UtshovChapter 194
194.1
कर्ण उवाच
दुर्योधन तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः
न ह्युपायेन ते शक्याः पाण्डवाः कुरुनन्दन
Karna uvacha
Duryodhana tava pragya na samyagiti me matih
Na hyupayena te shakyah pandavah kurunandana
194.2
पूर्वमेव हि ते सूक्ष्मैरुपायैर्यतितास्त्वया
निग्रहीतुं यदा वीर शकिता न तदा त्वया
Purvameva hi te sukshmairupayairyatitastvaya
Nigrahitum yada vira shakita na tada tvaya
194.3
इहैव वर्तमानास्ते समीपे तव पार्थिव
अजातपक्षाः शिशवः शकिता नैव बाधितुम्
Ihaiva vartamanaste samipe tava parthiva
Ajatapakshah shishavah shakita naiva badhitum
194.4
जातपक्षा विदेशस्था विवृद्धाः सर्वशोऽद्य ते
नोपायसाध्याः कौन्तेया ममैषा मतिरच्युत
Jatapaksha videshastha vivriddhah sarvashodya te
Nopayasadhyah kaunteya mamaisha matirachyuta
194.5
न च ते व्यसनैर्योक्तुं शक्या दिष्टकृता हि ते
शङ्किताश्चेप्सवश्चैव पितृपैतामहं पदम्
Na cha te vyasanairyoktum shakya dishtakrita hi te
Shankitashchepsavashchaiva pitripaitamaham padam
194.6
परस्परेण भेदश्च नाधातुं तेषु शक्यते
एकस्यां ये रताः पत्न्यां न भिद्यन्ते परस्परम्
Parasparena bhedashcha nadhatum teshu shakyate
Ekasyam ye ratah patnyam na bhidyante parasparam
194.7
न चापि कृष्णा शक्येत तेभ्यो भेदयितुं परैः
परिद्यूनान्वृतवती किमुताद्य मृजावतः
Na chapi krishna shakyeta tebhyo bhedayitum paraih
Paridyunanvritavati kimutadya mrijavatah
194.8
ईप्सितश्च गुणः स्त्रीणामेकस्या बहुभर्तृता
तं च प्राप्तवती कृष्णा न सा भेदयितुं सुखम्
Ipsitashcha gunah strinamekasya bahubhartrita
Tam cha praptavati krishna na sa bhedayitum sukham
194.9
आर्यवृत्तश्च पाञ्चाल्यो न स राजा धनप्रियः
न संत्यक्ष्यति कौन्तेयान्राज्यदानैरपि ध्रुवम्
Aryavrittashcha panchalyo na sa raja dhanapriyah
Na santyakshyati kaunteyanrajyadanairapi dhruvam
194.10
तथास्य पुत्रो गुणवाननुरक्तश्च पाण्डवान्
तस्मान्नोपायसाध्यांस्तानहं मन्ये कथंचन
Tathasya putro gunavananuraktashcha pandavan
Tasmannopayasadhyanstanaham manye kathanchana
194.11
इदं त्वद्य क्षमं कर्तुमस्माकं पुरुषर्षभ
यावन्न कृतमूलास्ते पाण्डवेया विशां पते
तावत्प्रहरणीयास्ते रोचतां तव विक्रमः
Idam tvadya kshamam kartumasmakam purusharshabha
Yavanna kritamulaste pandaveya visham pate
Tavatpraharaniyaste rochatam tava vikramah
194.12
अस्मत्पक्षो महान्यावद्यावत्पाञ्चालको लघुः
तावत्प्रहरणं तेषां क्रियतां मा विचारय
Asmatpaksho mahanyavadyavatpanchalako laghuh
Tavatpraharanam tesham kriyatam ma vicharaya
194.13
वाहनानि प्रभूतानि मित्राणि बहुलानि च
यावन्न तेषां गान्धारे तावदेवाशु विक्रम
Vahanani prabhutani mitrani bahulani cha
Yavanna tesham gandhare tavadevashu vikrama
194.14
यावच्च राजा पाञ्चाल्यो नोद्यमे कुरुते मनः
सह पुत्रैर्महावीर्यैस्तावदेवाशु विक्रम
Yavachcha raja panchalyo nodyame kurute manah
Saha putrairmahaviryaistavadevashu vikrama
194.15
यावन्नायाति वार्ष्णेयः कर्षन्यादववाहिनीम्
राज्यार्थे पाण्डवेयानां तावदेवाशु विक्रम
Yavannayati varshneyah karshanyadavavahinim
Rajyarthe pandaveyanam tavadevashu vikrama
194.16
वसूनि विविधान्भोगान्राज्यमेव च केवलम्
नात्याज्यमस्ति कृष्णस्य पाण्डवार्थे महीपते
Vasuni vividhanbhoganrajyameva cha kevalam
Natyajyamasti krishnasya pandavarthe mahipate
194.17
विक्रमेण मही प्राप्ता भरतेन महात्मना
विक्रमेण च लोकांस्त्रीञ्जितवान्पाकशासनः
Vikramena mahi prapta bharatena mahatmana
Vikramena cha lokanstrinjitavanpakashasanah
194.18
विक्रमं च प्रशंसन्ति क्षत्रियस्य विशां पते
स्वको हि धर्मः शूराणां विक्रमः पार्थिवर्षभ
Vikramam cha prashansanti kshatriyasya visham pate
Svako hi dharmah shuranam vikramah parthivarshabha
194.19
ते बलेन वयं राजन्महता चतुरङ्गिणा
प्रमथ्य द्रुपदं शीघ्रमानयामेह पाण्डवान्
Te balena vayam rajanmahata chaturangina
Pramathya drupadam shighramanayameha pandavan
194.20
न हि साम्ना न दानेन न भेदेन च पाण्डवाः
शक्याः साधयितुं तस्माद्विक्रमेणैव ताञ्जहि
Na hi samna na danena na bhedena cha pandavah
Shakyah sadhayitum tasmadvikramenaiva tanjahi
194.21
तान्विक्रमेण जित्वेमामखिलां भुङ्क्ष्व मेदिनीम्
नान्यमत्र प्रपश्यामि कार्योपायं जनाधिप
Tanvikramena jitvemamakhilam bhunkshva medinim
Nanyamatra prapashyami karyopayam janadhipa
194.22
वैशंपायन उवाच
श्रुत्वा तु राधेयवचो धृतराष्ट्रः प्रतापवान्
अभिपूज्य ततः पश्चादिदं वचनमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Shrutva tu radheyavacho dhritarashtrah pratapavan
Abhipujya tatah pashchadidam vachanamabravit
194.23
उपपन्नं महाप्राज्ञे कृतास्त्रे सूतनन्दने
त्वयि विक्रमसंपन्नमिदं वचनमीदृशम्
Upapannam mahapragye kritastre sutanandane
Tvayi vikramasampannamidam vachanamidrisham
194.24
भूय एव तु भीष्मश्च द्रोणो विदुर एव च
युवां च कुरुतां बुद्धिं भवेद्या नः सुखोदया
Bhuya eva tu bhishmashcha drono vidura eva cha
Yuvam cha kurutam buddhim bhavedya nah sukhodaya
194.25
तत आनाय्य तान्सर्वान्मन्त्रिणः सुमहायशाः
धृतराष्ट्रो महाराज मन्त्रयामास वै तदा
Tata anayya tansarvanmantrinah sumahayashah
Dhritarashtro maharaja mantrayamasa vai tada