Chapter 40
40.1
सूत उवाच
तं तथा मन्त्रिणो दृष्ट्वा भोगेन परिवेष्टितम्
विवर्णवदनाः सर्वे रुरुदुर्भृशदुःखिताः
Suta uvacha
Tam tatha mantrino drishtva bhogena pariveshtitam
Vivarnavadanah sarve rurudurbhrishaduhkhitah
40.2
तं तु नादं ततः श्रुत्वा मन्त्रिणस्ते प्रदुद्रुवुः
अपश्यंश्चैव ते यान्तमाकाशे नागमद्भुतम्
Tam tu nadam tatah shrutva mantrinaste pradudruvuh
Apashyanshchaiva te yantamakashe nagamadbhutam
40.3
सीमन्तमिव कुर्वाणं नभसः पद्मवर्चसम्
तक्षकं पन्नगश्रेष्ठं भृशं शोकपरायणाः
Simantamiva kurvanam nabhasah padmavarchasam
Takshakam pannagashreshtham bhrisham shokaparayanah
40.4
ततस्तु ते तद्गृहमग्निना वृतं; प्रदीप्यमानं विषजेन भोगिनः
भयात्परित्यज्य दिशः प्रपेदिरे; पपात तच्चाशनिताडितं यथा
Tatastu te tadgrihamagnina vritam; pradipyamanam vishajena bhoginah
Bhayatparityajya dishah prapedire; papata tachchashanitaditam yatha
40.5
ततो नृपे तक्षकतेजसा हते; प्रयुज्य सर्वाः परलोकसत्क्रियाः
शुचिर्द्विजो राजपुरोहितस्तदा; तथैव ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः
Tato nripe takshakatejasa hate; prayujya sarvah paralokasatkriyah
Shuchirdvijo rajapurohitastada; tathaiva te tasya nripasya mantrinah
40.6
नृपं शिशुं तस्य सुतं प्रचक्रिरे; समेत्य सर्वे पुरवासिनो जनाः
नृपं यमाहुस्तममित्रघातिनं; कुरुप्रवीरं जनमेजयं जनाः
Nripam shishum tasya sutam prachakrire; sametya sarve puravasino janah
Nripam yamahustamamitraghatinam; kurupraviram janamejayam janah
40.7
स बाल एवार्यमतिर्नृपोत्तमः; सहैव तैर्मन्त्रिपुरोहितैस्तदा
शशास राज्यं कुरुपुंगवाग्रजो; यथास्य वीरः प्रपितामहस्तथा
Sa bala evaryamatirnripottamah; sahaiva tairmantripurohitaistada
Shashasa rajyam kurupungavagrajo; yathasya virah prapitamahastatha
40.8
ततस्तु राजानममित्रतापनं; समीक्ष्य ते तस्य नृपस्य मन्त्रिणः
सुवर्णवर्माणमुपेत्य काशिपं; वपुष्टमार्थं वरयां प्रचक्रमुः
Tatastu rajanamamitratapanam; samikshya te tasya nripasya mantrinah
Suvarnavarmanamupetya kashipam; vapushtamartham varayam prachakramuh
40.9
ततः स राजा प्रददौ वपुष्टमां; कुरुप्रवीराय परीक्ष्य धर्मतः
स चापि तां प्राप्य मुदा युतोऽभव;न्न चान्यनारीषु मनो दधे क्वचित्
Tatah sa raja pradadau vapushtamam; kurupraviraya parikshya dharmatah
Sa chapi tam prapya muda yutobhava;nna chanyanarishu mano dadhe kvachit
40.10
सरःसु फुल्लेषु वनेषु चैव ह; प्रसन्नचेता विजहार वीर्यवान्
तथा स राजन्यवरो विजह्रिवा;न्यथोर्वशीं प्राप्य पुरा पुरूरवाः
Sarahsu phulleshu vaneshu chaiva ha; prasannacheta vijahara viryavan
Tatha sa rajanyavaro vijahriva;nyathorvashim prapya pura pururavah
40.11
वपुष्टमा चापि वरं पतिं तदा; प्रतीतरूपं समवाप्य भूमिपम्
भावेन रामा रमयां बभूव वै; विहारकालेष्ववरोधसुन्दरी
Vapushtama chapi varam patim tada; pratitarupam samavapya bhumipam
Bhavena rama ramayam babhuva vai; viharakaleshvavarodhasundari