UtshovChapter 195
195.1
भीष्म उवाच
न रोचते विग्रहो मे पाण्डुपुत्रैः कथंचन
यथैव धृतराष्ट्रो मे तथा पाण्डुरसंशयम्
Bhishma uvacha
Na rochate vigraho me panduputraih kathanchana
Yathaiva dhritarashtro me tatha pandurasanshayam
195.2
गान्धार्याश्च यथा पुत्रास्तथा कुन्तीसुता मताः
यथा च मम ते रक्ष्या धृतराष्ट्र तथा तव
Gandharyashcha yatha putrastatha kuntisuta matah
Yatha cha mama te rakshya dhritarashtra tatha tava
195.3
यथा च मम राज्ञश्च तथा दुर्योधनस्य ते
तथा कुरूणां सर्वेषामन्येषामपि भारत
Yatha cha mama ragyashcha tatha duryodhanasya te
Tatha kurunam sarveshamanyeshamapi bharata
195.4
एवं गते विग्रहं तैर्न रोचये; संधाय वीरैर्दीयतामद्य भूमिः
तेषामपीदं प्रपितामहानां; राज्यं पितुश्चैव कुरूत्तमानाम्
Evam gate vigraham tairna rochaye; sandhaya virairdiyatamadya bhumih
Teshamapidam prapitamahanam; rajyam pitushchaiva kuruttamanam
195.5
दुर्योधन यथा राज्यं त्वमिदं तात पश्यसि
मम पैतृकमित्येवं तेऽपि पश्यन्ति पाण्डवाः
Duryodhana yatha rajyam tvamidam tata pashyasi
Mama paitrikamityevam tepi pashyanti pandavah
195.6
यदि राज्यं न ते प्राप्ताः पाण्डवेयास्तपस्विनः
कुत एव तवापीदं भारतस्य च कस्यचित्
Yadi rajyam na te praptah pandaveyastapasvinah
Kuta eva tavapidam bharatasya cha kasyachit
195.7
अथ धर्मेण राज्यं त्वं प्राप्तवान्भरतर्षभ
तेऽपि राज्यमनुप्राप्ताः पूर्वमेवेति मे मतिः
Atha dharmena rajyam tvam praptavanbharatarshabha
Tepi rajyamanupraptah purvameveti me matih
195.8
मधुरेणैव राज्यस्य तेषामर्धं प्रदीयताम्
एतद्धि पुरुषव्याघ्र हितं सर्वजनस्य च
Madhurenaiva rajyasya teshamardham pradiyatam
Etaddhi purushavyaghra hitam sarvajanasya cha
195.9
अतोऽन्यथा चेत्क्रियते न हितं नो भविष्यति
तवाप्यकीर्तिः सकला भविष्यति न संशयः
Atonyatha chetkriyate na hitam no bhavishyati
Tavapyakirtih sakala bhavishyati na sanshayah
195.10
कीर्तिरक्षणमातिष्ठ कीर्तिर्हि परमं बलम्
नष्टकीर्तेर्मनुष्यस्य जीवितं ह्यफलं स्मृतम्
Kirtirakshanamatishtha kirtirhi paramam balam
Nashtakirtermanushyasya jivitam hyaphalam smritam
195.11
यावत्कीर्तिर्मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरव
तावज्जीवति गान्धारे नष्टकीर्तिस्तु नश्यति
Yavatkirtirmanushyasya na pranashyati kaurava
Tavajjivati gandhare nashtakirtistu nashyati
195.12
तमिमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम्
अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषामात्मनः कुरु
Tamimam samupatishtha dharmam kurukulochitam
Anurupam mahabaho purveshamatmanah kuru
195.13
दिष्ट्या धरन्ति ते वीरा दिष्ट्या जीवति सा पृथा
दिष्ट्या पुरोचनः पापो नसकामोऽत्ययं गतः
Dishtya dharanti te vira dishtya jivati sa pritha
Dishtya purochanah papo nasakamotyayam gatah
195.14
तदा प्रभृति गान्धारे न शक्नोम्यभिवीक्षितुम्
लोके प्राणभृतां कंचिच्छ्रुत्वा कुन्तीं तथागताम्
Tada prabhriti gandhare na shaknomyabhivikshitum
Loke pranabhritam kanchichchhrutva kuntim tathagatam
195.15
न चापि दोषेण तथा लोको वैति पुरोचनम्
यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोको दोषेण गच्छति
Na chapi doshena tatha loko vaiti purochanam
Yatha tvam purushavyaghra loko doshena gachchhati
195.16
तदिदं जीवितं तेषां तव कल्मषनाशनम्
संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम्
Tadidam jivitam tesham tava kalmashanashanam
Sammantavyam maharaja pandavanam cha darshanam
195.17
न चापि तेषां वीराणां जीवतां कुरुनन्दन
पित्र्योंऽशः शक्य आदातुमपि वज्रभृता स्वयम्
Na chapi tesham viranam jivatam kurunandana
Pitryonshah shakya adatumapi vajrabhrita svayam
195.18
ते हि सर्वे स्थिता धर्मे सर्वे चैवैकचेतसः
अधर्मेण निरस्ताश्च तुल्ये राज्ये विशेषतः
Te hi sarve sthita dharme sarve chaivaikachetasah
Adharmena nirastashcha tulye rajye visheshatah
195.19
यदि धर्मस्त्वया कार्यो यदि कार्यं प्रियं च मे
क्षेमं च यदि कर्तव्यं तेषामर्धं प्रदीयताम्
Yadi dharmastvaya karyo yadi karyam priyam cha me
Kshemam cha yadi kartavyam teshamardham pradiyatam