UtshovChapter 77
77.1
वैशंपायन उवाच
ययातिः स्वपुरं प्राप्य महेन्द्रपुरसंनिभम्
प्रविश्यान्तःपुरं तत्र देवयानीं न्यवेशयत्
Vaishampayana uvacha
Yayatih svapuram prapya mahendrapurasannibham
Pravishyantahpuram tatra devayanim nyaveshayat
77.2
देवयान्याश्चानुमते तां सुतां वृषपर्वणः
अशोकवनिकाभ्याशे गृहं कृत्वा न्यवेशयत्
Devayanyashchanumate tam sutam vrishaparvanah
Ashokavanikabhyashe griham kritva nyaveshayat
77.3
वृतां दासीसहस्रेण शर्मिष्ठामासुरायणीम्
वासोभिरन्नपानैश्च संविभज्य सुसत्कृताम्
Vritam dasisahasrena sharmishthamasurayanim
Vasobhirannapanaishcha sanvibhajya susatkritam
77.4
देवयान्या तु सहितः स नृपो नहुषात्मजः
विजहार बहूनब्दान्देववन्मुदितो भृशम्
Devayanya tu sahitah sa nripo nahushatmajah
Vijahara bahunabdandevavanmudito bhrisham
77.5
ऋतुकाले तु संप्राप्ते देवयानी वराङ्गना
लेभे गर्भं प्रथमतः कुमारं च व्यजायत
Ritukale tu samprapte devayani varangana
Lebhe garbham prathamatah kumaram cha vyajayata
77.6
गते वर्षसहस्रे तु शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
ददर्श यौवनं प्राप्ता ऋतुं सा चान्वचिन्तयत्
Gate varshasahasre tu sharmishtha varshaparvani
Dadarsha yauvanam prapta ritum sa chanvachintayat
77.7
ऋतुकालश्च संप्राप्तो न च मेऽस्ति पतिर्वृतः
किं प्राप्तं किं नु कर्तव्यं किं वा कृत्वा कृतं भवेत्
Ritukalashcha samprapto na cha mesti patirvritah
Kim praptam kim nu kartavyam kim va kritva kritam bhavet
77.8
देवयानी प्रजातासौ वृथाहं प्राप्तयौवना
यथा तया वृतो भर्ता तथैवाहं वृणोमि तम्
Devayani prajatasau vrithaham praptayauvana
Yatha taya vrito bharta tathaivaham vrinomi tam
77.9
राज्ञा पुत्रफलं देयमिति मे निश्चिता मतिः
अपीदानीं स धर्मात्मा इयान्मे दर्शनं रहः
Ragya putraphalam deyamiti me nishchita matih
Apidanim sa dharmatma iyanme darshanam rahah
77.10
अथ निष्क्रम्य राजासौ तस्मिन्काले यदृच्छया
अशोकवनिकाभ्याशे शर्मिष्ठां प्राप्य विष्ठितः
Atha nishkramya rajasau tasminkale yadrichchhaya
Ashokavanikabhyashe sharmishtham prapya vishthitah
77.11
तमेकं रहिते दृष्ट्वा शर्मिष्ठा चारुहासिनी
प्रत्युद्गम्याञ्जलिं कृत्वा राजानं वाक्यमब्रवीत्
Tamekam rahite drishtva sharmishtha charuhasini
Pratyudgamyanjalim kritva rajanam vakyamabravit
77.12
सोमस्येन्द्रस्य विष्णोर्वा यमस्य वरुणस्य वा
तव वा नाहुष कुले कः स्त्रियं स्प्रष्टुमर्हति
Somasyendrasya vishnorva yamasya varunasya va
Tava va nahusha kule kah striyam sprashtumarhati
77.13
रूपाभिजनशीलैर्हि त्वं राजन्वेत्थ मां सदा
सा त्वां याचे प्रसाद्याहमृतुं देहि नराधिप
Rupabhijanashilairhi tvam rajanvettha mam sada
Sa tvam yache prasadyahamritum dehi naradhipa
77.14
ययातिरुवाच
वेद्मि त्वां शीलसंपन्नां दैत्यकन्यामनिन्दिताम्
रूपे च ते न पश्यामि सूच्यग्रमपि निन्दितम्
Yayatiruvacha
Vedmi tvam shilasampannam daityakanyamaninditam
Rupe cha te na pashyami suchyagramapi ninditam
