UtshovChapter 80
80.1
युधिष्ठिर उवाच
क्वसमुत्थाः कथंशीला ऋत्विजः स्युः पितामह
कथंविधाश्च राजेन्द्र तद्ब्रूहि वदतां वर
Yudhishthira uvacha
Kvasamutthah kathanshila ritvijah syuh pitamaha
Kathanvidhashcha rajendra tadbruhi vadatam vara
80.2
भीष्म उवाच
प्रतिकर्म पुराचार ऋत्विजां स्म विधीयते
आदौ छन्दांसि विज्ञाय द्विजानां श्रुतमेव च
Bhishma uvacha
Pratikarma purachara ritvijam sma vidhiyate
Adau chhandansi vigyaya dvijanam shrutameva cha
80.3
ये त्वेकरतयो नित्यं धीरा नाप्रियवादिनः
परस्परस्य सुहृदः संमताः समदर्शिनः
Ye tvekaratayo nityam dhira napriyavadinah
Parasparasya suhridah sammatah samadarshinah
80.4
येष्वानृशंस्यं सत्यं चाप्यहिंसा तप आर्जवम्
अद्रोहो नाभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः
Yeshvanrishansyam satyam chapyahinsa tapa arjavam
Adroho nabhimanashcha hristitiksha damah shamah
80.5
ह्रीमान्सत्यधृतिर्दान्तो भूतानामविहिंसकः
अकामद्वेषसंयुक्तस्त्रिभिः शुक्लैः समन्वितः
Hrimansatyadhritirdanto bhutanamavihinsakah
Akamadveshasanyuktastribhih shuklaih samanvitah
80.6
अहिंसको ज्ञानतृप्तः स ब्रह्मासनमर्हति
एते महर्त्विजस्तात सर्वे मान्या यथातथम्
Ahinsako gyanatriptah sa brahmasanamarhati
Ete mahartvijastata sarve manya yathatatham
80.7
युधिष्ठिर उवाच
यदिदं वेदवचनं दक्षिणासु विधीयते
इदं देयमिदं देयं न क्वचिद्व्यवतिष्ठते
Yudhishthira uvacha
Yadidam vedavachanam dakshinasu vidhiyate
Idam deyamidam deyam na kvachidvyavatishthate
80.8
नेदं प्रति धनं शास्त्रमापद्धर्ममशास्त्रतः
आज्ञा शास्त्रस्य घोरेयं न शक्तिं समवेक्षते
Nedam prati dhanam shastramapaddharmamashastratah
Agya shastrasya ghoreyam na shaktim samavekshate
80.9
श्रद्धामारभ्य यष्टव्यमित्येषा वैदिकी श्रुतिः
मिथ्योपेतस्य यज्ञस्य किमु श्रद्धा करिष्यति
Shraddhamarabhya yashtavyamityesha vaidiki shrutih
Mithyopetasya yagyasya kimu shraddha karishyati
80.10
भीष्म उवाच
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया
कश्चिन्महदवाप्नोति मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी
Bhishma uvacha
Na vedanam paribhavanna shathyena na mayaya
Kashchinmahadavapnoti ma te bhudbuddhiridrishi
80.11
यज्ञाङ्गं दक्षिणास्तात वेदानां परिबृंहणम्
न मन्त्रा दक्षिणाहीनास्तारयन्ति कथंचन
Yagyangam dakshinastata vedanam paribrinhanam
Na mantra dakshinahinastarayanti kathanchana
80.12
शक्तिस्तु पूर्णपात्रेण संमितानवमा भवेत्
अवश्यं तात यष्टव्यं त्रिभिर्वर्णैर्यथाविधि
Shaktistu purnapatrena sammitanavama bhavet
Avashyam tata yashtavyam tribhirvarnairyathavidhi
80.13
सोमो राजा ब्राह्मणानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः
तं च विक्रेतुमिच्छन्ति न वृथा वृत्तिरिष्यते
तेन क्रीतेन धर्मेण ततो यज्ञः प्रतायते
Somo raja brahmananamityesha vaidiki shrutih
Tam cha vikretumichchhanti na vritha vrittirishyate
Tena kritena dharmena tato yagyah pratayate
80.14
इत्येवं धर्मतः ख्यातमृषिभिर्धर्मवादिभिः
पुमान्यज्ञश्च सोमश्च न्यायवृत्तो यथा भवेत्
अन्यायवृत्तः पुरुषो न परस्य न चात्मनः
Ityevam dharmatah khyatamrishibhirdharmavadibhih
Pumanyagyashcha somashcha nyayavritto yatha bhavet
Anyayavrittah purusho na parasya na chatmanah
80.15
शरीरं यज्ञपात्राणि इत्येषा श्रूयते श्रुतिः
तानि सम्यक्प्रणीतानि ब्राह्मणानां महात्मनाम्
Shariram yagyapatrani ityesha shruyate shrutih
Tani samyakpranitani brahmananam mahatmanam
80.16
तपो यज्ञादपि श्रेष्ठमित्येषा परमा श्रुतिः
तत्ते तपः प्रवक्ष्यामि विद्वंस्तदपि मे शृणु
Tapo yagyadapi shreshthamityesha parama shrutih
Tatte tapah pravakshyami vidvanstadapi me shrinu
80.17
अहिंसा सत्यवचनमानृशंस्यं दमो घृणा
एतत्तपो विदुर्धीरा न शरीरस्य शोषणम्
Ahinsa satyavachanamanrishansyam damo ghrina
Etattapo vidurdhira na sharirasya shoshanam
80.18
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चातिलङ्घनम्
अव्यवस्था च सर्वत्र तद्वै नाशनमात्मनः
Apramanyam cha vedanam shastranam chatilanghanam
Avyavastha cha sarvatra tadvai nashanamatmanah
80.19
निबोध दशहोतॄणां विधानं पार्थ यादृशम्
चित्तिः स्रुक्चित्तमाज्यं च पवित्रं ज्ञानमुत्तमम्
Nibodha dashahotrinam vidhanam partha yadrisham
Chittih srukchittamajyam cha pavitram gyanamuttamam
80.20
सर्वं जिह्मं मृत्युपदमार्जवं ब्रह्मणः पदम्
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति
Sarvam jihmam mrityupadamarjavam brahmanah padam
Etavangyanavishayah kim pralapah karishyati