UtshovChapter 100
100.1
भीष्म उवाच
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्
प्रतर्दनो मैथिलश्च संग्रामं यत्र चक्रतुः
Bhishma uvacha
Atrapyudaharantimamitihasam puratanam
Pratardano maithilashcha sangramam yatra chakratuh
100.2
यज्ञोपवीती संग्रामे जनको मैथिलो यथा
योधानुद्धर्षयामास तन्निबोध युधिष्ठिर
Yagyopaviti sangrame janako maithilo yatha
Yodhanuddharshayamasa tannibodha yudhishthira
100.3
जनको मैथिलो राजा महात्मा सर्वतत्त्ववित्
योधान्स्वान्दर्शयामास स्वर्गं नरकमेव च
Janako maithilo raja mahatma sarvatattvavit
Yodhansvandarshayamasa svargam narakameva cha
100.4
अभीतानामिमे लोका भास्वन्तो हन्त पश्यत
पूर्णा गन्धर्वकन्याभिः सर्वकामदुहोऽक्षयाः
Abhitanamime loka bhasvanto hanta pashyata
Purna gandharvakanyabhih sarvakamaduhokshayah
100.5
इमे पलायमानानां नरकाः प्रत्युपस्थिताः
अकीर्तिः शाश्वती चैव पतितव्यमनन्तरम्
Ime palayamananam narakah pratyupasthitah
Akirtih shashvati chaiva patitavyamanantaram
100.6
तान्दृष्ट्वारीन्विजयतो भूत्वा संत्यागबुद्धयः
नरकस्याप्रतिष्ठस्य मा भूत वशवर्तिनः
Tandrishtvarinvijayato bhutva santyagabuddhayah
Narakasyapratishthasya ma bhuta vashavartinah
100.7
त्यागमूलं हि शूराणां स्वर्गद्वारमनुत्तमम्
इत्युक्तास्ते नृपतिना योधाः परपुरंजय
Tyagamulam hi shuranam svargadvaramanuttamam
Ityuktaste nripatina yodhah parapuranjaya
100.8
व्यजयन्त रणे शत्रून्हर्षयन्तो जनेश्वरम्
तस्मादात्मवता नित्यं स्थातव्यं रणमूर्धनि
Vyajayanta rane shatrunharshayanto janeshvaram
Tasmadatmavata nityam sthatavyam ranamurdhani
100.9
गजानां रथिनो मध्ये रथानामनु सादिनः
सादिनामन्तरा स्थाप्यं पादातमिह दंशितम्
Gajanam rathino madhye rathanamanu sadinah
Sadinamantara sthapyam padatamiha danshitam
100.10
य एवं व्यूहते राजा स नित्यं जयते द्विषः
तस्मादेवं विधातव्यं नित्यमेव युधिष्ठिर
Ya evam vyuhate raja sa nityam jayate dvishah
Tasmadevam vidhatavyam nityameva yudhishthira
100.11
सर्वे सुकृतमिच्छन्तः सुयुद्धेनातिमन्यवः
क्षोभयेयुरनीकानि सागरं मकरा इव
Sarve sukritamichchhantah suyuddhenatimanyavah
Kshobhayeyuranikani sagaram makara iva
100.12
हर्षयेयुर्विषण्णांश्च व्यवस्थाप्य परस्परम्
जितां च भूमिं रक्षेत भग्नान्नात्यनुसारयेत्
Harshayeyurvishannanshcha vyavasthapya parasparam
Jitam cha bhumim raksheta bhagnannatyanusarayet
100.13
पुनरावर्तमानानां निराशानां च जीविते
न वेगः सुसहो राजंस्तस्मान्नात्यनुसारयेत्
Punaravartamananam nirashanam cha jivite
Na vegah susaho rajanstasmannatyanusarayet
100.14
न हि प्रहर्तुमिच्छन्ति शूराः प्राद्रवतां भयात्
तस्मात्पलायमानानां कुर्यान्नात्यनुसारणम्
Na hi prahartumichchhanti shurah pradravatam bhayat
Tasmatpalayamananam kuryannatyanusaranam
100.15
चराणामचरा ह्यन्नमदंष्ट्रा दंष्ट्रिणामपि
अपाणयः पाणिमतामन्नं शूरस्य कातराः
Charanamachara hyannamadanshtra danshtrinamapi
Apanayah panimatamannam shurasya katarah
100.16
समानपृष्ठोदरपाणिपादाः; पश्चाच्छूरं भीरवोऽनुव्रजन्ति
अतो भयार्ताः प्रणिपत्य भूयः; कृत्वाञ्जलीनुपतिष्ठन्ति शूरान्
Samanaprishthodarapanipadah; pashchachchhuram bhiravonuvrajanti
Ato bhayartah pranipatya bhuyah; kritvanjalinupatishthanti shuran
100.17
शूरबाहुषु लोकोऽयं लम्बते पुत्रवत्सदा
तस्मात्सर्वास्ववस्थासु शूरः संमानमर्हति
Shurabahushu lokoyam lambate putravatsada
Tasmatsarvasvavasthasu shurah sammanamarhati
100.18
न हि शौर्यात्परं किंचित्त्रिषु लोकेषु विद्यते
शूरः सर्वं पालयति सर्वं शूरे प्रतिष्ठितम्
Na hi shauryatparam kinchittrishu lokeshu vidyate
Shurah sarvam palayati sarvam shure pratishthitam