UtshovChapter 114
114.1
युधिष्ठिर उवाच
अहिंसा वैदिकं कर्म ध्यानमिन्द्रियसंयमः
तपोऽथ गुरुशुश्रूषा किं श्रेयः पुरुषं प्रति
Yudhishthira uvacha
Ahinsa vaidikam karma dhyanamindriyasanyamah
Tapotha gurushushrusha kim shreyah purusham prati
114.2
बृहस्पतिरुवाच
सर्वाण्येतानि धर्मस्य पृथग्द्वाराणि सर्वशः
शृणु संकीर्त्यमानानि षडेव भरतर्षभ
Brihaspatiruvacha
Sarvanyetani dharmasya prithagdvarani sarvashah
Shrinu sankirtyamanani shadeva bharatarshabha
114.3
हन्त निःश्रेयसं जन्तोरहं वक्ष्याम्यनुत्तमम्
अहिंसापाश्रयं धर्मं यः साधयति वै नरः
Hanta nihshreyasam jantoraham vakshyamyanuttamam
Ahinsapashrayam dharmam yah sadhayati vai narah
114.4
त्रीन्दोषान्सर्वभूतेषु निधाय पुरुषः सदा
कामक्रोधौ च संयम्य ततः सिद्धिमवाप्नुते
Trindoshansarvabhuteshu nidhaya purushah sada
Kamakrodhau cha sanyamya tatah siddhimavapnute
114.5
अहिंसकानि भूतानि दण्डेन विनिहन्ति यः
आत्मनः सुखमन्विच्छन्न स प्रेत्य सुखी भवेत्
Ahinsakani bhutani dandena vinihanti yah
Atmanah sukhamanvichchhanna sa pretya sukhi bhavet
114.6
आत्मोपमश्च भूतेषु यो वै भवति पूरुषः
न्यस्तदण्डो जितक्रोधः स प्रेत्य सुखमेधते
Atmopamashcha bhuteshu yo vai bhavati purushah
Nyastadando jitakrodhah sa pretya sukhamedhate
114.7
सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः
देवापि मार्गे मुह्यन्ति अपदस्य पदैषिणः
Sarvabhutatmabhutasya sarvabhutani pashyatah
Devapi marge muhyanti apadasya padaishinah
114.8
न तत्परस्य संदद्यात्प्रतिकूलं यदात्मनः
एष संक्षेपतो धर्मः कामादन्यः प्रवर्तते
Na tatparasya sandadyatpratikulam yadatmanah
Esha sankshepato dharmah kamadanyah pravartate
114.9
प्रत्याख्याने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रिये
आत्मौपम्येन पुरुषः समाधिमधिगच्छति
Pratyakhyane cha dane cha sukhaduhkhe priyapriye
Atmaupamyena purushah samadhimadhigachchhati
114.10
यथा परः प्रक्रमतेऽपरेषु; तथापरः प्रक्रमते परस्मिन्
एषैव तेऽस्तूपमा जीवलोके; यथा धर्मो नैपुणेनोपदिष्टः
Yatha parah prakramatepareshu; tathaparah prakramate parasmin
Eshaiva testupama jivaloke; yatha dharmo naipunenopadishtah
114.11
वैशंपायन उवाच
इत्युक्त्वा तं सुरगुरुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम्
दिवमाचक्रमे धीमान्पश्यतामेव नस्तदा
Vaishampayana uvacha
Ityuktva tam suragururdharmarajam yudhishthiram
Divamachakrame dhimanpashyatameva nastada