UtshovChapter 79
79.1
वैशंपायन उवाच
जरां प्राप्य ययातिस्तु स्वपुरं प्राप्य चैव ह
पुत्रं ज्येष्ठं वरिष्ठं च यदुमित्यब्रवीद्वचः
Vaishampayana uvacha
Jaram prapya yayatistu svapuram prapya chaiva ha
Putram jyeshtham varishtham cha yadumityabravidvachah
79.2
जरा वली च मां तात पलितानि च पर्यगुः
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने
Jara vali cha mam tata palitani cha paryaguh
Kavyasyoshanasah shapanna cha triptosmi yauvane
79.3
त्वं यदो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
यौवनेन त्वदीयेन चरेयं विषयानहम्
Tvam yado pratipadyasva papmanam jaraya saha
Yauvanena tvadiyena chareyam vishayanaham
79.4
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनस्ते यौवनं त्वहम्
दत्त्वा स्वं प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
Purne varshasahasre tu punaste yauvanam tvaham
Dattva svam pratipatsyami papmanam jaraya saha
79.5
यदुरुवाच
सितश्मश्रुशिरा दीनो जरया शिथिलीकृतः
वलीसंततगात्रश्च दुर्दर्शो दुर्बलः कृशः
Yaduruvacha
Sitashmashrushira dino jaraya shithilikritah
Valisantatagatrashcha durdarsho durbalah krishah
79.6
अशक्तः कार्यकरणे परिभूतः स यौवनैः
सहोपजीविभिश्चैव तां जरां नाभिकामये
Ashaktah karyakarane paribhutah sa yauvanaih
Sahopajivibhishchaiva tam jaram nabhikamaye
79.7
ययातिरुवाच
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
तस्मादराज्यभाक्तात प्रजा ते वै भविष्यति
Yayatiruvacha
Yattvam me hridayajjato vayah svam na prayachchhasi
Tasmadarajyabhaktata praja te vai bhavishyati
79.8
तुर्वसो प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक
Turvaso pratipadyasva papmanam jaraya saha
Yauvanena chareyam vai vishayanstava putraka
79.9
पूर्णे वर्षसहस्रे तु पुनर्दास्यामि यौवनम्
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
Purne varshasahasre tu punardasyami yauvanam
Svam chaiva pratipatsyami papmanam jaraya saha
79.10
तुर्वसुरुवाच
न कामये जरां तात कामभोगप्रणाशिनीम्
बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणविनाशिनीम्
Turvasuruvacha
Na kamaye jaram tata kamabhogapranashinim
Balarupantakaranim buddhipranavinashinim
79.11
ययातिरुवाच
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
तस्मात्प्रजा समुच्छेदं तुर्वसो तव यास्यति
Yayatiruvacha
Yattvam me hridayajjato vayah svam na prayachchhasi
Tasmatpraja samuchchhedam turvaso tava yasyati
79.12
संकीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च
पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ राजा भविष्यसि
Sankirnacharadharmeshu pratilomachareshu cha
Pishitashishu chantyeshu mudha raja bhavishyasi
79.13
गुरुदारप्रसक्तेषु तिर्यग्योनिगतेषु च
पशुधर्मिषु पापेषु म्लेच्छेषु प्रभविष्यसि
Gurudaraprasakteshu tiryagyonigateshu cha
Pashudharmishu papeshu mlechchheshu prabhavishyasi
79.14
वैशंपायन उवाच
एवं स तुर्वसुं शप्त्वा ययातिः सुतमात्मनः
शर्मिष्ठायाः सुतं द्रुह्युमिदं वचनमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Evam sa turvasum shaptva yayatih sutamatmanah
Sharmishthayah sutam druhyumidam vachanamabravit
79.15
द्रुह्यो त्वं प्रतिपद्यस्व वर्णरूपविनाशिनीम्
जरां वर्षसहस्रं मे यौवनं स्वं ददस्व च
Druhyo tvam pratipadyasva varnarupavinashinim
Jaram varshasahasram me yauvanam svam dadasva cha
79.16
