UtshovChapter 206
206.1
वैशंपायन उवाच
तं प्रयान्तं महाबाहुं कौरवाणां यशस्करम्
अनुजग्मुर्महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः
Vaishampayana uvacha
Tam prayantam mahabahum kauravanam yashaskaram
Anujagmurmahatmano brahmana vedaparagah
206.2
वेदवेदाङ्गविद्वांसस्तथैवाध्यात्मचिन्तकाः
चौक्षाश्च भगवद्भक्ताः सूताः पौराणिकाश्च ये
Vedavedangavidvansastathaivadhyatmachintakah
Chaukshashcha bhagavadbhaktah sutah pauranikashcha ye
206.3
कथकाश्चापरे राजञ्श्रमणाश्च वनौकसः
दिव्याख्यानानि ये चापि पठन्ति मधुरं द्विजाः
Kathakashchapare rajanshramanashcha vanaukasah
Divyakhyanani ye chapi pathanti madhuram dvijah
206.4
एतैश्चान्यैश्च बहुभिः सहायैः पाण्डुनन्दनः
वृतः श्लक्ष्णकथैः प्रायान्मरुद्भिरिव वासवः
Etaishchanyaishcha bahubhih sahayaih pandunandanah
Vritah shlakshnakathaih prayanmarudbhiriva vasavah
206.5
रमणीयानि चित्राणि वनानि च सरांसि च
सरितः सागरांश्चैव देशानपि च भारत
Ramaniyani chitrani vanani cha saransi cha
Saritah sagaranshchaiva deshanapi cha bharata
206.6
पुण्यानि चैव तीर्थानि ददर्श भरतर्षभ
स गङ्गाद्वारमासाद्य निवेशमकरोत्प्रभुः
Punyani chaiva tirthani dadarsha bharatarshabha
Sa gangadvaramasadya niveshamakarotprabhuh
206.7
तत्र तस्याद्भुतं कर्म शृणु मे जनमेजय
कृतवान्यद्विशुद्धात्मा पाण्डूनां प्रवरो रथी
Tatra tasyadbhutam karma shrinu me janamejaya
Kritavanyadvishuddhatma pandunam pravaro rathi
206.8
निविष्टे तत्र कौन्तेये ब्राह्मणेषु च भारत
अग्निहोत्राणि विप्रास्ते प्रादुश्चक्रुरनेकशः
Nivishte tatra kaunteye brahmaneshu cha bharata
Agnihotrani vipraste pradushchakruranekashah
206.9
तेषु प्रबोध्यमानेषु ज्वलितेषु हुतेषु च
कृतपुष्पोपहारेषु तीरान्तरगतेषु च
Teshu prabodhyamaneshu jvaliteshu huteshu cha
Kritapushpopahareshu tirantaragateshu cha
206.10
कृताभिषेकैर्विद्वद्भिर्नियतैः सत्पथि स्थितैः
शुशुभेऽतीव तद्राजन्गङ्गाद्वारं महात्मभिः
Kritabhishekairvidvadbhirniyataih satpathi sthitaih
Shushubhetiva tadrajangangadvaram mahatmabhih
206.11
तथा पर्याकुले तस्मिन्निवेशे पाण्डुनन्दनः
अभिषेकाय कौन्तेयो गङ्गामवततार ह
Tatha paryakule tasminniveshe pandunandanah
Abhishekaya kaunteyo gangamavatatara ha
206.12
तत्राभिषेकं कृत्वा स तर्पयित्वा पितामहान्
उत्तितीर्षुर्जलाद्राजन्नग्निकार्यचिकीर्षया
Tatrabhishekam kritva sa tarpayitva pitamahan
Uttitirshurjaladrajannagnikaryachikirshaya
206.13
अपकृष्टो महाबाहुर्नागराजस्य कन्यया
अन्तर्जले महाराज उलूप्या कामयानया
Apakrishto mahabahurnagarajasya kanyaya
Antarjale maharaja ulupya kamayanaya
206.14
ददर्श पाण्डवस्तत्र पावकं सुसमाहितम्
कौरव्यस्याथ नागस्य भवने परमार्चिते
Dadarsha pandavastatra pavakam susamahitam
Kauravyasyatha nagasya bhavane paramarchite
206.15
तत्राग्निकार्यं कृतवान्कुन्तीपुत्रो धनंजयः
अशङ्कमानेन हुतस्तेनातुष्यद्धुताशनः
Tatragnikaryam kritavankuntiputro dhananjayah
Ashankamanena hutastenatushyaddhutashanah
206.16
अग्निकार्यं स कृत्वा तु नागराजसुतां तदा
प्रहसन्निव कौन्तेय इदं वचनमब्रवीत्
Agnikaryam sa kritva tu nagarajasutam tada
Prahasanniva kaunteya idam vachanamabravit
206.17
किमिदं साहसं भीरु कृतवत्यसि भामिनि
कश्चायं सुभगो देशः का च त्वं कस्य चात्मजा
Kimidam sahasam bhiru kritavatyasi bhamini
Kashchayam subhago deshah ka cha tvam kasya chatmaja
206.18
उलूप्युवाच
ऐरावतकुले जातः कौरव्यो नाम पन्नगः
तस्यास्मि दुहिता पार्थ उलूपी नाम पन्नगी
Ulupyuvacha
