UtshovChapter 17
17.1
सूत उवाच
अथावरणमुख्यानि नानाप्रहरणानि च
प्रगृह्याभ्यद्रवन्देवान्सहिता दैत्यदानवाः
Suta uvacha
Athavaranamukhyani nanapraharanani cha
Pragrihyabhyadravandevansahita daityadanavah
17.2
ततस्तदमृतं देवो विष्णुरादाय वीर्यवान्
जहार दानवेन्द्रेभ्यो नरेण सहितः प्रभुः
Tatastadamritam devo vishnuradaya viryavan
Jahara danavendrebhyo narena sahitah prabhuh
17.3
ततो देवगणाः सर्वे पपुस्तदमृतं तदा
विष्णोः सकाशात्संप्राप्य संभ्रमे तुमुले सति
Tato devaganah sarve papustadamritam tada
Vishnoh sakashatsamprapya sambhrame tumule sati
17.4
ततः पिबत्सु तत्कालं देवेष्वमृतमीप्सितम्
राहुर्विबुधरूपेण दानवः प्रापिबत्तदा
Tatah pibatsu tatkalam deveshvamritamipsitam
Rahurvibudharupena danavah prapibattada
17.5
तस्य कण्ठमनुप्राप्ते दानवस्यामृते तदा
आख्यातं चन्द्रसूर्याभ्यां सुराणां हितकाम्यया
Tasya kanthamanuprapte danavasyamrite tada
Akhyatam chandrasuryabhyam suranam hitakamyaya
17.6
ततो भगवता तस्य शिरश्छिन्नमलंकृतम्
चक्रायुधेन चक्रेण पिबतोऽमृतमोजसा
Tato bhagavata tasya shirashchhinnamalankritam
Chakrayudhena chakrena pibatomritamojasa
17.7
तच्छैलशृङ्गप्रतिमं दानवस्य शिरो महत्
चक्रेणोत्कृत्तमपतच्चालयद्वसुधातलम्
Tachchhailashringapratimam danavasya shiro mahat
Chakrenotkrittamapatachchalayadvasudhatalam
17.8
ततो वैरविनिर्बन्धः कृतो राहुमुखेन वै
शाश्वतश्चन्द्रसूर्याभ्यां ग्रसत्यद्यापि चैव तौ
Tato vairavinirbandhah krito rahumukhena vai
Shashvatashchandrasuryabhyam grasatyadyapi chaiva tau
17.9
विहाय भगवांश्चापि स्त्रीरूपमतुलं हरिः
नानाप्रहरणैर्भीमैर्दानवान्समकम्पयत्
Vihaya bhagavanshchapi strirupamatulam harih
Nanapraharanairbhimairdanavansamakampayat
17.10
ततः प्रवृत्तः संग्रामः समीपे लवणाम्भसः
सुराणामसुराणां च सर्वघोरतरो महान्
Tatah pravrittah sangramah samipe lavanambhasah
Suranamasuranam cha sarvaghorataro mahan
17.11
प्रासाः सुविपुलास्तीक्ष्णा न्यपतन्त सहस्रशः
तोमराश्च सुतीक्ष्णाग्राः शस्त्राणि विविधानि च
Prasah suvipulastikshna nyapatanta sahasrashah
Tomarashcha sutikshnagrah shastrani vividhani cha
17.12
ततोऽसुराश्चक्रभिन्ना वमन्तो रुधिरं बहु
असिशक्तिगदारुग्णा निपेतुर्धरणीतले
Tatosurashchakrabhinna vamanto rudhiram bahu
Asishaktigadarugna nipeturdharanitale
17.13
छिन्नानि पट्टिशैश्चापि शिरांसि युधि दारुणे
तप्तकाञ्चनजालानि निपेतुरनिशं तदा
Chhinnani pattishaishchapi shiransi yudhi darune
Taptakanchanajalani nipeturanisham tada
17.14
रुधिरेणावलिप्ताङ्गा निहताश्च महासुराः
अद्रीणामिव कूटानि धातुरक्तानि शेरते
Rudhirenavaliptanga nihatashcha mahasurah
Adrinamiva kutani dhaturaktani sherate
17.15
हाहाकारः समभवत्तत्र तत्र सहस्रशः
अन्योन्यं छिन्दतां शस्त्रैरादित्ये लोहितायति
Hahakarah samabhavattatra tatra sahasrashah
Anyonyam chhindatam shastrairaditye lohitayati
17.16
परिघैश्चायसैः पीतैः संनिकर्षे च मुष्टिभिः
निघ्नतां समरेऽन्योन्यं शब्दो दिवमिवास्पृशत्
Parighaishchayasaih pitaih sannikarshe cha mushtibhih
Nighnatam samarenyonyam shabdo divamivasprishat
17.17
छिन्धि भिन्धि प्रधावध्वं पातयाभिसरेति च
व्यश्रूयन्त महाघोराः शब्दास्तत्र समन्ततः
Chhindhi bhindhi pradhavadhvam patayabhisareti cha
Vyashruyanta mahaghorah shabdastatra samantatah
17.18
एवं सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयावहे
नरनारायणौ देवौ समाजग्मतुराहवम्
Evam sutumule yuddhe vartamane bhayavahe
Naranarayanau devau samajagmaturahavam
17.19
तत्र दिव्यं धनुर्दृष्ट्वा नरस्य भगवानपि
चिन्तयामास वै चक्रं विष्णुर्दानवसूदनम्
Tatra divyam dhanurdrishtva narasya bhagavanapi
Chintayamasa vai chakram vishnurdanavasudanam
17.20
ततोऽम्बराच्चिन्तितमात्रमागतं; महाप्रभं चक्रममित्रतापनम्
विभावसोस्तुल्यमकुण्ठमण्डलं; सुदर्शनं भीममजय्यमुत्तमम्
Tatombarachchintitamatramagatam; mahaprabham chakramamitratapanam
Vibhavasostulyamakunthamandalam; sudarshanam bhimamajayyamuttamam
17.21
तदागतं ज्वलितहुताशनप्रभं; भयंकरं करिकरबाहुरच्युतः
मुमोच वै चपलमुदग्रवेगव;न्महाप्रभं परनगरावदारणम्
Tadagatam jvalitahutashanaprabham; bhayankaram karikarabahurachyutah
Mumocha vai chapalamudagravegava;nmahaprabham paranagaravadaranam
17.22
तदन्तकज्वलनसमानवर्चसं; पुनः पुनर्न्यपतत वेगवत्तदा
विदारयद्दितिदनुजान्सहस्रशः; करेरितं पुरुषवरेण संयुगे
Tadantakajvalanasamanavarchasam; punah punarnyapatata vegavattada
Vidarayadditidanujansahasrashah; kareritam purushavarena sanyuge
17.23
दहत्क्वचिज्ज्वलन इवावलेलिह;त्प्रसह्य तानसुरगणान्न्यकृन्तत
प्रवेरितं वियति मुहुः क्षितौ तदा; पपौ रणे रुधिरमथो पिशाचवत्
Dahatkvachijjvalana ivavaleliha;tprasahya tanasuraganannyakrintata
Praveritam viyati muhuh kshitau tada; papau rane rudhiramatho pishachavat
17.24
अथासुरा गिरिभिरदीनचेतसो; मुहुर्मुहुः सुरगणमर्दयंस्तदा
महाबला विगलितमेघवर्चसः; सहस्रशो गगनमभिप्रपद्य ह
Athasura giribhiradinachetaso; muhurmuhuh suraganamardayanstada
Mahabala vigalitameghavarchasah; sahasrasho gaganamabhiprapadya ha
17.25
अथाम्बराद्भयजननाः प्रपेदिरे; सपादपा बहुविधमेघरूपिणः
महाद्रयः प्रविगलिताग्रसानवः; परस्परं द्रुतमभिहत्य सस्वनाः
Athambaradbhayajananah prapedire; sapadapa bahuvidhamegharupinah
Mahadrayah pravigalitagrasanavah; parasparam drutamabhihatya sasvanah
17.26
ततो मही प्रविचलिता सकानना; महाद्रिपाताभिहता समन्ततः
परस्परं भृशमभिगर्जतां मुहू; रणाजिरे भृशमभिसंप्रवर्तिते
Tato mahi pravichalita sakanana; mahadripatabhihata samantatah
Parasparam bhrishamabhigarjatam muhu; ranajire bhrishamabhisampravartite
17.27
नरस्ततो वरकनकाग्रभूषणै;र्महेषुभिर्गगनपथं समावृणोत्
विदारयन्गिरिशिखराणि पत्रिभि;र्महाभयेऽसुरगणविग्रहे तदा
Narastato varakanakagrabhushanai;rmaheshubhirgaganapatham samavrinot
Vidarayangirishikharani patribhi;rmahabhayesuraganavigrahe tada
17.28
ततो महीं लवणजलं च सागरं; महासुराः प्रविविशुरर्दिताः सुरैः
वियद्गतं ज्वलितहुताशनप्रभं; सुदर्शनं परिकुपितं निशाम्य च
Tato mahim lavanajalam cha sagaram; mahasurah pravivishurarditah suraih
Viyadgatam jvalitahutashanaprabham; sudarshanam parikupitam nishamya cha
17.29
ततः सुरैर्विजयमवाप्य मन्दरः; स्वमेव देशं गमितः सुपूजितः
विनाद्य खं दिवमपि चैव सर्वश;स्ततो गताः सलिलधरा यथागतम्
Tatah surairvijayamavapya mandarah; svameva desham gamitah supujitah
Vinadya kham divamapi chaiva sarvasha;stato gatah saliladhara yathagatam
17.30
ततोऽमृतं सुनिहितमेव चक्रिरे; सुराः परां मुदमभिगम्य पुष्कलाम्
ददौ च तं निधिममृतस्य रक्षितुं; किरीटिने बलभिदथामरैः सह
Tatomritam sunihitameva chakrire; surah param mudamabhigamya pushkalam
Dadau cha tam nidhimamritasya rakshitum; kiritine balabhidathamaraih saha