Utshovअध्याय 27
27.1
संजय उवाच
यियासतस्ततः कृष्णः पार्थस्याश्वान्मनोजवान्
अप्रैषीद्धेमसंछन्नान्द्रोणानीकाय पाण्डुरान्
27.2
तं प्रयान्तं कुरुश्रेष्ठं स्वांस्त्रातुं द्रोणतापितान्
सुशर्मा भ्रातृभिः सार्धं युद्धार्थी पृष्ठतोऽन्वयात्
27.3
ततः श्वेतहयः कृष्णमब्रवीदजितं जयः
एष मां भ्रातृभिः सार्धं सुशर्माह्वयतेऽच्युत
27.4
दीर्यते चोत्तरेणैतत्सैन्यं नः शत्रुसूदन
द्वैधीभूतं मनो मेऽद्य कृतं संशप्तकैरिदम्
27.5
किं नु संशप्तकान्हन्मि स्वान्रक्षाम्यहितार्दितान्
इति मे त्वं मतं वेत्थ तत्र किं सुकृतं भवेत्
27.6
एवमुक्तस्तु दाशार्हः स्यन्दनं प्रत्यवर्तयत्
येन त्रिगर्ताधिपतिः पाण्डवं समुपाह्वयत्
27.7
ततोऽर्जुनः सुशर्माणं विद्ध्वा सप्तभिराशुगैः
ध्वजं धनुश्चास्य तथा क्षुराभ्यां समकृन्तत
27.8
त्रिगर्ताधिपतेश्चापि भ्रातरं षड्भिरायसैः
साश्वं ससूतं त्वरितः पार्थः प्रैषीद्यमक्षयम्
27.9
ततो भुजगसंकाशां सुशर्मा शक्तिमायसीम्
चिक्षेपार्जुनमादिश्य वासुदेवाय तोमरम्
27.10
शक्तिं त्रिभिः शरैश्छित्त्वा तोमरं त्रिभिरर्जुनः
सुशर्माणं शरव्रातैर्मोहयित्वा न्यवर्तत
27.11
तं वासवमिवायान्तं भूरिवर्षशरौघिणम्
राजंस्तावकसैन्यानां नोग्रं कश्चिदवारयत्
27.12
ततो धनंजयो बाणैस्तत एव महारथान्
आयाद्विनिघ्नन्कौरव्यान्दहन्कक्षमिवानलः
27.13
तस्य वेगमसह्यं तु कुन्तीपुत्रस्य धीमतः
नाशक्नुवंस्ते संसोढुं स्पर्शमग्नेरिव प्रजाः
27.14
संवेष्टयन्ननीकानि शरवर्षेण पाण्डवः
सुपर्णपातवद्राजन्नायात्प्राग्ज्योतिषं प्रति
27.15
यत्तदानामयज्जिष्णुर्भरतानामपायिनाम्
धनुः क्षेमकरं संख्ये द्विषतामश्रुवर्धनम्
27.16
तदेव तव पुत्रस्य राजन्दुर्द्यूतदेविनः
कृते क्षत्रविनाशाय धनुरायच्छदर्जुनः
27.17
तथा विक्षोभ्यमाणा सा पार्थेन तव वाहिनी
व्यदीर्यत महाराज नौरिवासाद्य पर्वतम्
27.18
ततो दश सहस्राणि न्यवर्तन्त धनुष्मताम्
मतिं कृत्वा रणे क्रुद्धा वीरा जयपराजये
27.19
व्यपेतहृदयत्रास आपद्धर्मातिगो रथः
आर्छत्पार्थो गुरुं भारं सर्वभारसहो युधि
27.20
यथा नडवनं क्रुद्धः प्रभिन्नः षष्टिहायनः
मृद्नीयात्तद्वदायस्तः पार्थोऽमृद्नाच्चमूं तव
27.21
तस्मिन्प्रमथिते सैन्ये भगदत्तो नराधिपः
तेन नागेन सहसा धनंजयमुपाद्रवत्
27.22
तं रथेन नरव्याघ्रः प्रत्यगृह्णादभीतवत्
स संनिपातस्तुमुलो बभूव रथनागयोः
27.23
कल्पिताभ्यां यथाशास्त्रं रथेन च गजेन च
संग्रामे चेरतुर्वीरौ भगदत्तधनंजयौ
27.24
ततो जीमूतसंकाशान्नागादिन्द्र इवाभिभूः
अभ्यवर्षच्छरौघेण भगदत्तो धनंजयम्
27.25
स चापि शरवर्षं तच्छरवर्षेण वासविः
अप्राप्तमेव चिच्छेद भगदत्तस्य वीर्यवान्
27.26
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा शरवर्षं निवार्य तत्
शरैर्जघ्ने महाबाहुं पार्थं कृष्णं च भारत
27.27
ततः स शरजालेन महताभ्यवकीर्य तौ
चोदयामास तं नागं वधायाच्युतपार्थयोः
27.28
तमापतन्तं द्विरदं दृष्ट्वा क्रुद्धमिवान्तकम्
चक्रेऽपसव्यं त्वरितः स्यन्दनेन जनार्दनः
27.29
संप्राप्तमपि नेयेष परावृत्तं महाद्विपम्
सारोहं मृत्युसात्कर्तुं स्मरन्धर्मं धनंजयः
27.30
स तु नागो द्विपरथान्हयांश्चारुज्य मारिष
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय ततोऽक्रुध्यद्धनंजयः