UtshovChapter 32
32.1
युधिष्ठिर उवाच
के पूज्याः के नमस्कार्या मानवैर्भरतर्षभ
विस्तरेण तदाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यताम्
Yudhishthira uvacha
Ke pujyah ke namaskarya manavairbharatarshabha
Vistarena tadachakshva na hi tripyami kathyatam
32.2
भीष्म उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
नारदस्य च संवादं वासुदेवस्य चोभयोः
Bhishma uvacha
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Naradasya cha sanvadam vasudevasya chobhayoh
32.3
नारदं प्राञ्जलिं दृष्ट्वा पूजयानं द्विजर्षभान्
केशवः परिपप्रच्छ भगवन्कान्नमस्यसि
Naradam pranjalim drishtva pujayanam dvijarshabhan
Keshavah paripaprachchha bhagavankannamasyasi
32.4
बहुमानः परः केषु भवतो यान्नमस्यसि
शक्यं चेच्छ्रोतुमिच्छामि ब्रूह्येतद्धर्मवित्तम
Bahumanah parah keshu bhavato yannamasyasi
Shakyam chechchhrotumichchhami bruhyetaddharmavittama
32.5
नारद उवाच
शृणु गोविन्द यानेतान्पूजयाम्यरिमर्दन
त्वत्तोऽन्यः कः पुमाँल्लोके श्रोतुमेतदिहार्हति
Narada uvacha
Shrinu govinda yanetanpujayamyarimardana
Tvattonyah kah pumanlloke shrotumetadiharhati
32.6
वरुणं वायुमादित्यं पर्जन्यं जातवेदसम्
स्थाणुं स्कन्दं तथा लक्ष्मीं विष्णुं ब्रह्माणमेव च
Varunam vayumadityam parjanyam jatavedasam
Sthanum skandam tatha lakshmim vishnum brahmanameva cha
32.7
वाचस्पतिं चन्द्रमसमपः पृथ्वीं सरस्वतीम्
सततं ये नमस्यन्ति तान्नमस्याम्यहं विभो
Vachaspatim chandramasamapah prithvim sarasvatim
Satatam ye namasyanti tannamasyamyaham vibho
32.8
तपोधनान्वेदविदो नित्यं वेदपरायणान्
महार्हान्वृष्णिशार्दूल सदा संपूजयाम्यहम्
Tapodhananvedavido nityam vedaparayanan
Maharhanvrishnishardula sada sampujayamyaham
32.9
अभुक्त्वा देवकार्याणि कुर्वते येऽविकत्थनाः
संतुष्टाश्च क्षमायुक्तास्तान्नमस्याम्यहं विभो
Abhuktva devakaryani kurvate yevikatthanah
Santushtashcha kshamayuktastannamasyamyaham vibho
32.10
सम्यग्ददति ये चेष्टान्क्षान्ता दान्ता जितेन्द्रियाः
सस्यं धनं क्षितिं गाश्च तान्नमस्यामि यादव
Samyagdadati ye cheshtankshanta danta jitendriyah
Sasyam dhanam kshitim gashcha tannamasyami yadava
32.11
ये ते तपसि वर्तन्ते वने मूलफलाशनाः
असंचयाः क्रियावन्तस्तान्नमस्यामि यादव
Ye te tapasi vartante vane mulaphalashanah
Asanchayah kriyavantastannamasyami yadava
32.12
ये भृत्यभरणे सक्ताः सततं चातिथिप्रियाः
भुञ्जन्ते देवशेषाणि तान्नमस्यामि यादव
Ye bhrityabharane saktah satatam chatithipriyah
Bhunjante devasheshani tannamasyami yadava
32.13
ये वेदं प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मवादिनः
याजनाध्यापने युक्ता नित्यं तान्पूजयाम्यहम्
Ye vedam prapya durdharsha vagmino brahmavadinah
Yajanadhyapane yukta nityam tanpujayamyaham
32.14
प्रसन्नहृदयाश्चैव सर्वसत्त्वेषु नित्यशः
आ पृष्ठतापात्स्वाध्याये युक्तास्तान्पूजयाम्यहम्
Prasannahridayashchaiva sarvasattveshu nityashah
A prishthatapatsvadhyaye yuktastanpujayamyaham
32.15
गुरुप्रसादे स्वाध्याये यतन्ते ये स्थिरव्रताः
शुश्रूषवोऽनसूयन्तस्तान्नमस्यामि यादव
Guruprasade svadhyaye yatante ye sthiravratah
Shushrushavonasuyantastannamasyami yadava
32.16
सुव्रता मुनयो ये च ब्रह्मण्याः सत्यसंगराः
वोढारो हव्यकव्यानां तान्नमस्यामि यादव
Suvrata munayo ye cha brahmanyah satyasangarah
Vodharo havyakavyanam tannamasyami yadava
32.17
भैक्ष्यचर्यासु निरताः कृशा गुरुकुलाश्रयाः
निःसुखा निर्धना ये च तान्नमस्यामि यादव
Bhaikshyacharyasu niratah krisha gurukulashrayah
