UtshovChapter 12
12.1
वैशंपायन उवाच
तत एनमुपातिष्ठञ्शौचार्थं परिचारकाः
कृतशौचं पुनश्चैनं प्रोवाच मधुसूदनः
Vaishampayana uvacha
Tata enamupatishthanshauchartham paricharakah
Kritashaucham punashchainam provacha madhusudanah
12.2
राजन्नधीता वेदास्ते शास्त्राणि विविधानि च
श्रुतानि च पुराणानि राजधर्माश्च केवलाः
Rajannadhita vedaste shastrani vividhani cha
Shrutani cha puranani rajadharmashcha kevalah
12.3
एवं विद्वान्महाप्राज्ञ नाकार्षीर्वचनं तदा
पाण्डवानधिकाञ्जानन्बले शौर्ये च कौरव
Evam vidvanmahapragya nakarshirvachanam tada
Pandavanadhikanjananbale shaurye cha kaurava
12.4
राजा हि यः स्थिरप्रज्ञः स्वयं दोषानवेक्षते
देशकालविभागं च परं श्रेयः स विन्दति
Raja hi yah sthirapragyah svayam doshanavekshate
Deshakalavibhagam cha param shreyah sa vindati
12.5
उच्यमानं च यः श्रेयो गृह्णीते नो हिताहिते
आपदं समनुप्राप्य स शोचत्यनये स्थितः
Uchyamanam cha yah shreyo grihnite no hitahite
Apadam samanuprapya sa shochatyanaye sthitah
12.6
ततोऽन्यवृत्तमात्मानं समवेक्षस्व भारत
राजंस्त्वं ह्यविधेयात्मा दुर्योधनवशे स्थितः
Tatonyavrittamatmanam samavekshasva bharata
Rajanstvam hyavidheyatma duryodhanavashe sthitah
12.7
आत्मापराधादायस्तस्तत्किं भीमं जिघांससि
तस्मात्संयच्छ कोपं त्वं स्वमनुस्मृत्य दुष्कृतम्
Atmaparadhadayastastatkim bhimam jighansasi
Tasmatsanyachchha kopam tvam svamanusmritya dushkritam
12.8
यस्तु तां स्पर्धया क्षुद्रः पाञ्चालीमानयत्सभाम्
स हतो भीमसेनेन वैरं प्रतिचिकीर्षता
Yastu tam spardhaya kshudrah panchalimanayatsabham
Sa hato bhimasenena vairam pratichikirshata
12.9
आत्मनोऽतिक्रमं पश्य पुत्रस्य च दुरात्मनः
यदनागसि पाण्डूनां परित्यागः परंतप
Atmanotikramam pashya putrasya cha duratmanah
Yadanagasi pandunam parityagah parantapa
12.10
एवमुक्तः स कृष्णेन सर्वं सत्यं जनाधिप
उवाच देवकीपुत्रं धृतराष्ट्रो महीपतिः
Evamuktah sa krishnena sarvam satyam janadhipa
Uvacha devakiputram dhritarashtro mahipatih
12.11
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि माधव
पुत्रस्नेहस्तु धर्मात्मन्धैर्यान्मां समचालयत्
Evametanmahabaho yatha vadasi madhava
Putrasnehastu dharmatmandhairyanmam samachalayat
12.12
दिष्ट्या तु पुरुषव्याघ्रो बलवान्सत्यविक्रमः
त्वद्गुप्तो नागमत्कृष्ण भीमो बाह्वन्तरं मम
Dishtya tu purushavyaghro balavansatyavikramah
Tvadgupto nagamatkrishna bhimo bahvantaram mama
12.13
इदानीं त्वहमेकाग्रो गतमन्युर्गतज्वरः
मध्यमं पाण्डवं वीरं स्प्रष्टुमिच्छामि केशव
Idanim tvahamekagro gatamanyurgatajvarah
Madhyamam pandavam viram sprashtumichchhami keshava
12.14
हतेषु पार्थिवेन्द्रेषु पुत्रेषु निहतेषु च
पाण्डुपुत्रेषु मे शर्म प्रीतिश्चाप्यवतिष्ठते
Hateshu parthivendreshu putreshu nihateshu cha
Panduputreshu me sharma pritishchapyavatishthate
12.15
ततः स भीमं च धनंजयं च; माद्र्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ
पस्पर्श गात्रैः प्ररुदन्सुगात्रा;नाश्वास्य कल्याणमुवाच चैनान्
Tatah sa bhimam cha dhananjayam cha; madryashcha putrau purushapravirau
Pasparsha gatraih prarudansugatra;nashvasya kalyanamuvacha chainan