77.15
अब्रवीदुशना काव्यो देवयानीं यदावहम्
नेयमाह्वयितव्या ते शयने वार्षपर्वणी
Abravidushana kavyo devayanim yadavaham
Neyamahvayitavya te shayane varshaparvani
77.16
शर्मिष्ठोवाच
न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति; न स्त्रीषु राजन्न विवाहकाले
प्राणात्यये सर्वधनापहारे; पञ्चानृतान्याहुरपातकानि
Sharmishthovacha
Na narmayuktam vachanam hinasti; na strishu rajanna vivahakale
Pranatyaye sarvadhanapahare; panchanritanyahurapatakani
77.17
पृष्टं तु साक्ष्ये प्रवदन्तमन्यथा; वदन्ति मिथ्योपहितं नरेन्द्र
एकार्थतायां तु समाहितायां; मिथ्या वदन्तमनृतं हिनस्ति
Prishtam tu sakshye pravadantamanyatha; vadanti mithyopahitam narendra
Ekarthatayam tu samahitayam; mithya vadantamanritam hinasti
77.18
ययातिरुवाच
राजा प्रमाणं भूतानां स नश्येत मृषा वदन्
अर्थकृच्छ्रमपि प्राप्य न मिथ्या कर्तुमुत्सहे
Yayatiruvacha
Raja pramanam bhutanam sa nashyeta mrisha vadan
Arthakrichchhramapi prapya na mithya kartumutsahe
77.19
शर्मिष्ठोवाच
समावेतौ मतौ राजन्पतिः सख्याश्च यः पतिः
समं विवाहमित्याहुः सख्या मेऽसि पतिर्वृतः
Sharmishthovacha
Samavetau matau rajanpatih sakhyashcha yah patih
Samam vivahamityahuh sakhya mesi patirvritah
77.20
ययातिरुवाच
दातव्यं याचमानेभ्य इति मे व्रतमाहितम्
त्वं च याचसि मां कामं ब्रूहि किं करवाणि ते
Yayatiruvacha
Datavyam yachamanebhya iti me vratamahitam
Tvam cha yachasi mam kamam bruhi kim karavani te
77.21
शर्मिष्ठोवाच
अधर्मात्त्राहि मां राजन्धर्मं च प्रतिपादय
त्वत्तोऽपत्यवती लोके चरेयं धर्ममुत्तमम्
Sharmishthovacha
Adharmattrahi mam rajandharmam cha pratipadaya
Tvattopatyavati loke chareyam dharmamuttamam
77.22
त्रय एवाधना राजन्भार्या दासस्तथा सुतः
यत्ते समधिगच्छन्ति यस्य ते तस्य तद्धनम्
Traya evadhana rajanbharya dasastatha sutah
Yatte samadhigachchhanti yasya te tasya taddhanam
77.23
देवयान्या भुजिष्यास्मि वश्या च तव भार्गवी
सा चाहं च त्वया राजन्भरणीये भजस्व माम्
Devayanya bhujishyasmi vashya cha tava bhargavi
Sa chaham cha tvaya rajanbharaniye bhajasva mam
77.24
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तस्तु राजा स तथ्यमित्येव जज्ञिवान्
पूजयामास शर्मिष्ठां धर्मं च प्रत्यपादयत्
Vaishampayana uvacha
Evamuktastu raja sa tathyamityeva jagyivan
Pujayamasa sharmishtham dharmam cha pratyapadayat
77.25
समागम्य च शर्मिष्ठां यथाकाममवाप्य च
अन्योन्यमभिसंपूज्य जग्मतुस्तौ यथागतम्
Samagamya cha sharmishtham yathakamamavapya cha
Anyonyamabhisampujya jagmatustau yathagatam
77.26
तस्मिन्समागमे सुभ्रूः शर्मिष्ठा चारुहासिनी
लेभे गर्भं प्रथमतस्तस्मान्नृपतिसत्तमात्
Tasminsamagame subhruh sharmishtha charuhasini
Lebhe garbham prathamatastasmannripatisattamat
77.27
प्रजज्ञे च ततः काले राजन्राजीवलोचना
कुमारं देवगर्भाभं राजीवनिभलोचनम्
Prajagye cha tatah kale rajanrajivalochana
Kumaram devagarbhabham rajivanibhalochanam