UtshovChapter 342
342.1
ब्राह्मण उवाच
समुत्पन्नाभिधानोऽस्मि वाङ्माधुर्येण तेऽनघ
मित्रतामभिपन्नस्त्वां किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु
Brahmana uvacha
Samutpannabhidhanosmi vanmadhuryena tenagha
Mitratamabhipannastvam kinchidvakshyami tachchhrinu
342.2
गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र कृत्वा पुत्रगतं त्वहम्
धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद्द्विज
Grihasthadharmam viprendra kritva putragatam tvaham
Dharmam paramakam kuryam ko hi margo bhaveddvija
342.3
अहमात्मानमात्मस्थमेक एवात्मनि स्थितः
कर्तुं काङ्क्षामि नेच्छामि बद्धः साधारणैर्गुणैः
Ahamatmanamatmasthameka evatmani sthitah
Kartum kankshami nechchhami baddhah sadharanairgunaih
342.4
यावदेवानतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम्
तावदिच्छामि पाथेयमादातुं पारलौकिकम्
Yavadevanatitam me vayah putraphalashritam
Tavadichchhami patheyamadatum paralaukikam
342.5
अस्मिन्हि लोकसंताने परं पारमभीप्सतः
उत्पन्ना मे मतिरियं कुतो धर्ममयः प्लवः
Asminhi lokasantane param paramabhipsatah
Utpanna me matiriyam kuto dharmamayah plavah
342.6
समुह्यमानानि निशम्य लोके; निर्यात्यमानानि च सात्त्विकानि
दृष्ट्वा च धर्मध्वजकेतुमालां; प्रकीर्यमाणामुपरि प्रजानाम्
Samuhyamanani nishamya loke; niryatyamanani cha sattvikani
Drishtva cha dharmadhvajaketumalam; prakiryamanamupari prajanam
342.7
न मे मनो रज्यति भोगकाले; दृष्ट्वा यतीन्प्रार्थयतः परत्र
तेनातिथे बुद्धिबलाश्रयेण; धर्मार्थतत्त्वे विनियुङ्क्ष्व मां त्वम्
Na me mano rajyati bhogakale; drishtva yatinprarthayatah paratra
Tenatithe buddhibalashrayena; dharmarthatattve viniyunkshva mam tvam
342.8
भीष्म उवाच
सोऽतिथिर्वचनं तस्य श्रुत्वा धर्माभिलाषिणः
प्रोवाच वचनं श्लक्ष्णं प्राज्ञो मधुरया गिरा
Bhishma uvacha
Sotithirvachanam tasya shrutva dharmabhilashinah
Provacha vachanam shlakshnam pragyo madhuraya gira
342.9
अहमप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथः
न च संनिश्चयं यामि बहुद्वारे त्रिविष्टपे
Ahamapyatra muhyami mamapyesha manorathah
Na cha sannishchayam yami bahudvare trivishtape
342.10
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः
वानप्रस्थाश्रमं केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रिताः
Kechinmoksham prashansanti kechidyagyaphalam dvijah
Vanaprasthashramam kechidgarhasthyam kechidashritah
342.11
राजधर्माश्रयं केचित्केचिदात्मफलाश्रयम्
गुरुचर्याश्रयं केचित्केचिद्वाक्यं यमाश्रयम्
Rajadharmashrayam kechitkechidatmaphalashrayam
Gurucharyashrayam kechitkechidvakyam yamashrayam
342.12
मातरं पितरं केचिच्छुश्रूषन्तो दिवं गताः
अहिंसया परे स्वर्गं सत्येन च तथा परे
Mataram pitaram kechichchhushrushanto divam gatah
Ahinsaya pare svargam satyena cha tatha pare
342.13
आहवेऽभिमुखाः केचिन्निहताः स्विद्दिवं गताः
केचिदुञ्छव्रतैः सिद्धाः स्वर्गमार्गसमाश्रिताः
Ahavebhimukhah kechinnihatah sviddivam gatah
Kechidunchhavrataih siddhah svargamargasamashritah
342.14
केचिदध्ययने युक्ता वेदव्रतपराः शुभाः
बुद्धिमन्तो गताः स्वर्गं तुष्टात्मानो जितेन्द्रियाः
Kechidadhyayane yukta vedavrataparah shubhah
Buddhimanto gatah svargam tushtatmano jitendriyah
342.15
आर्जवेनापरे युक्ता निहतानार्जवैर्जनैः
ऋजवो नाकपृष्ठे वै शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः
Arjavenapare yukta nihatanarjavairjanaih
Rijavo nakaprishthe vai shuddhatmanah pratishthitah
342.16
एवं बहुविधैर्लोके धर्मद्वारैरनावृतैः
ममापि मतिराविग्ना मेघलेखेव वायुना
Evam bahuvidhairloke dharmadvarairanavritaih
Mamapi matiravigna meghalekheva vayuna