UtshovChapter 67
67.1
दुःषन्त उवाच
सुव्यक्तं राजपुत्री त्वं यथा कल्याणि भाषसे
भार्या मे भव सुश्रोणि ब्रूहि किं करवाणि ते
Duhshanta uvacha
Suvyaktam rajaputri tvam yatha kalyani bhashase
Bharya me bhava sushroni bruhi kim karavani te
67.2
सुवर्णमाला वासांसि कुण्डले परिहाटके
नानापत्तनजे शुभ्रे मणिरत्ने च शोभने
Suvarnamala vasansi kundale parihatake
Nanapattanaje shubhre maniratne cha shobhane
67.3
आहरामि तवाद्याहं निष्कादीन्यजिनानि च
सर्वं राज्यं तवाद्यास्तु भार्या मे भव शोभने
Aharami tavadyaham nishkadinyajinani cha
Sarvam rajyam tavadyastu bharya me bhava shobhane
67.4
गान्धर्वेण च मां भीरु विवाहेनैहि सुन्दरि
विवाहानां हि रम्भोरु गान्धर्वः श्रेष्ठ उच्यते
Gandharvena cha mam bhiru vivahenaihi sundari
Vivahanam hi rambhoru gandharvah shreshtha uchyate
67.5
शकुन्तलोवाच
फलाहारो गतो राजन्पिता मे इत आश्रमात्
तं मुहूर्तं प्रतीक्षस्व स मां तुभ्यं प्रदास्यति
Shakuntalovacha
Phalaharo gato rajanpita me ita ashramat
Tam muhurtam pratikshasva sa mam tubhyam pradasyati
67.6
दुःषन्त उवाच
इच्छामि त्वां वरारोहे भजमानामनिन्दिते
त्वदर्थं मां स्थितं विद्धि त्वद्गतं हि मनो मम
Duhshanta uvacha
Ichchhami tvam vararohe bhajamanamanindite
Tvadartham mam sthitam viddhi tvadgatam hi mano mama
67.7
आत्मनो बन्धुरात्मैव गतिरात्मैव चात्मनः
आत्मनैवात्मनो दानं कर्तुमर्हसि धर्मतः
Atmano bandhuratmaiva gatiratmaiva chatmanah
Atmanaivatmano danam kartumarhasi dharmatah
67.8
अष्टावेव समासेन विवाहा धर्मतः स्मृताः
ब्राह्मो दैवस्तथैवार्षः प्राजापत्यस्तथासुरः
Ashtaveva samasena vivaha dharmatah smritah
Brahmo daivastathaivarshah prajapatyastathasurah
67.9
गान्धर्वो राक्षसश्चैव पैशाचश्चाष्टमः स्मृतः
तेषां धर्मान्यथापूर्वं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्
Gandharvo rakshasashchaiva paishachashchashtamah smritah
Tesham dharmanyathapurvam manuh svayambhuvobravit
67.10
प्रशस्तांश्चतुरः पूर्वान्ब्राह्मणस्योपधारय
षडानुपूर्व्या क्षत्रस्य विद्धि धर्म्याननिन्दिते
Prashastanshchaturah purvanbrahmanasyopadharaya
Shadanupurvya kshatrasya viddhi dharmyananindite
67.11
राज्ञां तु राक्षसोऽप्युक्तो विट्शूद्रेष्वासुरः स्मृतः
पञ्चानां तु त्रयो धर्म्या द्वावधर्म्यौ स्मृताविह
Ragyam tu rakshasopyukto vitshudreshvasurah smritah
Panchanam tu trayo dharmya dvavadharmyau smritaviha
67.12
पैशाचश्चासुरश्चैव न कर्तव्यौ कथंचन
अनेन विधिना कार्यो धर्मस्यैषा गतिः स्मृता
Paishachashchasurashchaiva na kartavyau kathanchana
Anena vidhina karyo dharmasyaisha gatih smrita
67.13
गान्धर्वराक्षसौ क्षत्रे धर्म्यौ तौ मा विशङ्किथाः
पृथग्वा यदि वा मिश्रौ कर्तव्यौ नात्र संशयः
Gandharvarakshasau kshatre dharmyau tau ma vishankithah
Prithagva yadi va mishrau kartavyau natra sanshayah
67.14
सा त्वं मम सकामस्य सकामा वरवर्णिनि
गान्धर्वेण विवाहेन भार्या भवितुमर्हसि
Sa tvam mama sakamasya sakama varavarnini
Gandharvena vivahena bharya bhavitumarhasi
67.15
शकुन्तलोवाच
यदि धर्मपथस्त्वेष यदि चात्मा प्रभुर्मम
प्रदाने पौरवश्रेष्ठ शृणु मे समयं प्रभो
Shakuntalovacha
Yadi dharmapathastvesha yadi chatma prabhurmama
Pradane pauravashreshtha shrinu me samayam prabho
67.16
सत्यं मे प्रतिजानीहि यत्त्वां वक्ष्याम्यहं रहः
मम जायेत यः पुत्रः स भवेत्त्वदनन्तरम्
Satyam me pratijanihi yattvam vakshyamyaham rahah
Mama jayeta yah putrah sa bhavettvadanantaram
67.17
युवराजो महाराज सत्यमेतद्ब्रवीहि मे
यद्येतदेवं दुःषन्त अस्तु मे संगमस्त्वया
Yuvarajo maharaja satyametadbravihi me
