UtshovChapter 121
121.1
वैशंपायन उवाच
विशेषार्थी ततो भीष्मः पौत्राणां विनयेप्सया
इष्वस्त्रज्ञान्पर्यपृच्छदाचार्यान्वीर्यसंमतान्
Vaishampayana uvacha
Vishesharthi tato bhishmah pautranam vinayepsaya
Ishvastragyanparyaprichchhadacharyanviryasammatan
121.2
नाल्पधीर्नामहाभागस्तथानानास्त्रकोविदः
नादेवसत्त्वो विनयेत्कुरूनस्त्रे महाबलान्
Nalpadhirnamahabhagastathananastrakovidah
Nadevasattvo vinayetkurunastre mahabalan
121.3
महर्षिस्तु भरद्वाजो हविर्धाने चरन्पुरा
ददर्शाप्सरसं साक्षाद्घृताचीमाप्लुतामृषिः
Maharshistu bharadvajo havirdhane charanpura
Dadarshapsarasam sakshadghritachimaplutamrishih
121.4
तस्या वायुः समुद्धूतो वसनं व्यपकर्षत
ततोऽस्य रेतश्चस्कन्द तदृषिर्द्रोण आदधे
Tasya vayuh samuddhuto vasanam vyapakarshata
Tatosya retashchaskanda tadrishirdrona adadhe
121.5
तस्मिन्समभवद्द्रोणः कलशे तस्य धीमतः
अध्यगीष्ट स वेदांश्च वेदाङ्गानि च सर्वशः
Tasminsamabhavaddronah kalashe tasya dhimatah
Adhyagishta sa vedanshcha vedangani cha sarvashah
121.6
अग्निवेश्यं महाभागं भरद्वाजः प्रतापवान्
प्रत्यपादयदाग्नेयमस्त्रं धर्मभृतां वरः
Agniveshyam mahabhagam bharadvajah pratapavan
Pratyapadayadagneyamastram dharmabhritam varah
121.7
अग्निष्टुज्जातः स मुनिस्ततो भरतसत्तम
भारद्वाजं तदाग्नेयं महास्त्रं प्रत्यपादयत्
Agnishtujjatah sa munistato bharatasattama
Bharadvajam tadagneyam mahastram pratyapadayat
121.8
भरद्वाजसखा चासीत्पृषतो नाम पार्थिवः
तस्यापि द्रुपदो नाम तदा समभवत्सुतः
Bharadvajasakha chasitprishato nama parthivah
Tasyapi drupado nama tada samabhavatsutah
121.9
स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्षतः
चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभः
Sa nityamashramam gatva dronena saha parshatah
Chikridadhyayanam chaiva chakara kshatriyarshabhah
121.10
ततो व्यतीते पृषते स राजा द्रुपदोऽभवत्
पाञ्चालेषु महाबाहुरुत्तरेषु नरेश्वरः
Tato vyatite prishate sa raja drupadobhavat
Panchaleshu mahabahuruttareshu nareshvarah
121.11
भरद्वाजोऽपि भगवानारुरोह दिवं तदा
ततः पितृनियुक्तात्मा पुत्रलोभान्महायशाः
शारद्वतीं ततो द्रोणः कृपीं भार्यामविन्दत
Bharadvajopi bhagavanaruroha divam tada
Tatah pitriniyuktatma putralobhanmahayashah
Sharadvatim tato dronah kripim bharyamavindata
121.12
अग्निहोत्रे च धर्मे च दमे च सततं रता
अलभद्गौतमी पुत्रमश्वत्थामानमेव च
Agnihotre cha dharme cha dame cha satatam rata
Alabhadgautami putramashvatthamanameva cha
121.13
स जातमात्रो व्यनदद्यथैवोच्चैःश्रवा हयः
तच्छ्रुत्वान्तर्हितं भूतमन्तरिक्षस्थमब्रवीत्
Sa jatamatro vyanadadyathaivochchaihshrava hayah
Tachchhrutvantarhitam bhutamantarikshasthamabravit
121.14
अश्वस्येवास्य यत्स्थाम नदतः प्रदिशो गतम्
अश्वत्थामैव बालोऽयं तस्मान्नाम्ना भविष्यति
Ashvasyevasya yatsthama nadatah pradisho gatam
Ashvatthamaiva baloyam tasmannamna bhavishyati
121.15
सुतेन तेन सुप्रीतो भारद्वाजस्ततोऽभवत्
तत्रैव च वसन्धीमान्धनुर्वेदपरोऽभवत्
Sutena tena suprito bharadvajastatobhavat
Tatraiva cha vasandhimandhanurvedaparobhavat
121.16
स शुश्राव महात्मानं जामदग्न्यं परंतपम्
ब्राह्मणेभ्यस्तदा राजन्दित्सन्तं वसु सर्वशः
Sa shushrava mahatmanam jamadagnyam parantapam
Brahmanebhyastada rajanditsantam vasu sarvashah
121.17
वनं तु प्रस्थितं रामं भारद्वाजस्तदाब्रवीत्
आगतं वित्तकामं मां विद्धि द्रोणं द्विजर्षभम्
Vanam tu prasthitam ramam bharadvajastadabravit
Agatam vittakamam mam viddhi dronam dvijarshabham
121.18
राम उवाच
हिरण्यं मम यच्चान्यद्वसु किंचन विद्यते
ब्राह्मणेभ्यो मया दत्तं सर्वमेव तपोधन
Rama uvacha
Hiranyam mama yachchanyadvasu kinchana vidyate
Brahmanebhyo maya dattam sarvameva tapodhana
121.19
तथैवेयं धरा देवी सागरान्ता सपत्तना
कश्यपाय मया दत्ता कृत्स्ना नगरमालिनी
Tathaiveyam dhara devi sagaranta sapattana
Kashyapaya maya datta kritsna nagaramalini
121.20
शरीरमात्रमेवाद्य मयेदमवशेषितम्
अस्त्राणि च महार्हाणि शस्त्राणि विविधानि च
वृणीष्व किं प्रयच्छामि तुभ्यं द्रोण वदाशु तत्
Shariramatramevadya mayedamavasheshitam
Astrani cha maharhani shastrani vividhani cha
Vrinishva kim prayachchhami tubhyam drona vadashu tat
121.21
द्रोण उवाच
अस्त्राणि मे समग्राणि ससंहाराणि भार्गव
सप्रयोगरहस्यानि दातुमर्हस्यशेषतः
Drona uvacha
Astrani me samagrani sasanharani bhargava
Saprayogarahasyani datumarhasyasheshatah
121.22
वैशंपायन उवाच
तथेत्युक्त्वा ततस्तस्मै प्रादादस्त्राणि भार्गवः
सरहस्यव्रतं चैव धनुर्वेदमशेषतः
Vaishampayana uvacha
Tathetyuktva tatastasmai pradadastrani bhargavah
Sarahasyavratam chaiva dhanurvedamasheshatah
121.23
प्रतिगृह्य तु तत्सर्वं कृतास्त्रो द्विजसत्तमः
प्रियं सखायं सुप्रीतो जगाम द्रुपदं प्रति
Pratigrihya tu tatsarvam kritastro dvijasattamah
Priyam sakhayam suprito jagama drupadam prati