UtshovChapter 45
45.1
जनमेजय उवाच
प्राप्य राज्यं महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरः
यदन्यदकरोद्विप्र तन्मे वक्तुमिहार्हसि
Janamejaya uvacha
Prapya rajyam mahateja dharmarajo yudhishthirah
Yadanyadakarodvipra tanme vaktumiharhasi
45.2
भगवान्वा हृषीकेशस्त्रैलोक्यस्य परो गुरुः
ऋषे यदकरोद्वीरस्तच्च व्याख्यातुमर्हसि
Bhagavanva hrishikeshastrailokyasya paro guruh
Rishe yadakarodvirastachcha vyakhyatumarhasi
45.3
वैशंपायन उवाच
शृणु राजेन्द्र तत्त्वेन कीर्त्यमानं मयानघ
वासुदेवं पुरस्कृत्य यदकुर्वत पाण्डवाः
Vaishampayana uvacha
Shrinu rajendra tattvena kirtyamanam mayanagha
Vasudevam puraskritya yadakurvata pandavah
45.4
प्राप्य राज्यं महातेजा धर्मराजो युधिष्ठिरः
चातुर्वर्ण्यं यथायोगं स्वे स्वे धर्मे न्यवेशयत्
Prapya rajyam mahateja dharmarajo yudhishthirah
Chaturvarnyam yathayogam sve sve dharme nyaveshayat
45.5
ब्राह्मणानां सहस्रं च स्नातकानां महात्मनाम्
सहस्रनिष्कमेकैकं वाचयामास पाण्डवः
Brahmananam sahasram cha snatakanam mahatmanam
Sahasranishkamekaikam vachayamasa pandavah
45.6
तथानुजीविनो भृत्यान्संश्रितानतिथीनपि
कामैः संतर्पयामास कृपणांस्तर्ककानपि
Tathanujivino bhrityansanshritanatithinapi
Kamaih santarpayamasa kripananstarkakanapi
45.7
पुरोहिताय धौम्याय प्रादादयुतशः स गाः
धनं सुवर्णं रजतं वासांसि विविधानि च
Purohitaya dhaumyaya pradadayutashah sa gah
Dhanam suvarnam rajatam vasansi vividhani cha
45.8
कृपाय च महाराज गुरुवृत्तिमवर्तत
विदुराय च धर्मात्मा पूजां चक्रे यतव्रतः
Kripaya cha maharaja guruvrittimavartata
Viduraya cha dharmatma pujam chakre yatavratah
45.9
भक्षान्नपानैर्विविधैर्वासोभिः शयनासनैः
सर्वान्संतोषयामास संश्रितान्ददतां वरः
Bhakshannapanairvividhairvasobhih shayanasanaih
Sarvansantoshayamasa sanshritandadatam varah
45.10
लब्धप्रशमनं कृत्वा स राजा राजसत्तम
युयुत्सोर्धार्तराष्ट्रस्य पूजां चक्रे महायशाः
Labdhaprashamanam kritva sa raja rajasattama
Yuyutsordhartarashtrasya pujam chakre mahayashah
45.11
धृतराष्ट्राय तद्राज्यं गान्धार्यै विदुराय च
निवेद्य स्वस्थवद्राजन्नास्ते राजा युधिष्ठिरः
Dhritarashtraya tadrajyam gandharyai viduraya cha
Nivedya svasthavadrajannaste raja yudhishthirah
45.12
तथा सर्वं स नगरं प्रसाद्य जनमेजय
वासुदेवं महात्मानमभ्यगच्छत्कृताञ्जलिः
Tatha sarvam sa nagaram prasadya janamejaya
Vasudevam mahatmanamabhyagachchhatkritanjalih
45.13
ततो महति पर्यङ्के मणिकाञ्चनभूषिते
ददर्श कृष्णमासीनं नीलं मेराविवाम्बुदम्
Tato mahati paryanke manikanchanabhushite
Dadarsha krishnamasinam nilam meravivambudam
45.14
जाज्वल्यमानं वपुषा दिव्याभरणभूषितम्
पीतकौशेयसंवीतं हेम्नीवोपहितं मणिम्
Jajvalyamanam vapusha divyabharanabhushitam
Pitakausheyasanvitam hemnivopahitam manim
45.15
कौस्तुभेन उरःस्थेन मणिनाभिविराजितम्
उद्यतेवोदयं शैलं सूर्येणाप्तकिरीटिनम्
नौपम्यं विद्यते यस्य त्रिषु लोकेषु किंचन
Kaustubhena urahsthena maninabhivirajitam
Udyatevodayam shailam suryenaptakiritinam
Naupamyam vidyate yasya trishu lokeshu kinchana
45.16
सोऽभिगम्य महात्मानं विष्णुं पुरुषविग्रहम्
उवाच मधुराभाषः स्मितपूर्वमिदं तदा
Sobhigamya mahatmanam vishnum purushavigraham
Uvacha madhurabhashah smitapurvamidam tada
45.17
सुखेन ते निशा कच्चिद्व्युष्टा बुद्धिमतां वर
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि तवाच्युत
Sukhena te nisha kachchidvyushta buddhimatam vara
Kachchijgyanani sarvani prasannani tavachyuta
45.18
तव ह्याश्रित्य तां देवीं बुद्धिं बुद्धिमतां वर
वयं राज्यमनुप्राप्ताः पृथिवी च वशे स्थिता
Tava hyashritya tam devim buddhim buddhimatam vara
Vayam rajyamanupraptah prithivi cha vashe sthita
45.19
भवत्प्रसादाद्भगवंस्त्रिलोकगतिविक्रम
जयः प्राप्तो यशश्चाग्र्यं न च धर्माच्च्युता वयम्
Bhavatprasadadbhagavanstrilokagativikrama
Jayah prapto yashashchagryam na cha dharmachchyuta vayam
45.20
तं तथा भाषमाणं तु धर्मराजं युधिष्ठिरम्
नोवाच भगवान्किंचिद्ध्यानमेवान्वपद्यत
Tam tatha bhashamanam tu dharmarajam yudhishthiram
Novacha bhagavankinchiddhyanamevanvapadyata