Airavatakule jatah kauravyo nama pannagah
Tasyasmi duhita partha ulupi nama pannagi
206.19
साहं त्वामभिषेकार्थमवतीर्णं समुद्रगाम्
दृष्टवत्येव कौन्तेय कन्दर्पेणास्मि मूर्च्छिता
Saham tvamabhishekarthamavatirnam samudragam
Drishtavatyeva kaunteya kandarpenasmi murchchhita
206.20
तां मामनङ्गमथितां त्वत्कृते कुरुनन्दन
अनन्यां नन्दयस्वाद्य प्रदानेनात्मनो रहः
Tam mamanangamathitam tvatkrite kurunandana
Ananyam nandayasvadya pradanenatmano rahah
206.21
अर्जुन उवाच
ब्रह्मचर्यमिदं भद्रे मम द्वादशवार्षिकम्
धर्मराजेन चादिष्टं नाहमस्मि स्वयंवशः
Arjuna uvacha
Brahmacharyamidam bhadre mama dvadashavarshikam
Dharmarajena chadishtam nahamasmi svayanvashah
206.22
तव चापि प्रियं कर्तुमिच्छामि जलचारिणि
अनृतं नोक्तपूर्वं च मया किंचन कर्हिचित्
Tava chapi priyam kartumichchhami jalacharini
Anritam noktapurvam cha maya kinchana karhichit
206.23
कथं च नानृतं तत्स्यात्तव चापि प्रियं भवेत्
न च पीड्येत मे धर्मस्तथा कुर्यां भुजंगमे
Katham cha nanritam tatsyattava chapi priyam bhavet
Na cha pidyeta me dharmastatha kuryam bhujangame
206.24
उलूप्युवाच
जानाम्यहं पाण्डवेय यथा चरसि मेदिनीम्
यथा च ते ब्रह्मचर्यमिदमादिष्टवान्गुरुः
Ulupyuvacha
Janamyaham pandaveya yatha charasi medinim
Yatha cha te brahmacharyamidamadishtavanguruh
206.25
परस्परं वर्तमानान्द्रुपदस्यात्मजां प्रति
यो नोऽनुप्रविशेन्मोहात्स नो द्वादशवार्षिकम्
वने चरेद्ब्रह्मचर्यमिति वः समयः कृतः
Parasparam vartamanandrupadasyatmajam prati
Yo nonupravishenmohatsa no dvadashavarshikam
Vane charedbrahmacharyamiti vah samayah kritah
206.26
तदिदं द्रौपदीहेतोरन्योन्यस्य प्रवासनम्
कृतं वस्तत्र धर्मार्थमत्र धर्मो न दुष्यति
Tadidam draupadihetoranyonyasya pravasanam
Kritam vastatra dharmarthamatra dharmo na dushyati
206.27
परित्राणं च कर्तव्यमार्तानां पृथुलोचन
कृत्वा मम परित्राणं तव धर्मो न लुप्यते
Paritranam cha kartavyamartanam prithulochana
Kritva mama paritranam tava dharmo na lupyate
206.28
यदि वाप्यस्य धर्मस्य सूक्ष्मोऽपि स्याद्व्यतिक्रमः
स च ते धर्म एव स्याद्दत्त्वा प्राणान्ममार्जुन
Yadi vapyasya dharmasya sukshmopi syadvyatikramah
Sa cha te dharma eva syaddattva prananmamarjuna
206.29
भक्तां भजस्व मां पार्थ सतामेतन्मतं प्रभो
न करिष्यसि चेदेवं मृतां मामुपधारय
Bhaktam bhajasva mam partha satametanmatam prabho
Na karishyasi chedevam mritam mamupadharaya
206.30
प्राणदानान्महाबाहो चर धर्ममनुत्तमम्
शरणं च प्रपन्नास्मि त्वामद्य पुरुषोत्तम
Pranadananmahabaho chara dharmamanuttamam
Sharanam cha prapannasmi tvamadya purushottama
206.31
दीनाननाथान्कौन्तेय परिरक्षसि नित्यशः
साहं शरणमभ्येमि रोरवीमि च दुःखिता
Dinananathankaunteya parirakshasi nityashah
Saham sharanamabhyemi roravimi cha duhkhita
206.32
याचे त्वामभिकामाहं तस्मात्कुरु मम प्रियम्
स त्वमात्मप्रदानेन सकामां कर्तुमर्हसि
Yache tvamabhikamaham tasmatkuru mama priyam
Sa tvamatmapradanena sakamam kartumarhasi
206.33
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तस्तु कौन्तेयः पन्नगेश्वरकन्यया
कृतवांस्तत्तथा सर्वं धर्ममुद्दिश्य कारणम्
Vaishampayana uvacha
Evamuktastu kaunteyah pannageshvarakanyaya
Kritavanstattatha sarvam dharmamuddishya karanam
206.34
स नागभवने रात्रिं तामुषित्वा प्रतापवान्
उदितेऽभ्युत्थितः सूर्ये कौरव्यस्य निवेशनात्
Sa nagabhavane ratrim tamushitva pratapavan
Uditebhyutthitah surye kauravyasya niveshanat