Chapter 134

134.1

भीष्म उवाच
अत्र गाथा ब्रह्मगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः
येन मार्गेण राजानः कोशं संजनयन्ति च

Bhishma uvacha
Atra gatha brahmagitah kirtayanti puravidah
Yena margena rajanah kosham sanjanayanti cha

न धनं यज्ञशीलानां हार्यं देवस्वमेव तत्
दस्यूनां निष्क्रियाणां च क्षत्रियो हर्तुमर्हति

Na dhanam yagyashilanam haryam devasvameva tat
Dasyunam nishkriyanam cha kshatriyo hartumarhati

इमाः प्रजाः क्षत्रियाणां रक्ष्याश्चाद्याश्च भारत
धनं हि क्षत्रियस्येह द्वितीयस्य न विद्यते

Imah prajah kshatriyanam rakshyashchadyashcha bharata
Dhanam hi kshatriyasyeha dvitiyasya na vidyate

तदस्य स्याद्बलार्थं वा धनं यज्ञार्थमेव वा
अभोग्या ह्योषधीश्छित्त्वा भोग्या एव पचन्त्युत

Tadasya syadbalartham va dhanam yagyarthameva va
Abhogya hyoshadhishchhittva bhogya eva pachantyuta

यो वै न देवान्न पितॄन्न मर्त्यान्हविषार्चति
आनन्तिकां तां धनितामाहुर्वेदविदो जनाः

Yo vai na devanna pitrinna martyanhavisharchati
Anantikam tam dhanitamahurvedavido janah

हरेत्तद्द्रविणं राजन्धार्मिकः पृथिवीपतिः
न हि तत्प्रीणयेल्लोकान्न कोशं तद्विधं नृपः

Harettaddravinam rajandharmikah prithivipatih
Na hi tatprinayellokanna kosham tadvidham nripah

असाधुभ्यो निरादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति
आत्मानं संक्रमं कृत्वा मन्ये धर्मविदेव सः

Asadhubhyo niradaya sadhubhyo yah prayachchhati
Atmanam sankramam kritva manye dharmavideva sah

औद्भिज्जा जन्तवः केचिद्युक्तवाचो यथा तथा
अनिष्टतः संभवन्ति तथायज्ञः प्रतायते

Audbhijja jantavah kechidyuktavacho yatha tatha
Anishtatah sambhavanti tathayagyah pratayate

यथैव दंशमशकं यथा चाण्डपिपीलिकम्
सैव वृत्तिरयज्ञेषु तथा धर्मो विधीयते

Yathaiva danshamashakam yatha chandapipilikam
Saiva vrittirayagyeshu tatha dharmo vidhiyate

यथा ह्यकस्माद्भवति भूमौ पांसुतृणोलपम्
तथैवेह भवेद्धर्मः सूक्ष्मः सूक्ष्मतरोऽपि च

Yatha hyakasmadbhavati bhumau pansutrinolapam
Tathaiveha bhaveddharmah sukshmah sukshmataropi cha