UtshovChapter 162
162.1
गन्धर्व उवाच
एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं जगामोर्ध्वमनिन्दिता
स तु राजा पुनर्भूमौ तत्रैव निपपात ह
Gandharva uvacha
Evamuktva tatasturnam jagamordhvamanindita
Sa tu raja punarbhumau tatraiva nipapata ha
162.2
अमात्यः सानुयात्रस्तु तं ददर्श महावने
क्षितौ निपतितं काले शक्रध्वजमिवोच्छ्रितम्
Amatyah sanuyatrastu tam dadarsha mahavane
Kshitau nipatitam kale shakradhvajamivochchhritam
162.3
तं हि दृष्ट्वा महेष्वासं निरश्वं पतितं क्षितौ
बभूव सोऽस्य सचिवः संप्रदीप्त इवाग्निना
Tam hi drishtva maheshvasam nirashvam patitam kshitau
Babhuva sosya sachivah sampradipta ivagnina
162.4
त्वरया चोपसंगम्य स्नेहादागतसंभ्रमः
तं समुत्थापयामास नृपतिं काममोहितम्
Tvaraya chopasangamya snehadagatasambhramah
Tam samutthapayamasa nripatim kamamohitam
162.5
भूतलाद्भूमिपालेशं पितेव पतितं सुतम्
प्रज्ञया वयसा चैव वृद्धः कीर्त्या दमेन च
Bhutaladbhumipalesham piteva patitam sutam
Pragyaya vayasa chaiva vriddhah kirtya damena cha
162.6
अमात्यस्तं समुत्थाप्य बभूव विगतज्वरः
उवाच चैनं कल्याण्या वाचा मधुरयोत्थितम्
मा भैर्मनुजशार्दूल भद्रं चास्तु तवानघ
Amatyastam samutthapya babhuva vigatajvarah
Uvacha chainam kalyanya vacha madhurayotthitam
Ma bhairmanujashardula bhadram chastu tavanagha
162.7
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास तं नृपम्
पतितं पातनं संख्ये शात्रवाणां महीतले
Kshutpipasaparishrantam tarkayamasa tam nripam
Patitam patanam sankhye shatravanam mahitale
162.8
वारिणाथ सुशीतेन शिरस्तस्याभ्यषेचयत्
अस्पृशन्मुकुटं राज्ञः पुण्डरीकसुगन्धिना
Varinatha sushitena shirastasyabhyashechayat
Asprishanmukutam ragyah pundarikasugandhina
162.9
ततः प्रत्यागतप्राणस्तद्बलं बलवान्नृपः
सर्वं विसर्जयामास तमेकं सचिवं विना
Tatah pratyagatapranastadbalam balavannripah
Sarvam visarjayamasa tamekam sachivam vina
162.10
ततस्तस्याज्ञया राज्ञो विप्रतस्थे महद्बलम्
स तु राजा गिरिप्रस्थे तस्मिन्पुनरुपाविशत्
Tatastasyagyaya ragyo vipratasthe mahadbalam
Sa tu raja giriprasthe tasminpunarupavishat
162.11
ततस्तस्मिन्गिरिवरे शुचिर्भूत्वा कृताञ्जलिः
आरिराधयिषुः सूर्यं तस्थावूर्ध्वभुजः क्षितौ
Tatastasmingirivare shuchirbhutva kritanjalih
Ariradhayishuh suryam tasthavurdhvabhujah kshitau
162.12
जगाम मनसा चैव वसिष्ठमृषिसत्तमम्
पुरोहितममित्रघ्नस्तदा संवरणो नृपः
Jagama manasa chaiva vasishthamrishisattamam
Purohitamamitraghnastada sanvarano nripah
162.13
नक्तंदिनमथैकस्थे स्थिते तस्मिञ्जनाधिपे
अथाजगाम विप्रर्षिस्तदा द्वादशमेऽहनि
Naktandinamathaikasthe sthite tasminjanadhipe
Athajagama viprarshistada dvadashamehani
162.14
स विदित्वैव नृपतिं तपत्या हृतमानसम्
दिव्येन विधिना ज्ञात्वा भावितात्मा महानृषिः
Sa viditvaiva nripatim tapatya hritamanasam
Divyena vidhina gyatva bhavitatma mahanrishih
162.15
तथा तु नियतात्मानं स तं नृपतिसत्तमम्
आबभाषे स धर्मात्मा तस्यैवार्थचिकीर्षया
Tatha tu niyatatmanam sa tam nripatisattamam
Ababhashe sa dharmatma tasyaivarthachikirshaya
162.16
स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवानृषिः
ऊर्ध्वमाचक्रमे द्रष्टुं भास्करं भास्करद्युतिः
Sa tasya manujendrasya pashyato bhagavanrishih
Urdhvamachakrame drashtum bhaskaram bhaskaradyutih
162.17
सहस्रांशुं ततो विप्रः कृताञ्जलिरुपस्थितः
वसिष्ठोऽहमिति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत्
Sahasranshum tato viprah kritanjalirupasthitah
Vasishthohamiti pritya sa chatmanam nyavedayat
162.18
तमुवाच महातेजा विवस्वान्मुनिसत्तमम्
महर्षे स्वागतं तेऽस्तु कथयस्व यथेच्छसि
Tamuvacha mahateja vivasvanmunisattamam
Maharshe svagatam testu kathayasva yathechchhasi