Nihsukha nirdhana ye cha tannamasyami yadava
32.18
निर्ममा निष्प्रतिद्वंद्वा निर्ह्रीका निष्प्रयोजनाः
अहिंसानिरता ये च ये च सत्यव्रता नराः
दान्ताः शमपराश्चैव तान्नमस्यामि केशव
Nirmama nishpratidvandva nirhrika nishprayojanah
Ahinsanirata ye cha ye cha satyavrata narah
Dantah shamaparashchaiva tannamasyami keshava
32.19
देवतातिथिपूजायां प्रसक्ता गृहमेधिनः
कपोतवृत्तयो नित्यं तान्नमस्यामि यादव
Devatatithipujayam prasakta grihamedhinah
Kapotavrittayo nityam tannamasyami yadava
32.20
येषां त्रिवर्गः कृत्येषु वर्तते नोपहीयते
शिष्टाचारप्रवृत्ताश्च तान्नमस्याम्यहं सदा
Yesham trivargah krityeshu vartate nopahiyate
Shishtacharapravrittashcha tannamasyamyaham sada
32.21
ब्राह्मणास्त्रिषु लोकेषु ये त्रिवर्गमनुष्ठिताः
अलोलुपाः पुण्यशीलास्तान्नमस्यामि केशव
Brahmanastrishu lokeshu ye trivargamanushthitah
Alolupah punyashilastannamasyami keshava
32.22
अब्भक्षा वायुभक्षाश्च सुधाभक्षाश्च ये सदा
व्रतैश्च विविधैर्युक्तास्तान्नमस्यामि माधव
Abbhaksha vayubhakshashcha sudhabhakshashcha ye sada
Vrataishcha vividhairyuktastannamasyami madhava
32.23
अयोनीनग्नियोनींश्च ब्रह्मयोनींस्तथैव च
सर्वभूतात्मयोनींश्च तान्नमस्याम्यहं द्विजान्
Ayoninagniyoninshcha brahmayoninstathaiva cha
Sarvabhutatmayoninshcha tannamasyamyaham dvijan
32.24
नित्यमेतान्नमस्यामि कृष्ण लोककरानृषीन्
लोकज्येष्ठाञ्ज्ञाननिष्ठांस्तमोघ्नाँल्लोकभास्करान्
Nityametannamasyami krishna lokakaranrishin
Lokajyeshthangyananishthanstamoghnanllokabhaskaran
32.25
तस्मात्त्वमपि वार्ष्णेय द्विजान्पूजय नित्यदा
पूजिताः पूजनार्हा हि सुखं दास्यन्ति तेऽनघ
Tasmattvamapi varshneya dvijanpujaya nityada
Pujitah pujanarha hi sukham dasyanti tenagha
32.26
अस्मिँल्लोके सदा ह्येते परत्र च सुखप्रदाः
त एते मान्यमाना वै प्रदास्यन्ति सुखं तव
Asminlloke sada hyete paratra cha sukhapradah
Ta ete manyamana vai pradasyanti sukham tava
32.27
ये सर्वातिथयो नित्यं गोषु च ब्राह्मणेषु च
नित्यं सत्ये च निरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Ye sarvatithayo nityam goshu cha brahmaneshu cha
Nityam satye cha nirata durganyatitaranti te
32.28
नित्यं शमपरा ये च तथा ये चानसूयकाः
नित्यं स्वाध्यायिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Nityam shamapara ye cha tatha ye chanasuyakah
Nityam svadhyayino ye cha durganyatitaranti te
32.29
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति ये चैकं देवमाश्रिताः
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Sarvandevannamasyanti ye chaikam devamashritah
Shraddadhanashcha dantashcha durganyatitaranti te
32.30
तथैव विप्रप्रवरान्नमस्कृत्य यतव्रतान्
भवन्ति ये दानरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Tathaiva viprapravarannamaskritya yatavratan
Bhavanti ye danarata durganyatitaranti te
32.31
अग्नीनाधाय विधिवत्प्रयता धारयन्ति ये
प्राप्ताः सोमाहुतिं चैव दुर्गाण्यतितरन्ति ते
Agninadhaya vidhivatprayata dharayanti ye
Praptah somahutim chaiva durganyatitaranti te
32.32
मातापित्रोर्गुरुषु च सम्यग्वर्तन्ति ये सदा
यथा त्वं वृष्णिशार्दूलेत्युक्त्वैवं विरराम सः
Matapitrorgurushu cha samyagvartanti ye sada
Yatha tvam vrishnisharduletyuktvaivam virarama sah
32.33
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय पितृदेवद्विजातिथीन्
सम्यक्पूजय येन त्वं गतिमिष्टामवाप्स्यसि
Tasmattvamapi kaunteya pitridevadvijatithin
Samyakpujaya yena tvam gatimishtamavapsyasi