UtshovChapter 100
100.1
वैशंपायन उवाच
ततः सत्यवती काले वधूं स्नातामृतौ तदा
संवेशयन्ती शयने शनकैर्वाक्यमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Tatah satyavati kale vadhum snatamritau tada
Sanveshayanti shayane shanakairvakyamabravit
100.2
कौसल्ये देवरस्तेऽस्ति सोऽद्य त्वानुप्रवेक्ष्यति
अप्रमत्ता प्रतीक्षैनं निशीथे आगमिष्यति
Kausalye devarastesti sodya tvanupravekshyati
Apramatta pratikshainam nishithe agamishyati
100.3
श्वश्र्वास्तद्वचनं श्रुत्वा शयाना शयने शुभे
साचिन्तयत्तदा भीष्ममन्यांश्च कुरुपुंगवान्
Shvashrvastadvachanam shrutva shayana shayane shubhe
Sachintayattada bhishmamanyanshcha kurupungavan
100.4
ततोऽम्बिकायां प्रथमं नियुक्तः सत्यवागृषिः
दीप्यमानेषु दीपेषु शयनं प्रविवेश ह
Tatombikayam prathamam niyuktah satyavagrishih
Dipyamaneshu dipeshu shayanam pravivesha ha
100.5
तस्य कृष्णस्य कपिला जटा दीप्ते च लोचने
बभ्रूणि चैव श्मश्रूणि दृष्ट्वा देवी न्यमीलयत्
Tasya krishnasya kapila jata dipte cha lochane
Babhruni chaiva shmashruni drishtva devi nyamilayat
100.6
संबभूव तया रात्रौ मातुः प्रियचिकीर्षया
भयात्काशिसुता तं तु नाशक्नोदभिवीक्षितुम्
Sambabhuva taya ratrau matuh priyachikirshaya
Bhayatkashisuta tam tu nashaknodabhivikshitum
100.7
ततो निष्क्रान्तमासाद्य माता पुत्रमथाब्रवीत्
अप्यस्यां गुणवान्पुत्र राजपुत्रो भविष्यति
Tato nishkrantamasadya mata putramathabravit
Apyasyam gunavanputra rajaputro bhavishyati
100.8
निशम्य तद्वचो मातुर्व्यासः परमबुद्धिमान्
प्रोवाचातीन्द्रियज्ञानो विधिना संप्रचोदितः
Nishamya tadvacho maturvyasah paramabuddhiman
Provachatindriyagyano vidhina samprachoditah
100.9
नागायुतसमप्राणो विद्वान्राजर्षिसत्तमः
महाभागो महावीर्यो महाबुद्धिर्भविष्यति
Nagayutasamaprano vidvanrajarshisattamah
Mahabhago mahaviryo mahabuddhirbhavishyati
100.10
तस्य चापि शतं पुत्रा भविष्यन्ति महाबलाः
किं तु मातुः स वैगुण्यादन्ध एव भविष्यति
Tasya chapi shatam putra bhavishyanti mahabalah
Kim tu matuh sa vaigunyadandha eva bhavishyati
100.11
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माता पुत्रमथाब्रवीत्
नान्धः कुरूणां नृपतिरनुरूपस्तपोधन
Tasya tadvachanam shrutva mata putramathabravit
Nandhah kurunam nripatiranurupastapodhana
100.12
ज्ञातिवंशस्य गोप्तारं पितॄणां वंशवर्धनम्
द्वितीयं कुरुवंशस्य राजानं दातुमर्हसि
Gyativanshasya goptaram pitrinam vanshavardhanam
Dvitiyam kuruvanshasya rajanam datumarhasi
100.13
स तथेति प्रतिज्ञाय निश्चक्राम महातपाः
सापि कालेन कौसल्या सुषुवेऽन्धं तमात्मजम्
Sa tatheti pratigyaya nishchakrama mahatapah
Sapi kalena kausalya sushuvendham tamatmajam
100.14
पुनरेव तु सा देवी परिभाष्य स्नुषां ततः
ऋषिमावाहयत्सत्या यथापूर्वमनिन्दिता
Punareva tu sa devi paribhashya snusham tatah
Rishimavahayatsatya yathapurvamanindita
100.15
ततस्तेनैव विधिना महर्षिस्तामपद्यत
अम्बालिकामथाभ्यागादृषिं दृष्ट्वा च सापि तम्
विषण्णा पाण्डुसंकाशा समपद्यत भारत
Tatastenaiva vidhina maharshistamapadyata
Ambalikamathabhyagadrishim drishtva cha sapi tam
Vishanna pandusankasha samapadyata bharata
100.16
तां भीतां पाण्डुसंकाशां विषण्णां प्रेक्ष्य पार्थिव