Yadyetadevam duhshanta astu me sangamastvaya
67.18
वैशंपायन उवाच
एवमस्त्विति तां राजा प्रत्युवाचाविचारयन्
अपि च त्वां नयिष्यामि नगरं स्वं शुचिस्मिते
यथा त्वमर्हा सुश्रोणि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
Vaishampayana uvacha
Evamastviti tam raja pratyuvachavicharayan
Api cha tvam nayishyami nagaram svam shuchismite
Yatha tvamarha sushroni satyametadbravimi te
67.19
एवमुक्त्वा स राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्
जग्राह विधिवत्पाणावुवास च तया सह
Evamuktva sa rajarshistamaninditagaminim
Jagraha vidhivatpanavuvasa cha taya saha
67.20
विश्वास्य चैनां स प्रायादब्रवीच्च पुनः पुनः
प्रेषयिष्ये तवार्थाय वाहिनीं चतुरङ्गिणीम्
तया त्वामानयिष्यामि निवासं स्वं शुचिस्मिते
Vishvasya chainam sa prayadabravichcha punah punah
Preshayishye tavarthaya vahinim chaturanginim
Taya tvamanayishyami nivasam svam shuchismite
67.21
इति तस्याः प्रतिश्रुत्य स नृपो जनमेजय
मनसा चिन्तयन्प्रायात्काश्यपं प्रति पार्थिवः
Iti tasyah pratishrutya sa nripo janamejaya
Manasa chintayanprayatkashyapam prati parthivah
67.22
भगवांस्तपसा युक्तः श्रुत्वा किं नु करिष्यति
एवं संचिन्तयन्नेव प्रविवेश स्वकं पुरम्
Bhagavanstapasa yuktah shrutva kim nu karishyati
Evam sanchintayanneva pravivesha svakam puram
67.23
मुहूर्तयाते तस्मिंस्तु कण्वोऽप्याश्रममागमत्
शकुन्तला च पितरं ह्रिया नोपजगाम तम्
Muhurtayate tasminstu kanvopyashramamagamat
Shakuntala cha pitaram hriya nopajagama tam
67.24
विज्ञायाथ च तां कण्वो दिव्यज्ञानो महातपाः
उवाच भगवान्प्रीतः पश्यन्दिव्येन चक्षुषा
Vigyayatha cha tam kanvo divyagyano mahatapah
Uvacha bhagavanpritah pashyandivyena chakshusha
67.25
त्वयाद्य राजान्वयया मामनादृत्य यत्कृतः
पुंसा सह समायोगो न स धर्मोपघातकः
Tvayadya rajanvayaya mamanadritya yatkritah
Punsa saha samayogo na sa dharmopaghatakah
67.26
क्षत्रियस्य हि गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते
सकामायाः सकामेन निर्मन्त्रो रहसि स्मृतः
Kshatriyasya hi gandharvo vivahah shreshtha uchyate
Sakamayah sakamena nirmantro rahasi smritah
67.27
धर्मात्मा च महात्मा च दुःषन्तः पुरुषोत्तमः
अभ्यगच्छः पतिं यं त्वं भजमानं शकुन्तले
Dharmatma cha mahatma cha duhshantah purushottamah
Abhyagachchhah patim yam tvam bhajamanam shakuntale
67.28
महात्मा जनिता लोके पुत्रस्तव महाबलः
य इमां सागरापाङ्गां कृत्स्नां भोक्ष्यति मेदिनीम्
Mahatma janita loke putrastava mahabalah
Ya imam sagarapangam kritsnam bhokshyati medinim
67.29
परं चाभिप्रयातस्य चक्रं तस्य महात्मनः
भविष्यत्यप्रतिहतं सततं चक्रवर्तिनः
Param chabhiprayatasya chakram tasya mahatmanah
Bhavishyatyapratihatam satatam chakravartinah
67.30
ततः प्रक्षाल्य पादौ सा विश्रान्तं मुनिमब्रवीत्
विनिधाय ततो भारं संनिधाय फलानि च
Tatah prakshalya padau sa vishrantam munimabravit
Vinidhaya tato bharam sannidhaya phalani cha
67.31
मया पतिर्वृतो योऽसौ दुःषन्तः पुरुषोत्तमः
तस्मै ससचिवाय त्वं प्रसादं कर्तुमर्हसि
Maya patirvrito yosau duhshantah purushottamah
Tasmai sasachivaya tvam prasadam kartumarhasi
67.32
कण्व उवाच
प्रसन्न एव तस्याहं त्वत्कृते वरवर्णिनि
गृहाण च वरं मत्तस्तत्कृते यदभीप्सितम्
Kanva uvacha
Prasanna eva tasyaham tvatkrite varavarnini
Grihana cha varam mattastatkrite yadabhipsitam
67.33
वैशंपायन उवाच
ततो धर्मिष्ठतां वव्रे राज्याच्चास्खलनं तथा
शकुन्तला पौरवाणां दुःषन्तहितकाम्यया
Vaishampayana uvacha
Tato dharmishthatam vavre rajyachchaskhalanam tatha
Shakuntala pauravanam duhshantahitakamyaya