UtshovChapter 27
27.1
शौनक उवाच
कोऽपराधो महेन्द्रस्य कः प्रमादश्च सूतज
तपसा वालखिल्यानां संभूतो गरुडः कथम्
Shaunaka uvacha
Koparadho mahendrasya kah pramadashcha sutaja
Tapasa valakhilyanam sambhuto garudah katham
27.2
कश्यपस्य द्विजातेश्च कथं वै पक्षिराट्सुतः
अधृष्यः सर्वभूतानामवध्यश्चाभवत्कथम्
Kashyapasya dvijateshcha katham vai pakshiratsutah
Adhrishyah sarvabhutanamavadhyashchabhavatkatham
27.3
कथं च कामचारी स कामवीर्यश्च खेचरः
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पुराणे यदि पठ्यते
Katham cha kamachari sa kamaviryashcha khecharah
Etadichchhamyaham shrotum purane yadi pathyate
27.4
सूत उवाच
विषयोऽयं पुराणस्य यन्मां त्वं परिपृच्छसि
शृणु मे वदतः सर्वमेतत्संक्षेपतो द्विज
Suta uvacha
Vishayoyam puranasya yanmam tvam pariprichchhasi
Shrinu me vadatah sarvametatsankshepato dvija
27.5
यजतः पुत्रकामस्य कश्यपस्य प्रजापतेः
साहाय्यमृषयो देवा गन्धर्वाश्च ददुः किल
Yajatah putrakamasya kashyapasya prajapateh
Sahayyamrishayo deva gandharvashcha daduh kila
27.6
तत्रेध्मानयने शक्रो नियुक्तः कश्यपेन ह
मुनयो वालखिल्याश्च ये चान्ये देवतागणाः
Tatredhmanayane shakro niyuktah kashyapena ha
Munayo valakhilyashcha ye chanye devataganah
27.7
शक्रस्तु वीर्यसदृशमिध्मभारं गिरिप्रभम्
समुद्यम्यानयामास नातिकृच्छ्रादिव प्रभुः
Shakrastu viryasadrishamidhmabharam giriprabham
Samudyamyanayamasa natikrichchhradiva prabhuh
27.8
अथापश्यदृषीन्ह्रस्वानङ्गुष्ठोदरपर्वणः
पलाशवृन्तिकामेकां सहितान्वहतः पथि
Athapashyadrishinhrasvanangushthodaraparvanah
Palashavrintikamekam sahitanvahatah pathi
27.9
प्रलीनान्स्वेष्विवाङ्गेषु निराहारांस्तपोधनान्
क्लिश्यमानान्मन्दबलान्गोष्पदे संप्लुतोदके
Pralinansveshvivangeshu niraharanstapodhanan
Klishyamananmandabalangoshpade samplutodake
27.10
तांश्च सर्वान्स्मयाविष्टो वीर्योन्मत्तः पुरंदरः
अवहस्यात्यगाच्छीघ्रं लङ्घयित्वावमन्य च
Tanshcha sarvansmayavishto viryonmattah purandarah
Avahasyatyagachchhighram langhayitvavamanya cha
27.11
तेऽथ रोषसमाविष्टाः सुभृशं जातमन्यवः
आरेभिरे महत्कर्म तदा शक्रभयंकरम्
Tetha roshasamavishtah subhrisham jatamanyavah
Arebhire mahatkarma tada shakrabhayankaram
27.12
जुहुवुस्ते सुतपसो विधिवज्जातवेदसम्
मन्त्रैरुच्चावचैर्विप्रा येन कामेन तच्छृणु
Juhuvuste sutapaso vidhivajjatavedasam
Mantrairuchchavachairvipra yena kamena tachchhrinu
27.13
कामवीर्यः कामगमो देवराजभयप्रदः
इन्द्रोऽन्यः सर्वदेवानां भवेदिति यतव्रताः
Kamaviryah kamagamo devarajabhayapradah
Indronyah sarvadevanam bhavediti yatavratah
27.14
इन्द्राच्छतगुणः शौर्ये वीर्ये चैव मनोजवः
तपसो नः फलेनाद्य दारुणः संभवत्विति
Indrachchhatagunah shaurye virye chaiva manojavah
Tapaso nah phalenadya darunah sambhavatviti
27.15
तद्बुद्ध्वा भृशसंतप्तो देवराजः शतक्रतुः
जगाम शरणं तत्र कश्यपं संशितव्रतम्
Tadbuddhva bhrishasantapto devarajah shatakratuh
Jagama sharanam tatra kashyapam sanshitavratam
27.16
तच्छ्रुत्वा देवराजस्य कश्यपोऽथ प्रजापतिः
वालखिल्यानुपागम्य कर्मसिद्धिमपृच्छत
Tachchhrutva devarajasya kashyapotha prajapatih
Valakhilyanupagamya karmasiddhimaprichchhata
27.17
एवमस्त्विति तं चापि प्रत्यूचुः सत्यवादिनः
तान्कश्यप उवाचेदं सान्त्वपूर्वं प्रजापतिः
Evamastviti tam chapi pratyuchuh satyavadinah
Tankashyapa uvachedam santvapurvam prajapatih
27.18
अयमिन्द्रस्त्रिभुवने नियोगाद्ब्रह्मणः कृतः
इन्द्रार्थं च भवन्तोऽपि यत्नवन्तस्तपोधनाः
Ayamindrastribhuvane niyogadbrahmanah kritah
