UtshovChapter 147
147.1
वैशंपायन उवाच
तयोर्दुःखितयोर्वाक्यमतिमात्रं निशम्य तत्
भृशं दुःखपरीताङ्गी कन्या तावभ्यभाषत
Vaishampayana uvacha
Tayorduhkhitayorvakyamatimatram nishamya tat
Bhrisham duhkhaparitangi kanya tavabhyabhashata
147.2
किमिदं भृशदुःखार्तौ रोरवीथो अनाथवत्
ममापि श्रूयतां किंचिच्छ्रुत्वा च क्रियतां क्षमम्
Kimidam bhrishaduhkhartau roravitho anathavat
Mamapi shruyatam kinchichchhrutva cha kriyatam kshamam
147.3
धर्मतोऽहं परित्याज्या युवयोर्नात्र संशयः
त्यक्तव्यां मां परित्यज्य त्रातं सर्वं मयैकया
Dharmatoham parityajya yuvayornatra sanshayah
Tyaktavyam mam parityajya tratam sarvam mayaikaya
147.4
इत्यर्थमिष्यतेऽपत्यं तारयिष्यति मामिति
तस्मिन्नुपस्थिते काले तरतं प्लववन्मया
Ityarthamishyatepatyam tarayishyati mamiti
Tasminnupasthite kale taratam plavavanmaya
147.5
इह वा तारयेद्दुर्गादुत वा प्रेत्य तारयेत्
सर्वथा तारयेत्पुत्रः पुत्र इत्युच्यते बुधैः
Iha va tarayeddurgaduta va pretya tarayet
Sarvatha tarayetputrah putra ityuchyate budhaih
147.6
आकाङ्क्षन्ते च दौहित्रानपि नित्यं पितामहाः
तान्स्वयं वै परित्रास्ये रक्षन्ती जीवितं पितुः
Akankshante cha dauhitranapi nityam pitamahah
Tansvayam vai paritrasye rakshanti jivitam pituh
147.7
भ्राता च मम बालोऽयं गते लोकममुं त्वयि
अचिरेणैव कालेन विनश्येत न संशयः
Bhrata cha mama baloyam gate lokamamum tvayi
Achirenaiva kalena vinashyeta na sanshayah
147.8
तातेऽपि हि गते स्वर्गं विनष्टे च ममानुजे
पिण्डः पितॄणां व्युच्छिद्येत्तत्तेषामप्रियं भवेत्
Tatepi hi gate svargam vinashte cha mamanuje
Pindah pitrinam vyuchchhidyettatteshamapriyam bhavet
147.9
पित्रा त्यक्ता तथा मात्रा भ्रात्रा चाहमसंशयम्
दुःखाद्दुःखतरं प्राप्य म्रियेयमतथोचिता
Pitra tyakta tatha matra bhratra chahamasanshayam
Duhkhadduhkhataram prapya mriyeyamatathochita
147.10
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते माता भ्राता च मे शिशुः
संतानश्चैव पिण्डश्च प्रतिष्ठास्यत्यसंशयम्
Tvayi tvaroge nirmukte mata bhrata cha me shishuh
Santanashchaiva pindashcha pratishthasyatyasanshayam
147.11
आत्मा पुत्रः सखा भार्या कृच्छ्रं तु दुहिता किल
स कृच्छ्रान्मोचयात्मानं मां च धर्मेण योजय
Atma putrah sakha bharya krichchhram tu duhita kila
Sa krichchhranmochayatmanam mam cha dharmena yojaya
147.12
अनाथा कृपणा बाला यत्रक्वचनगामिनी
भविष्यामि त्वया तात विहीना कृपणा बत
Anatha kripana bala yatrakvachanagamini
Bhavishyami tvaya tata vihina kripana bata
147.13
अथ वाहं करिष्यामि कुलस्यास्य विमोक्षणम्
फलसंस्था भविष्यामि कृत्वा कर्म सुदुष्करम्
Atha vaham karishyami kulasyasya vimokshanam
Phalasanstha bhavishyami kritva karma sudushkaram
147.14
अथ वा यास्यसे तत्र त्यक्त्वा मां द्विजसत्तम
पीडिताहं भविष्यामि तदवेक्षस्व मामपि
Atha va yasyase tatra tyaktva mam dvijasattama
Piditaham bhavishyami tadavekshasva mamapi
147.15
तदस्मदर्थं धर्मार्थं प्रसवार्थं च सत्तम
आत्मानं परिरक्षस्व त्यक्तव्यां मां च संत्यज
Tadasmadartham dharmartham prasavartham cha sattama
Atmanam parirakshasva tyaktavyam mam cha santyaja
147.16
अवश्यकरणीयेऽर्थे मा त्वां कालोऽत्यगादयम्
त्वया दत्तेन तोयेन भविष्यति हितं च मे
Avashyakaraniyerthe ma tvam kalotyagadayam
Tvaya dattena toyena bhavishyati hitam cha me
147.17
किं न्वतः परमं दुःखं यद्वयं स्वर्गते त्वयि
याचमानाः परादन्नं परिधावेमहि श्ववत्
Kim nvatah paramam duhkham yadvayam svargate tvayi
Yachamanah paradannam paridhavemahi shvavat
147.18
त्वयि त्वरोगे निर्मुक्ते क्लेशादस्मात्सबान्धवे
अमृते वसती लोके भविष्यामि सुखान्विता
Tvayi tvaroge nirmukte kleshadasmatsabandhave
Amrite vasati loke bhavishyami sukhanvita
147.19
एवं बहुविधं तस्या निशम्य परिदेवितम्
पिता माता च सा चैव कन्या प्ररुरुदुस्त्रयः
Evam bahuvidham tasya nishamya paridevitam
Pita mata cha sa chaiva kanya prarurudustrayah
147.20
ततः प्ररुदितान्सर्वान्निशम्याथ सुतस्तयोः
उत्फुल्लनयनो बालः कलमव्यक्तमब्रवीत्
Tatah praruditansarvannishamyatha sutastayoh
Utphullanayano balah kalamavyaktamabravit
147.21
मा रोदीस्तात मा मातर्मा स्वसस्त्वमिति ब्रुवन्
प्रहसन्निव सर्वांस्तानेकैकं सोऽपसर्पति
Ma rodistata ma matarma svasastvamiti bruvan
Prahasanniva sarvanstanekaikam sopasarpati
147.22
ततः स तृणमादाय प्रहृष्टः पुनरब्रवीत्
अनेन तं हनिष्यामि राक्षसं पुरुषादकम्
Tatah sa trinamadaya prahrishtah punarabravit
Anena tam hanishyami rakshasam purushadakam
147.23
तथापि तेषां दुःखेन परीतानां निशम्य तत्
बालस्य वाक्यमव्यक्तं हर्षः समभवन्महान्
Tathapi tesham duhkhena paritanam nishamya tat
Balasya vakyamavyaktam harshah samabhavanmahan
147.24
अयं काल इति ज्ञात्वा कुन्ती समुपसृत्य तान्
गतासूनमृतेनेव जीवयन्तीदमब्रवीत्
Ayam kala iti gyatva kunti samupasritya tan
Gatasunamriteneva jivayantidamabravit