UtshovChapter 163
163.1
वसिष्ठ उवाच
यैषा ते तपती नाम सावित्र्यवरजा सुता
तां त्वां संवरणस्यार्थे वरयामि विभावसो
Vasishtha uvacha
Yaisha te tapati nama savitryavaraja suta
Tam tvam sanvaranasyarthe varayami vibhavaso
163.2
स हि राजा बृहत्कीर्तिर्धर्मार्थविदुदारधीः
युक्तः संवरणो भर्ता दुहितुस्ते विहंगम
Sa hi raja brihatkirtirdharmarthavidudaradhih
Yuktah sanvarano bharta duhituste vihangama
163.3
गन्धर्व उवाच
इत्युक्तः सविता तेन ददानीत्येव निश्चितः
प्रत्यभाषत तं विप्रं प्रतिनन्द्य दिवाकरः
Gandharva uvacha
Ityuktah savita tena dadanityeva nishchitah
Pratyabhashata tam vipram pratinandya divakarah
163.4
वरः संवरणो राज्ञां त्वमृषीणां वरो मुने
तपती योषितां श्रेष्ठा किमन्यत्रापवर्जनात्
Varah sanvarano ragyam tvamrishinam varo mune
Tapati yoshitam shreshtha kimanyatrapavarjanat
163.5
ततः सर्वानवद्याङ्गीं तपतीं तपनः स्वयम्
ददौ संवरणस्यार्थे वसिष्ठाय महात्मने
प्रतिजग्राह तां कन्यां महर्षिस्तपतीं तदा
Tatah sarvanavadyangim tapatim tapanah svayam
Dadau sanvaranasyarthe vasishthaya mahatmane
Pratijagraha tam kanyam maharshistapatim tada
163.6
वसिष्ठोऽथ विसृष्टश्च पुनरेवाजगाम ह
यत्र विख्यातकीर्तिः स कुरूणामृषभोऽभवत्
Vasishthotha visrishtashcha punarevajagama ha
Yatra vikhyatakirtih sa kurunamrishabhobhavat
163.7
स राजा मन्मथाविष्टस्तद्गतेनान्तरात्मना
दृष्ट्वा च देवकन्यां तां तपतीं चारुहासिनीम्
वसिष्ठेन सहायान्तीं संहृष्टोऽभ्यधिकं बभौ
Sa raja manmathavishtastadgatenantaratmana
Drishtva cha devakanyam tam tapatim charuhasinim
Vasishthena sahayantim sanhrishtobhyadhikam babhau
163.8
कृच्छ्रे द्वादशरात्रे तु तस्य राज्ञः समापिते
आजगाम विशुद्धात्मा वसिष्ठो भगवानृषिः
Krichchhre dvadasharatre tu tasya ragyah samapite
Ajagama vishuddhatma vasishtho bhagavanrishih
163.9
तपसाराध्य वरदं देवं गोपतिमीश्वरम्
लेभे संवरणो भार्यां वसिष्ठस्यैव तेजसा
Tapasaradhya varadam devam gopatimishvaram
Lebhe sanvarano bharyam vasishthasyaiva tejasa
163.10
ततस्तस्मिन्गिरिश्रेष्ठे देवगन्धर्वसेविते
जग्राह विधिवत्पाणिं तपत्याः स नरर्षभः
Tatastasmingirishreshthe devagandharvasevite
Jagraha vidhivatpanim tapatyah sa nararshabhah
163.11
वसिष्ठेनाभ्यनुज्ञातस्तस्मिन्नेव धराधरे
सोऽकामयत राजर्षिर्विहर्तुं सह भार्यया
Vasishthenabhyanugyatastasminneva dharadhare
Sokamayata rajarshirvihartum saha bharyaya
163.12
ततः पुरे च राष्ट्रे च वाहनेषु बलेषु च
आदिदेश महीपालस्तमेव सचिवं तदा
Tatah pure cha rashtre cha vahaneshu baleshu cha
Adidesha mahipalastameva sachivam tada
163.13
नृपतिं त्वभ्यनुज्ञाय वसिष्ठोऽथापचक्रमे
सोऽपि राजा गिरौ तस्मिन्विजहारामरोपमः
Nripatim tvabhyanugyaya vasishthothapachakrame
Sopi raja girau tasminvijaharamaropamah
163.14
ततो द्वादश वर्षाणि काननेषु जलेषु च
रेमे तस्मिन्गिरौ राजा तयैव सह भार्यया
Tato dvadasha varshani kananeshu jaleshu cha
Reme tasmingirau raja tayaiva saha bharyaya
163.15
तस्य राज्ञः पुरे तस्मिन्समा द्वादश सर्वशः
न ववर्ष सहस्राक्षो राष्ट्रे चैवास्य सर्वशः
Tasya ragyah pure tasminsama dvadasha sarvashah
Na vavarsha sahasraksho rashtre chaivasya sarvashah
163.16
तत्क्षुधार्तैर्निरानन्दैः शवभूतैस्तदा नरैः
अभवत्प्रेतराजस्य पुरं प्रेतैरिवावृतम्
Tatkshudhartairniranandaih shavabhutaistada naraih
Abhavatpretarajasya puram pretairivavritam
163.17
ततस्तत्तादृशं दृष्ट्वा स एव भगवानृषिः
अभ्यपद्यत धर्मात्मा वसिष्ठो राजसत्तमम्
Tatastattadrisham drishtva sa eva bhagavanrishih
Abhyapadyata dharmatma vasishtho rajasattamam
163.18
तं च पार्थिवशार्दूलमानयामास तत्पुरम्
तपत्या सहितं राजन्नुषितं द्वादशीः समाः
Tam cha parthivashardulamanayamasa tatpuram
Tapatya sahitam rajannushitam dvadashih samah
163.19
ततः प्रवृष्टस्तत्रासीद्यथापूर्वं सुरारिहा
तस्मिन्नृपतिशार्दूले प्रविष्टे नगरं पुनः
Tatah pravrishtastatrasidyathapurvam surariha
Tasminnripatishardule pravishte nagaram punah
163.20
ततः सराष्ट्रं मुमुदे तत्पुरं परया मुदा
तेन पार्थिवमुख्येन भावितं भावितात्मना
Tatah sarashtram mumude tatpuram paraya muda
Tena parthivamukhyena bhavitam bhavitatmana
163.21
ततो द्वादश वर्षाणि पुनरीजे नराधिपः
पत्न्या तपत्या सहितो यथा शक्रो मरुत्पतिः
Tato dvadasha varshani punarije naradhipah
Patnya tapatya sahito yatha shakro marutpatih
163.22
एवमासीन्महाभागा तपती नाम पौर्विकी
तव वैवस्वती पार्थ तापत्यस्त्वं यया मतः
Evamasinmahabhaga tapati nama paurviki
Tava vaivasvati partha tapatyastvam yaya matah
163.23
तस्यां संजनयामास कुरुं संवरणो नृपः
तपत्यां तपतां श्रेष्ठ तापत्यस्त्वं ततोऽर्जुन
Tasyam sanjanayamasa kurum sanvarano nripah
Tapatyam tapatam shreshtha tapatyastvam tatorjuna