UtshovChapter 42
42.1
सूत उवाच
एतच्छ्रुत्वा जरत्कारुर्दुःखशोकपरायणः
उवाच स्वान्पितॄन्दुःखाद्बाष्पसंदिग्धया गिरा
Suta uvacha
Etachchhrutva jaratkarurduhkhashokaparayanah
Uvacha svanpitrinduhkhadbashpasandigdhaya gira
42.2
अहमेव जरत्कारुः किल्बिषी भवतां सुतः
तद्दण्डं धारयत मे दुष्कृतेरकृतात्मनः
Ahameva jaratkaruh kilbishi bhavatam sutah
Taddandam dharayata me dushkriterakritatmanah
42.3
पितर ऊचुः
पुत्र दिष्ट्यासि संप्राप्त इमं देशं यदृच्छया
किमर्थं च त्वया ब्रह्मन्न कृतो दारसंग्रहः
Pitara uchuh
Putra dishtyasi samprapta imam desham yadrichchhaya
Kimartham cha tvaya brahmanna krito darasangrahah
42.4
जरत्कारुरुवाच
ममायं पितरो नित्यं हृद्यर्थः परिवर्तते
ऊर्ध्वरेताः शरीरं वै प्रापयेयममुत्र वै
Jaratkaruruvacha
Mamayam pitaro nityam hridyarthah parivartate
Urdhvaretah shariram vai prapayeyamamutra vai
42.5
एवं दृष्ट्वा तु भवतः शकुन्तानिव लम्बतः
मया निवर्तिता बुद्धिर्ब्रह्मचर्यात्पितामहाः
Evam drishtva tu bhavatah shakuntaniva lambatah
Maya nivartita buddhirbrahmacharyatpitamahah
42.6
करिष्ये वः प्रियं कामं निवेक्ष्ये नात्र संशयः
सनाम्नीं यद्यहं कन्यामुपलप्स्ये कदाचन
Karishye vah priyam kamam nivekshye natra sanshayah
Sanamnim yadyaham kanyamupalapsye kadachana
42.7
भविष्यति च या काचिद्भैक्षवत्स्वयमुद्यता
प्रतिग्रहीता तामस्मि न भरेयं च यामहम्
Bhavishyati cha ya kachidbhaikshavatsvayamudyata
Pratigrahita tamasmi na bhareyam cha yamaham
42.8
एवंविधमहं कुर्यां निवेशं प्राप्नुयां यदि
अन्यथा न करिष्ये तु सत्यमेतत्पितामहाः
Evanvidhamaham kuryam nivesham prapnuyam yadi
Anyatha na karishye tu satyametatpitamahah
42.9
सूत उवाच
एवमुक्त्वा तु स पितॄंश्चचार पृथिवीं मुनिः
न च स्म लभते भार्यां वृद्धोऽयमिति शौनक
Suta uvacha
Evamuktva tu sa pitrinshchachara prithivim munih
Na cha sma labhate bharyam vriddhoyamiti shaunaka
42.10
यदा निर्वेदमापन्नः पितृभिश्चोदितस्तथा
तदारण्यं स गत्वोच्चैश्चुक्रोश भृशदुःखितः
Yada nirvedamapannah pitribhishchoditastatha
Tadaranyam sa gatvochchaishchukrosha bhrishaduhkhitah
42.11
यानि भूतानि सन्तीह स्थावराणि चराणि च
अन्तर्हितानि वा यानि तानि शृण्वन्तु मे वचः
Yani bhutani santiha sthavarani charani cha
Antarhitani va yani tani shrinvantu me vachah
42.12
उग्रे तपसि वर्तन्तं पितरश्चोदयन्ति माम्
निविशस्वेति दुःखार्तास्तेषां प्रियचिकीर्षया
Ugre tapasi vartantam pitarashchodayanti mam
Nivishasveti duhkhartastesham priyachikirshaya
42.13
निवेशार्थ्यखिलां भूमिं कन्याभैक्षं चरामि भोः
दरिद्रो दुःखशीलश्च पितृभिः संनियोजितः
Nivesharthyakhilam bhumim kanyabhaiksham charami bhoh
Daridro duhkhashilashcha pitribhih sanniyojitah
42.14
यस्य कन्यास्ति भूतस्य ये मयेह प्रकीर्तिताः
ते मे कन्यां प्रयच्छन्तु चरतः सर्वतोदिशम्
Yasya kanyasti bhutasya ye mayeha prakirtitah
Te me kanyam prayachchhantu charatah sarvatodisham
42.15
मम कन्या सनाम्नी या भैक्षवच्चोद्यता भवेत्
भरेयं चैव यां नाहं तां मे कन्यां प्रयच्छत
Mama kanya sanamni ya bhaikshavachchodyata bhavet
Bhareyam chaiva yam naham tam me kanyam prayachchhata
42.16
ततस्ते पन्नगा ये वै जरत्कारौ समाहिताः
तामादाय प्रवृत्तिं ते वासुकेः प्रत्यवेदयन्
Tataste pannaga ye vai jaratkarau samahitah
Tamadaya pravrittim te vasukeh pratyavedayan
42.17
तेषां श्रुत्वा स नागेन्द्रः कन्यां तां समलंकृताम्
प्रगृह्यारण्यमगमत्समीपं तस्य पन्नगः
Tesham shrutva sa nagendrah kanyam tam samalankritam
Pragrihyaranyamagamatsamipam tasya pannagah
42.18
तत्र तां भैक्षवत्कन्यां प्रादात्तस्मै महात्मने
नागेन्द्रो वासुकिर्ब्रह्मन्न स तां प्रत्यगृह्णत
Tatra tam bhaikshavatkanyam pradattasmai mahatmane
Nagendro vasukirbrahmanna sa tam pratyagrihnata
42.19
असनामेति वै मत्वा भरणे चाविचारिते
मोक्षभावे स्थितश्चापि द्वन्द्वीभूतः परिग्रहे
Asanameti vai matva bharane chavicharite
Mokshabhave sthitashchapi dvandvibhutah parigrahe
42.20
ततो नाम स कन्यायाः पप्रच्छ भृगुनन्दन
वासुके भरणं चास्या न कुर्यामित्युवाच ह
Tato nama sa kanyayah paprachchha bhrigunandana
Vasuke bharanam chasya na kuryamityuvacha ha