पूर्णे वर्षसहस्रे तु प्रतिदास्यामि यौवनम्
स्वं चादास्यामि भूयोऽहं पाप्मानं जरया सह
Purne varshasahasre tu pratidasyami yauvanam
Svam chadasyami bhuyoham papmanam jaraya saha
79.17
द्रुह्युरुवाच
न गजं न रथं नाश्वं जीर्णो भुङ्क्ते न च स्त्रियम्
वाग्भङ्गश्चास्य भवति तज्जरां नाभिकामये
Druhyuruvacha
Na gajam na ratham nashvam jirno bhunkte na cha striyam
Vagbhangashchasya bhavati tajjaram nabhikamaye
79.18
ययातिरुवाच
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
तस्माद्द्रुह्यो प्रियः कामो न ते संपत्स्यते क्वचित्
Yayatiruvacha
Yattvam me hridayajjato vayah svam na prayachchhasi
Tasmaddruhyo priyah kamo na te sampatsyate kvachit
79.19
उडुपप्लवसंतारो यत्र नित्यं भविष्यति
अराजा भोजशब्दं त्वं तत्रावाप्स्यसि सान्वयः
Udupaplavasantaro yatra nityam bhavishyati
Araja bhojashabdam tvam tatravapsyasi sanvayah
79.20
अनो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
एकं वर्षसहस्रं तु चरेयं यौवनेन ते
Ano tvam pratipadyasva papmanam jaraya saha
Ekam varshasahasram tu chareyam yauvanena te
79.21
अनुरुवाच
जीर्णः शिशुवदादत्तेऽकालेऽन्नमशुचिर्यथा
न जुहोति च कालेऽग्निं तां जरां नाभिकामये
Anuruvacha
Jirnah shishuvadadattekalennamashuchiryatha
Na juhoti cha kalegnim tam jaram nabhikamaye
79.22
ययातिरुवाच
यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
जरादोषस्त्वयोक्तोऽयं तस्मात्त्वं प्रतिपत्स्यसे
Yayatiruvacha
Yattvam me hridayajjato vayah svam na prayachchhasi
Jaradoshastvayoktoyam tasmattvam pratipatsyase
79.23
प्रजाश्च यौवनप्राप्ता विनशिष्यन्त्यनो तव
अग्निप्रस्कन्दनपरस्त्वं चाप्येवं भविष्यसि
Prajashcha yauvanaprapta vinashishyantyano tava
Agnipraskandanaparastvam chapyevam bhavishyasi
79.24
पूरो त्वं मे प्रियः पुत्रस्त्वं वरीयान्भविष्यसि
जरा वली च मे तात पलितानि च पर्यगुः
काव्यस्योशनसः शापान्न च तृप्तोऽस्मि यौवने
Puro tvam me priyah putrastvam variyanbhavishyasi
Jara vali cha me tata palitani cha paryaguh
Kavyasyoshanasah shapanna cha triptosmi yauvane
79.25
पूरो त्वं प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह
कंचित्कालं चरेयं वै विषयान्वयसा तव
Puro tvam pratipadyasva papmanam jaraya saha
Kanchitkalam chareyam vai vishayanvayasa tava
79.26
पूर्णे वर्षसहस्रे तु प्रतिदास्यामि यौवनम्
स्वं चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानं जरया सह
Purne varshasahasre tu pratidasyami yauvanam
Svam chaiva pratipatsyami papmanam jaraya saha
79.27
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तः प्रत्युवाच पूरुः पितरमञ्जसा
यथात्थ मां महाराज तत्करिष्यामि ते वचः
Vaishampayana uvacha
Evamuktah pratyuvacha puruh pitaramanjasa
Yathattha mam maharaja tatkarishyami te vachah
79.28
प्रतिपत्स्यामि ते राजन्पाप्मानं जरया सह
गृहाण यौवनं मत्तश्चर कामान्यथेप्सितान्
Pratipatsyami te rajanpapmanam jaraya saha
Grihana yauvanam mattashchara kamanyathepsitan
79.29
जरयाहं प्रतिच्छन्नो वयोरूपधरस्तव
यौवनं भवते दत्त्वा चरिष्यामि यथात्थ माम्
Jarayaham pratichchhanno vayorupadharastava
Yauvanam bhavate dattva charishyami yathattha mam
79.30
ययातिरुवाच
पूरो प्रीतोऽस्मि ते वत्स प्रीतश्चेदं ददामि ते
सर्वकामसमृद्धा ते प्रजा राज्ये भविष्यति
Yayatiruvacha
Puro pritosmi te vatsa pritashchedam dadami te
Sarvakamasamriddha te praja rajye bhavishyati