Chapter 191
191.1
युधिष्ठिर उवाच
कीदृशो जापको याति निरयं वर्णयस्व मे
कौतूहलं हि मे जातं तद्भवान्वक्तुमर्हति
Yudhishthira uvacha
Kidrisho japako yati nirayam varnayasva me
Kautuhalam hi me jatam tadbhavanvaktumarhati
191.2
भीष्म उवाच
धर्मस्यांशः प्रसूतोऽसि धर्मिष्ठोऽसि स्वभावतः
धर्ममूलाश्रयं वाक्यं शृणुष्वावहितोऽनघ
Bhishma uvacha
Dharmasyanshah prasutosi dharmishthosi svabhavatah
Dharmamulashrayam vakyam shrinushvavahitonagha
191.3
अमूनि यानि स्थानानि देवानां परमात्मनाम्
नानासंस्थानवर्णानि नानारूपफलानि च
Amuni yani sthanani devanam paramatmanam
Nanasansthanavarnani nanarupaphalani cha
191.4
दिव्यानि कामचारीणि विमानानि सभास्तथा
आक्रीडा विविधा राजन्पद्मिन्यश्चामलोदकाः
Divyani kamacharini vimanani sabhastatha
Akrida vividha rajanpadminyashchamalodakah
191.5
चतुर्णां लोकपालानां शुक्रस्याथ बृहस्पतेः
मरुतां विश्वदेवानां साध्यानामश्विनोरपि
Chaturnam lokapalanam shukrasyatha brihaspateh
Marutam vishvadevanam sadhyanamashvinorapi
191.6
रुद्रादित्यवसूनां च तथान्येषां दिवौकसाम्
एते वै निरयास्तात स्थानस्य परमात्मनः
Rudradityavasunam cha tathanyesham divaukasam
Ete vai nirayastata sthanasya paramatmanah
191.7
अभयं चानिमित्तं च न च क्लेशभयावृतम्
द्वाभ्यां मुक्तं त्रिभिर्मुक्तमष्टाभिस्त्रिभिरेव च
Abhayam chanimittam cha na cha kleshabhayavritam
Dvabhyam muktam tribhirmuktamashtabhistribhireva cha
191.8
चतुर्लक्षणवर्जं तु चतुष्कारणवर्जितम्
अप्रहर्षमनानन्दमशोकं विगतक्लमम्
Chaturlakshanavarjam tu chatushkaranavarjitam
Apraharshamananandamashokam vigataklamam
191.9
कालः संपच्यते तत्र न कालस्तत्र वै प्रभुः
स कालस्य प्रभू राजन्स्वर्गस्यापि तथेश्वरः
Kalah sampachyate tatra na kalastatra vai prabhuh
Sa kalasya prabhu rajansvargasyapi tatheshvarah
191.10
आत्मकेवलतां प्राप्तस्तत्र गत्वा न शोचति
ईदृशं परमं स्थानं निरयास्ते च तादृशाः
Atmakevalatam praptastatra gatva na shochati
Idrisham paramam sthanam nirayaste cha tadrishah
191.11
एते ते निरयाः प्रोक्ताः सर्व एव यथातथम्
तस्य स्थानवरस्येह सर्वे निरयसंज्ञिताः
Ete te nirayah proktah sarva eva yathatatham
Tasya sthanavarasyeha sarve nirayasangyitah