UtshovChapter 167
167.1
गन्धर्व उवाच
ततो दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर्मुनिः
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनरेवाश्रमात्ततः
Gandharva uvacha
Tato drishtvashramapadam rahitam taih sutairmunih
Nirjagama suduhkhartah punarevashramattatah
167.2
सोऽपश्यत्सरितं पूर्णां प्रावृट्काले नवाम्भसा
वृक्षान्बहुविधान्पार्थ वहन्तीं तीरजान्बहून्
Sopashyatsaritam purnam pravritkale navambhasa
Vrikshanbahuvidhanpartha vahantim tirajanbahun
167.3
अथ चिन्तां समापेदे पुनः पौरवनन्दन
अम्भस्यस्या निमज्जेयमिति दुःखसमन्वितः
Atha chintam samapede punah pauravanandana
Ambhasyasya nimajjeyamiti duhkhasamanvitah
167.4
ततः पाशैस्तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः
Tatah pashaistadatmanam gadham baddhva mahamunih
Tasya jale mahanadya nimamajja suduhkhitah
167.5
अथ छित्त्वा नदी पाशांस्तस्यारिबलमर्दन
समस्थं तमृषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत्
Atha chhittva nadi pashanstasyaribalamardana
Samastham tamrishim kritva vipasham samavasrijat
167.6
उत्ततार ततः पाशैर्विमुक्तः स महानृषिः
विपाशेति च नामास्या नद्याश्चक्रे महानृषिः
Uttatara tatah pashairvimuktah sa mahanrishih
Vipasheti cha namasya nadyashchakre mahanrishih
167.7
शोके बुद्धिं ततश्चक्रे न चैकत्र व्यतिष्ठत
सोऽगच्छत्पर्वतांश्चैव सरितश्च सरांसि च
Shoke buddhim tatashchakre na chaikatra vyatishthata
Sogachchhatparvatanshchaiva saritashcha saransi cha
167.8
ततः स पुनरेवर्षिर्नदीं हैमवतीं तदा
चण्डग्राहवतीं दृष्ट्वा तस्याः स्रोतस्यवापतत्
Tatah sa punarevarshirnadim haimavatim tada
Chandagrahavatim drishtva tasyah srotasyavapatat
167.9
सा तमग्निसमं विप्रमनुचिन्त्य सरिद्वरा
शतधा विद्रुता यस्माच्छतद्रुरिति विश्रुता
Sa tamagnisamam vipramanuchintya saridvara
Shatadha vidruta yasmachchhatadruriti vishruta
167.10
ततः स्थलगतं दृष्ट्वा तत्राप्यात्मानमात्मना
मर्तुं न शक्यमित्युक्त्वा पुनरेवाश्रमं ययौ
Tatah sthalagatam drishtva tatrapyatmanamatmana
Martum na shakyamityuktva punarevashramam yayau
167.11
वध्वादृश्यन्त्यानुगत आश्रमाभिमुखो व्रजन्
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम्
पृष्ठतः परिपूर्णार्थैः षड्भिरङ्गैरलंकृतम्
Vadhvadrishyantyanugata ashramabhimukho vrajan
Atha shushrava sangatya vedadhyayananihsvanam
Prishthatah paripurnarthaih shadbhirangairalankritam
167.12
अनुव्रजति को न्वेष मामित्येव च सोऽब्रवीत्
अहं त्वदृश्यती नाम्ना तं स्नुषा प्रत्यभाषत
शक्तेर्भार्या महाभाग तपोयुक्ता तपस्विनी
Anuvrajati ko nvesha mamityeva cha sobravit
Aham tvadrishyati namna tam snusha pratyabhashata
Shakterbharya mahabhaga tapoyukta tapasvini
167.13
वसिष्ठ उवाच
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययनस्वनः
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेरिव मया श्रुतः
Vasishtha uvacha
Putri kasyaisha sangasya vedasyadhyayanasvanah
Pura sangasya vedasya shakteriva maya shrutah
167.14
अदृश्यन्त्युवाच
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर्गर्भः सुतस्य ते
समा द्वादश तस्येह वेदानभ्यसतो मुने
Adrishyantyuvacha
Ayam kukshau samutpannah shaktergarbhah sutasya te
Sama dvadasha tasyeha vedanabhyasato mune
167.15
गन्धर्व उवाच
एवमुक्तस्ततो हृष्टो वसिष्ठः श्रेष्ठभागृषिः
अस्ति संतानमित्युक्त्वा मृत्योः पार्थ न्यवर्तत
Gandharva uvacha
Evamuktastato hrishto vasishthah shreshthabhagrishih
Asti santanamityuktva mrityoh partha nyavartata
167.16
ततः प्रतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ
कल्माषपादमासीनं ददर्श विजने वने
Tatah pratinivrittah sa taya vadhva sahanagha
Kalmashapadamasinam dadarsha vijane vane
167.17
स तु दृष्ट्वैव तं राजा क्रुद्ध उत्थाय भारत
आविष्टो रक्षसोग्रेण इयेषात्तुं ततः स्म तम्
Sa tu drishtvaiva tam raja kruddha utthaya bharata
Avishto rakshasogrena iyeshattum tatah sma tam
167.18
अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा क्रूरकर्माणमग्रतः
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठमिदमब्रवीत्
Adrishyanti tu tam drishtva krurakarmanamagratah
Bhayasanvignaya vacha vasishthamidamabravit
167.19
असौ मृत्युरिवोग्रेण दण्डेन भगवन्नितः
प्रगृहीतेन काष्ठेन राक्षसोऽभ्येति भीषणः
Asau mrityurivogrena dandena bhagavannitah
Pragrihitena kashthena rakshasobhyeti bhishanah
167.20
तं निवारयितुं शक्तो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन
त्वदृतेऽद्य महाभाग सर्ववेदविदां वर
Tam nivarayitum shakto nanyosti bhuvi kashchana
Tvadritedya mahabhaga sarvavedavidam vara
167.21
त्राहि मां भगवन्पापादस्माद्दारुणदर्शनात्
रक्षो अत्तुमिह ह्यावां नूनमेतच्चिकीर्षति
Trahi mam bhagavanpapadasmaddarunadarshanat
Raksho attumiha hyavam nunametachchikirshati