Chapter 30
30.1
भीष्म उवाच
एवमुक्तो मतङ्गस्तु भृशं शोकपरायणः
अतिष्ठत गयां गत्वा सोऽङ्गुष्ठेन शतं समाः
Bhishma uvacha
Evamukto matangastu bhrisham shokaparayanah
Atishthata gayam gatva songushthena shatam samah
30.2
सुदुष्करं वहन्योगं कृशो धमनिसंततः
त्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स पपातेति नः श्रुतम्
Sudushkaram vahanyogam krisho dhamanisantatah
Tvagasthibhuto dharmatma sa papateti nah shrutam
30.3
तं पतन्तमभिद्रुत्य परिजग्राह वासवः
वराणामीश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः
Tam patantamabhidrutya parijagraha vasavah
Varanamishvaro data sarvabhutahite ratah
30.4
शक्र उवाच
मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते संवृतं परिपन्थिभिः
पूजयन्सुखमाप्नोति दुःखमाप्नोत्यपूजयन्
Shakra uvacha
Matanga brahmanatvam te sanvritam paripanthibhih
Pujayansukhamapnoti duhkhamapnotyapujayan
30.5
ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितः
ब्राह्मणेभ्योऽनुतृप्यन्ति पितरो देवतास्तथा
Brahmane sarvabhutanam yogakshemah samahitah
Brahmanebhyonutripyanti pitaro devatastatha
30.6
ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यते
ब्राह्मणः कुरुते तद्धि यथा यद्यच्च वाञ्छति
Brahmanah sarvabhutanam matanga para uchyate
Brahmanah kurute taddhi yatha yadyachcha vanchhati
30.7
बह्वीस्तु संसरन्योनीर्जायमानः पुनः पुनः
पर्याये तात कस्मिंश्चिद्ब्राह्मण्यमिह विन्दति
Bahvistu sansaranyonirjayamanah punah punah
Paryaye tata kasminshchidbrahmanyamiha vindati
30.8
मतङ्ग उवाच
किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम्
तं तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषते
Matanga uvacha
Kim mam tudasi duhkhartam mritam marayase cha mam
Tam tu shochami yo labdhva brahmanyam na bubhushate
30.9
ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर्वर्णैः शतक्रतो
सुदुर्लभं तदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः
Brahmanyam yadi dushprapam tribhirvarnaih shatakrato
Sudurlabham tadavapya nanutishthanti manavah
30.10
यः पापेभ्यः पापतमस्तेषामधम एव सः
ब्राह्मण्यं योऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम्
Yah papebhyah papatamasteshamadhama eva sah
Brahmanyam yovajanite dhanam labdhveva durlabham
30.11
दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम्
दुरवापमवाप्यैतन्नानुतिष्ठन्ति मानवाः
Dushprapam khalu vipratvam praptam duranupalanam
Duravapamavapyaitannanutishthanti manavah
30.12
एकारामो ह्यहं शक्र निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः
अहिंसादमदानस्थः कथं नार्हामि विप्रताम्
Ekaramo hyaham shakra nirdvandvo nishparigrahah
Ahinsadamadanasthah katham narhami vipratam
30.13
यथाकामविहारी स्यां कामरूपी विहंगमः
ब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयामहम्
यथा ममाक्षया कीर्तिर्भवेच्चापि पुरंदर
Yathakamavihari syam kamarupi vihangamah
Brahmakshatravirodhena pujam cha prapnuyamaham
Yatha mamakshaya kirtirbhavechchapi purandara
30.14
इन्द्र उवाच
छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि
Indra uvacha
Chhandodeva iti khyatah strinam pujyo bhavishyasi
30.15
भीष्म उवाच
एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवोऽन्तरधीयत
प्राणांस्त्यक्त्वा मतङ्गोऽपि प्राप तत्स्थानमुत्तमम्
Bhishma uvacha
Evam tasmai varam dattva vasavontaradhiyata
Prananstyaktva matangopi prapa tatsthanamuttamam
30.16
एवमेतत्परं स्थानं ब्राह्मण्यं नाम भारत
तच्च दुष्प्रापमिह वै महेन्द्रवचनं यथा
Evametatparam sthanam brahmanyam nama bharata
Tachcha dushprapamiha vai mahendravachanam yatha