UtshovChapter 13
13.1
वैशंपायन उवाच
धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातास्ततस्ते कुरुपुंगवाः
अभ्ययुर्भ्रातरः सर्वे गान्धारीं सहकेशवाः
Vaishampayana uvacha
Dhritarashtrabhyanugyatastataste kurupungavah
Abhyayurbhratarah sarve gandharim sahakeshavah
13.2
ततो ज्ञात्वा हतामित्रं धर्मराजं युधिष्ठिरम्
गान्धारी पुत्रशोकार्ता शप्तुमैच्छदनिन्दिता
Tato gyatva hatamitram dharmarajam yudhishthiram
Gandhari putrashokarta shaptumaichchhadanindita
13.3
तस्याः पापमभिप्रायं विदित्वा पाण्डवान्प्रति
ऋषिः सत्यवतीपुत्रः प्रागेव समबुध्यत
Tasyah papamabhiprayam viditva pandavanprati
Rishih satyavatiputrah prageva samabudhyata
13.4
स गङ्गायामुपस्पृश्य पुण्यगन्धं पयः शुचि
तं देशमुपसंपेदे परमर्षिर्मनोजवः
Sa gangayamupasprishya punyagandham payah shuchi
Tam deshamupasampede paramarshirmanojavah
13.5
दिव्येन चक्षुषा पश्यन्मनसानुद्धतेन च
सर्वप्राणभृतां भावं स तत्र समबुध्यत
Divyena chakshusha pashyanmanasanuddhatena cha
Sarvapranabhritam bhavam sa tatra samabudhyata
13.6
स स्नुषामब्रवीत्काले कल्यवादी महातपाः
शापकालमवाक्षिप्य शमकालमुदीरयन्
Sa snushamabravitkale kalyavadi mahatapah
Shapakalamavakshipya shamakalamudirayan
13.7
न कोपः पाण्डवे कार्यो गान्धारि शममाप्नुहि
रजो निगृह्यतामेतच्छृणु चेदं वचो मम
Na kopah pandave karyo gandhari shamamapnuhi
Rajo nigrihyatametachchhrinu chedam vacho mama
13.8
उक्तास्यष्टादशाहानि पुत्रेण जयमिच्छता
शिवमाशास्स्व मे मातर्युध्यमानस्य शत्रुभिः
Uktasyashtadashahani putrena jayamichchhata
Shivamashassva me mataryudhyamanasya shatrubhih
13.9
सा तथा याच्यमाना त्वं काले काले जयैषिणा
उक्तवत्यसि गान्धारि यतो धर्मस्ततो जयः
Sa tatha yachyamana tvam kale kale jayaishina
Uktavatyasi gandhari yato dharmastato jayah
13.10
न चाप्यतीतां गान्धारि वाचं ते वितथामहम्
स्मरामि भाषमाणायास्तथा प्रणिहिता ह्यसि
Na chapyatitam gandhari vacham te vitathamaham
Smarami bhashamanayastatha pranihita hyasi
13.11
सा त्वं धर्मं परिस्मृत्य वाचा चोक्त्वा मनस्विनि
कोपं संयच्छ गान्धारि मैवं भूः सत्यवादिनि
Sa tvam dharmam parismritya vacha choktva manasvini
Kopam sanyachchha gandhari maivam bhuh satyavadini
13.12
गान्धार्युवाच
भगवन्नाभ्यसूयामि नैतानिच्छामि नश्यतः
पुत्रशोकेन तु बलान्मनो विह्वलतीव मे
Gandharyuvacha
Bhagavannabhyasuyami naitanichchhami nashyatah
Putrashokena tu balanmano vihvalativa me
13.13
यथैव कुन्त्या कौन्तेया रक्षितव्यास्तथा मया
यथैव धृतराष्ट्रेण रक्षितव्यास्तथा मया
Yathaiva kuntya kaunteya rakshitavyastatha maya
Yathaiva dhritarashtrena rakshitavyastatha maya
13.14
दुर्योधनापराधेन शकुनेः सौबलस्य च
कर्णदुःशासनाभ्यां च वृत्तोऽयं कुरुसंक्षयः
Duryodhanaparadhena shakuneh saubalasya cha
Karnaduhshasanabhyam cha vrittoyam kurusankshayah
13.15
नापराध्यति बीभत्सुर्न च पार्थो वृकोदरः
नकुलः सहदेवो वा नैव जातु युधिष्ठिरः
Naparadhyati bibhatsurna cha partho vrikodarah
Nakulah sahadevo va naiva jatu yudhishthirah
13.16
युध्यमाना हि कौरव्याः कृन्तमानाः परस्परम्
निहताः सहिताश्चान्यैस्तत्र नास्त्यप्रियं मम
Yudhyamana hi kauravyah krintamanah parasparam
Nihatah sahitashchanyaistatra nastyapriyam mama
13.17
यत्तु कर्माकरोद्भीमो वासुदेवस्य पश्यतः
दुर्योधनं समाहूय गदायुद्धे महामनाः
Yattu karmakarodbhimo vasudevasya pashyatah
Duryodhanam samahuya gadayuddhe mahamanah
13.18
शिक्षयाभ्यधिकं ज्ञात्वा चरन्तं बहुधा रणे
अधो नाभ्यां प्रहृतवांस्तन्मे कोपमवर्धयत्
Shikshayabhyadhikam gyatva charantam bahudha rane
Adho nabhyam prahritavanstanme kopamavardhayat
13.19
कथं नु धर्मं धर्मज्ञैः समुद्दिष्टं महात्मभिः
त्यजेयुराहवे शूराः प्राणहेतोः कथंचन
Katham nu dharmam dharmagyaih samuddishtam mahatmabhih
Tyajeyurahave shurah pranahetoh kathanchana