Chapter 214
214.1
युधिष्ठिर उवाच
द्विजातयो व्रतोपेता यदिदं भुञ्जते हविः
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह
Yudhishthira uvacha
Dvijatayo vratopeta yadidam bhunjate havih
Annam brahmanakamaya kathametatpitamaha
214.2
भीष्म उवाच
अवेदोक्तव्रतोपेता भुञ्जानाः कार्यकारिणः
वेदोक्तेषु च भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर
Bhishma uvacha
Avedoktavratopeta bhunjanah karyakarinah
Vedokteshu cha bhunjana vratalupta yudhishthira
214.3
युधिष्ठिर उवाच
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः
एतत्तपो महाराज उताहो किं तपो भवेत्
Yudhishthira uvacha
Yadidam tapa ityahurupavasam prithagjanah
Etattapo maharaja utaho kim tapo bhavet
214.4
भीष्म उवाच
मासपक्षोपवासेन मन्यन्ते यत्तपो जनाः
आत्मतन्त्रोपघातः स न तपस्तत्सतां मतम्
त्यागश्च सन्नतिश्चैव शिष्यते तप उत्तमम्
Bhishma uvacha
Masapakshopavasena manyante yattapo janah
Atmatantropaghatah sa na tapastatsatam matam
Tyagashcha sannatishchaiva shishyate tapa uttamam
214.5
सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी सदैव च
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो दैवतं च सदा भजेत्
Sadopavasi cha bhavedbrahmachari sadaiva cha
Munishcha syatsada vipro daivatam cha sada bhajet
214.6
कुटुम्बिको धर्मकामः सदास्वप्नश्च भारत
अमांसाशी सदा च स्यात्पवित्रं च सदा जपेत्
Kutumbiko dharmakamah sadasvapnashcha bharata
Amansashi sada cha syatpavitram cha sada japet
214.7
अमृताशी सदा च स्यान्न च स्याद्विषभोजनः
विघसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः
Amritashi sada cha syanna cha syadvishabhojanah
Vighasashi sada cha syatsada chaivatithipriyah
214.8
युधिष्ठिर उवाच
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी कथं भवेत्
विघसाशी कथं च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः
Yudhishthira uvacha
Katham sadopavasi syadbrahmachari katham bhavet
Vighasashi katham cha syatsada chaivatithipriyah
214.9
भीष्म उवाच
अन्तरा प्रातराशं च सायमाशं तथैव च
सदोपवासी च भवेद्यो न भुङ्क्ते कथंचन
Bhishma uvacha
Antara pratarasham cha sayamasham tathaiva cha
Sadopavasi cha bhavedyo na bhunkte kathanchana
214.10
भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी ऋतौ भवति ब्राह्मणः
ऋतवादी सदा च स्याज्ज्ञाननित्यश्च यो नरः
Bharyam gachchhanbrahmachari ritau bhavati brahmanah
Ritavadi sada cha syajgyananityashcha yo narah
214.11
अभक्षयन्वृथामांसममांसाशी भवत्युत
दाननित्यः पवित्रश्च अस्वप्नश्च दिवास्वपन्
Abhakshayanvrithamansamamansashi bhavatyuta
Dananityah pavitrashcha asvapnashcha divasvapan
214.12
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु सदा स ह
अमृतं सकलं भुङ्क्त इति विद्धि युधिष्ठिर
Bhrityatithishu yo bhunkte bhuktavatsu sada sa ha
Amritam sakalam bhunkta iti viddhi yudhishthira
214.13
अभुक्तवत्सु नाश्नानः सततं यस्तु वै द्विजः
अभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत
Abhuktavatsu nashnanah satatam yastu vai dvijah
Abhojanena tenasya jitah svargo bhavatyuta
214.14
देवताभ्यः पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सह
अवशिष्टं तु योऽश्नाति तमाहुर्विघसाशिनम्
Devatabhyah pitribhyashcha bhrityebhyotithibhih saha
Avashishtam tu yoshnati tamahurvighasashinam
214.15
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणा सह
उपस्थिताश्चाप्सरोभिः परियान्ति दिवौकसः
Tesham loka hyaparyantah sadane brahmana saha
Upasthitashchapsarobhih pariyanti divaukasah
214.16
देवताभिश्च ये सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जते
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा
Devatabhishcha ye sardham pitribhishchopabhunjate
Ramante putrapautraishcha tesham gatiranuttama