व्यासः सत्यवतीपुत्र इदं वचनमब्रवीत्
Tam bhitam pandusankasham vishannam prekshya parthiva
Vyasah satyavatiputra idam vachanamabravit
100.17
यस्मात्पाण्डुत्वमापन्ना विरूपं प्रेक्ष्य मामपि
तस्मादेष सुतस्तुभ्यं पाण्डुरेव भविष्यति
Yasmatpandutvamapanna virupam prekshya mamapi
Tasmadesha sutastubhyam pandureva bhavishyati
100.18
नाम चास्य तदेवेह भविष्यति शुभानने
इत्युक्त्वा स निराक्रामद्भगवानृषिसत्तमः
Nama chasya tadeveha bhavishyati shubhanane
Ityuktva sa nirakramadbhagavanrishisattamah
100.19
ततो निष्क्रान्तमालोक्य सत्या पुत्रमभाषत
शशंस स पुनर्मात्रे तस्य बालस्य पाण्डुताम्
Tato nishkrantamalokya satya putramabhashata
Shashansa sa punarmatre tasya balasya pandutam
100.20
तं माता पुनरेवान्यमेकं पुत्रमयाचत
तथेति च महर्षिस्तां मातरं प्रत्यभाषत
Tam mata punarevanyamekam putramayachata
Tatheti cha maharshistam mataram pratyabhashata
100.21
ततः कुमारं सा देवी प्राप्तकालमजीजनत्
पाण्डुं लक्षणसंपन्नं दीप्यमानमिव श्रिया
तस्य पुत्रा महेष्वासा जज्ञिरे पञ्च पाण्डवाः
Tatah kumaram sa devi praptakalamajijanat
Pandum lakshanasampannam dipyamanamiva shriya
Tasya putra maheshvasa jagyire pancha pandavah
100.22
ऋतुकाले ततो ज्येष्ठां वधूं तस्मै न्ययोजयत्
सा तु रूपं च गन्धं च महर्षेः प्रविचिन्त्य तम्
नाकरोद्वचनं देव्या भयात्सुरसुतोपमा
Ritukale tato jyeshtham vadhum tasmai nyayojayat
Sa tu rupam cha gandham cha maharsheh pravichintya tam
Nakarodvachanam devya bhayatsurasutopama
100.23
ततः स्वैर्भूषणैर्दासीं भूषयित्वाप्सरोपमाम्
प्रेषयामास कृष्णाय ततः काशिपतेः सुता
Tatah svairbhushanairdasim bhushayitvapsaropamam
Preshayamasa krishnaya tatah kashipateh suta
100.24
दासी ऋषिमनुप्राप्तं प्रत्युद्गम्याभिवाद्य च
संविवेशाभ्यनुज्ञाता सत्कृत्योपचचार ह
Dasi rishimanupraptam pratyudgamyabhivadya cha
Sanviveshabhyanugyata satkrityopachachara ha
100.25
कामोपभोगेन तु स तस्यां तुष्टिमगादृषिः
तया सहोषितो रात्रिं महर्षिः प्रीयमाणया
Kamopabhogena tu sa tasyam tushtimagadrishih
Taya sahoshito ratrim maharshih priyamanaya
100.26
उत्तिष्ठन्नब्रवीदेनामभुजिष्या भविष्यसि
अयं च ते शुभे गर्भः श्रीमानुदरमागतः
धर्मात्मा भविता लोके सर्वबुद्धिमतां वरः
Uttishthannabravidenamabhujishya bhavishyasi
Ayam cha te shubhe garbhah shrimanudaramagatah
Dharmatma bhavita loke sarvabuddhimatam varah
100.27
स जज्ञे विदुरो नाम कृष्णद्वैपायनात्मजः
धृतराष्ट्रस्य च भ्राता पाण्डोश्चामितबुद्धिमान्
Sa jagye viduro nama krishnadvaipayanatmajah
Dhritarashtrasya cha bhrata pandoshchamitabuddhiman
100.28
धर्मो विदुररूपेण शापात्तस्य महात्मनः
माण्डव्यस्यार्थतत्त्वज्ञः कामक्रोधविवर्जितः
Dharmo vidurarupena shapattasya mahatmanah
Mandavyasyarthatattvagyah kamakrodhavivarjitah
100.29
स धर्मस्यानृणो भूत्वा पुनर्मात्रा समेत्य च
तस्यै गर्भं समावेद्य तत्रैवान्तरधीयत
Sa dharmasyanrino bhutva punarmatra sametya cha
Tasyai garbham samavedya tatraivantaradhiyata
100.30
एवं विचित्रवीर्यस्य क्षेत्रे द्वैपायनादपि
जज्ञिरे देवगर्भाभाः कुरुवंशविवर्धनाः
Evam vichitraviryasya kshetre dvaipayanadapi
Jagyire devagarbhabhah kuruvanshavivardhanah