Chapter 77

77.1

युधिष्ठिर उवाच
स्वकर्मण्यपरे युक्तास्तथैवान्ये विकर्मणि
तेषां विशेषमाचक्ष्व ब्राह्मणानां पितामह

Yudhishthira uvacha
Svakarmanyapare yuktastathaivanye vikarmani
Tesham visheshamachakshva brahmananam pitamaha

भीष्म उवाच
विद्यालक्षणसंपन्नाः सर्वत्राम्नायदर्शिनः
एते ब्रह्मसमा राजन्ब्राह्मणाः परिकीर्तिताः

Bhishma uvacha
Vidyalakshanasampannah sarvatramnayadarshinah
Ete brahmasama rajanbrahmanah parikirtitah

ऋत्विगाचार्यसंपन्नाः स्वेषु कर्मस्ववस्थिताः
एते देवसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत

Ritvigacharyasampannah sveshu karmasvavasthitah
Ete devasama rajanbrahmananam bhavantyuta

ऋत्विक्पुरोहितो मन्त्री दूतोऽथार्थानुशासकः
एते क्षत्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत

Ritvikpurohito mantri dutotharthanushasakah
Ete kshatrasama rajanbrahmananam bhavantyuta

अश्वारोहा गजारोहा रथिनोऽथ पदातयः
एते वैश्यसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत

Ashvaroha gajaroha rathinotha padatayah
Ete vaishyasama rajanbrahmananam bhavantyuta

जन्मकर्मविहीना ये कदर्या ब्रह्मबन्धवः
एते शूद्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत

Janmakarmavihina ye kadarya brahmabandhavah
Ete shudrasama rajanbrahmananam bhavantyuta

अश्रोत्रियाः सर्व एव सर्वे चानाहिताग्नयः
तान्सर्वान्धार्मिको राजा बलिं विष्टिं च कारयेत्

Ashrotriyah sarva eva sarve chanahitagnayah
Tansarvandharmiko raja balim vishtim cha karayet

आह्वायका देवलका नक्षत्रग्रामयाजकाः
एते ब्राह्मणचण्डाला महापथिकपञ्चमाः

Ahvayaka devalaka nakshatragramayajakah
Ete brahmanachandala mahapathikapanchamah

एतेभ्यो बलिमादद्याद्धीनकोशो महीपतिः
ऋते ब्रह्मसमेभ्यश्च देवकल्पेभ्य एव च

Etebhyo balimadadyaddhinakosho mahipatih
Rite brahmasamebhyashcha devakalpebhya eva cha

अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम्
ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत

Abrahmananam vittasya svami rajeti vaidikam
Brahmananam cha ye kechidvikarmastha bhavantyuta

विकर्मस्थास्तु नोपेक्ष्या जातु राज्ञा कथंचन
नियम्याः संविभज्याश्च धर्मानुग्रहकाम्यया

Vikarmasthastu nopekshya jatu ragya kathanchana
Niyamyah sanvibhajyashcha dharmanugrahakamyaya

यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः
राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते तद्विदो जनाः

Yasya sma vishaye ragyah steno bhavati vai dvijah
Ragya evaparadham tam manyante tadvido janah

अवृत्त्या यो भवेत्स्तेनो वेदवित्स्नातकस्तथा
राजन्स राज्ञा भर्तव्य इति धर्मविदो विदुः

Avrittya yo bhavetsteno vedavitsnatakastatha
Rajansa ragya bhartavya iti dharmavido viduh

स चेन्नो परिवर्तेत कृतवृत्तिः परंतप
ततो निर्वासनीयः स्यात्तस्माद्देशात्सबान्धवः

Sa chenno parivarteta kritavrittih parantapa
Tato nirvasaniyah syattasmaddeshatsabandhavah