Indrartham cha bhavantopi yatnavantastapodhanah
27.19
न मिथ्या ब्रह्मणो वाक्यं कर्तुमर्हथ सत्तमाः
भवतां च न मिथ्यायं संकल्पो मे चिकीर्षितः
Na mithya brahmano vakyam kartumarhatha sattamah
Bhavatam cha na mithyayam sankalpo me chikirshitah
27.20
भवत्वेष पतत्रीणामिन्द्रोऽतिबलसत्त्ववान्
प्रसादः क्रियतां चैव देवराजस्य याचतः
Bhavatvesha patatrinamindrotibalasattvavan
Prasadah kriyatam chaiva devarajasya yachatah
27.21
एवमुक्ताः कश्यपेन वालखिल्यास्तपोधनाः
प्रत्यूचुरभिसंपूज्य मुनिश्रेष्ठं प्रजापतिम्
Evamuktah kashyapena valakhilyastapodhanah
Pratyuchurabhisampujya munishreshtham prajapatim
27.22
इन्द्रार्थोऽयं समारम्भः सर्वेषां नः प्रजापते
अपत्यार्थं समारम्भो भवतश्चायमीप्सितः
Indrarthoyam samarambhah sarvesham nah prajapate
Apatyartham samarambho bhavatashchayamipsitah
27.23
तदिदं सफलं कर्म त्वया वै प्रतिगृह्यताम्
तथा चैव विधत्स्वात्र यथा श्रेयोऽनुपश्यसि
Tadidam saphalam karma tvaya vai pratigrihyatam
Tatha chaiva vidhatsvatra yatha shreyonupashyasi
27.24
एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा
विनता नाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी
Etasminneva kale tu devi dakshayani shubha
Vinata nama kalyani putrakama yashasvini
27.25
तपस्तप्त्वा व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिः
उपचक्राम भर्तारं तामुवाचाथ कश्यपः
Tapastaptva vratapara snata punsavane shuchih
Upachakrama bhartaram tamuvachatha kashyapah
27.26
आरम्भः सफलो देवि भवितायं तवेप्सितः
जनयिष्यसि पुत्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ
Arambhah saphalo devi bhavitayam tavepsitah
Janayishyasi putrau dvau virau tribhuvaneshvarau
27.27
तपसा वालखिल्यानां मम संकल्पजौ तथा
भविष्यतो महाभागौ पुत्रौ ते लोकपूजितौ
Tapasa valakhilyanam mama sankalpajau tatha
Bhavishyato mahabhagau putrau te lokapujitau
27.28
उवाच चैनां भगवान्मारीचः पुनरेव ह
धार्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहोदयः
Uvacha chainam bhagavanmarichah punareva ha
Dharyatamapramadena garbhoyam sumahodayah
27.29
एकः सर्वपतत्रीणामिन्द्रत्वं कारयिष्यति
लोकसंभावितो वीरः कामवीर्यो विहंगमः
Ekah sarvapatatrinamindratvam karayishyati
Lokasambhavito virah kamaviryo vihangamah
27.30
शतक्रतुमथोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः
त्वत्सहायौ खगावेतौ भ्रातरौ ते भविष्यतः
Shatakratumathovacha priyamanah prajapatih
Tvatsahayau khagavetau bhratarau te bhavishyatah
27.31
नैताभ्यां भविता दोषः सकाशात्ते पुरंदर
व्येतु ते शक्र संतापस्त्वमेवेन्द्रो भविष्यसि
Naitabhyam bhavita doshah sakashatte purandara
Vyetu te shakra santapastvamevendro bhavishyasi
27.32
न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः
न चावमान्या दर्पात्ते वाग्विषा भृशकोपनाः
Na chapyevam tvaya bhuyah ksheptavya brahmavadinah
Na chavamanya darpatte vagvisha bhrishakopanah
27.33
एवमुक्तो जगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिविष्टपम्
विनता चापि सिद्धार्था बभूव मुदिता तदा
Evamukto jagamendro nirvishankastrivishtapam
Vinata chapi siddhartha babhuva mudita tada
27.34
जनयामास पुत्रौ द्वावरुणं गरुडं तथा
अरुणस्तयोस्तु विकल आदित्यस्य पुरःसरः
Janayamasa putrau dvavarunam garudam tatha
Arunastayostu vikala adityasya purahsarah
27.35
पतत्रीणां तु गरुड इन्द्रत्वेनाभ्यषिच्यत
तस्यैतत्कर्म सुमहच्छ्रूयतां भृगुनन्दन
Patatrinam tu garuda indratvenabhyashichyata
Tasyaitatkarma sumahachchhruyatam bhrigunandana