiveha shashvatim
Pretya chanantyamapnoti papebhyashcha pramuchyate
66.19
तोयदो मनुजव्याघ्र स्वर्गं गत्वा महाद्युते
अक्षयान्समवाप्नोति लोकानित्यब्रवीन्मनुः
Toyado manujavyaghra svargam gatva mahadyute
Akshayansamavapnoti lokanityabravinmanuh