Chapter 343

343.1

अतिथिरुवाच
उपदेशं तु ते विप्र करिष्येऽहं यथागमम्
गुरुणा मे यथाख्यातमर्थतस्तच्च मे शृणु

Atithiruvacha
Upadesham tu te vipra karishyeham yathagamam
Guruna me yathakhyatamarthatastachcha me shrinu

यत्र पूर्वाभिसर्गेण धर्मचक्रं प्रवर्तितम्
नैमिषे गोमतीतीरे तत्र नागाह्वयं पुरम्

Yatra purvabhisargena dharmachakram pravartitam
Naimishe gomatitire tatra nagahvayam puram

समग्रैस्त्रिदशैस्तत्र इष्टमासीद्द्विजर्षभ
यत्रेन्द्रातिक्रमं चक्रे मान्धाता राजसत्तमः

Samagraistridashaistatra ishtamasiddvijarshabha
Yatrendratikramam chakre mandhata rajasattamah

कृताधिवासो धर्मात्मा तत्र चक्षुःश्रवा महान्
पद्मनाभो महाभागः पद्म इत्येव विश्रुतः

Kritadhivaso dharmatma tatra chakshuhshrava mahan
Padmanabho mahabhagah padma ityeva vishrutah

स वाचा कर्मणा चैव मनसा च द्विजर्षभ
प्रसादयति भूतानि त्रिविधे वर्त्मनि स्थितः

Sa vacha karmana chaiva manasa cha dvijarshabha
Prasadayati bhutani trividhe vartmani sthitah

साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति चतुर्विधम्
विषमस्थं जनं स्वं च चक्षुर्ध्यानेन रक्षति

Samna danena bhedena dandeneti chaturvidham
Vishamastham janam svam cha chakshurdhyanena rakshati

तमभिक्रम्य विधिना प्रष्टुमर्हसि काङ्क्षितम्
स ते परमकं धर्मं नमिथ्या दर्शयिष्यति

Tamabhikramya vidhina prashtumarhasi kankshitam
Sa te paramakam dharmam namithya darshayishyati

स हि सर्वातिथिर्नागो बुद्धिशास्त्रविशारदः
गुणैरनवमैर्युक्तः समस्तैराभिकामिकैः

Sa hi sarvatithirnago buddhishastravisharadah
Gunairanavamairyuktah samastairabhikamikaih

प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यमध्ययने रतः
तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च

Prakritya nityasalilo nityamadhyayane ratah
Tapodamabhyam sanyukto vrittenanavarena cha

यज्वा दानरुचिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः
सत्यवागनसूयुश्च शीलवानभिसंश्रितः

Yajva danaruchih kshanto vritte cha parame sthitah
Satyavaganasuyushcha shilavanabhisanshritah

शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो; हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः
अवैरकृद्भूतहिते नियुक्तो; गङ्गाह्रदाम्भोऽभिजनोपपन्नः

Sheshannabhokta vachananukulo; hitarjavotkrishtakritakritagyah
Avairakridbhutahite niyukto; gangahradambhobhijanopapannah