अध्याय 136

136.1

संजय उवाच
ततो युधिष्ठिरश्चैव भीमसेनश्च पाण्डवः
द्रोणपुत्रं महाराज समन्तात्पर्यवारयन्

ततो दुर्योधनो राजा भारद्वाजेन संवृतः
अभ्ययात्पाण्डवान्संख्ये ततो युद्धमवर्तत
घोररूपं महाराज भीरूणां भयवर्धनम्

अम्बष्ठान्मालवान्वङ्गाञ्शिबींस्त्रैगर्तकानपि
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय गणान्क्रुद्धो युधिष्ठिरः

अभीषाहाञ्शूरसेनान्क्षत्रियान्युद्धदुर्मदान्
निकृत्य पृथिवीं चक्रे भीमः शोणितकर्दमाम्

यौधेयारट्टराजन्यान्मद्रकांश्च गणान्युधि
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय किरीटी निशितैः शरैः

प्रगाढमञ्जोगतिभिर्नाराचैरभिपीडिताः
निपेतुर्द्विरदा भूमौ द्विशृङ्गा इव पर्वताः

निकृत्तैर्हस्तिहस्तैश्च लुठमानैस्ततस्ततः
रराज वसुधा कीर्णा विसर्पद्भिरिवोरगैः

क्षिप्तैः कनकचित्रैश्च नृपच्छत्रैः क्षितिर्बभौ
द्यौरिवादित्यचन्द्राद्यैर्ग्रहैः कीर्णा युगक्षये

हत प्रहरताभीता विध्यत व्यवकृन्तत
इत्यासीत्तुमुलः शब्दः शोणाश्वस्य रथं प्रति

द्रोणस्तु परमक्रुद्धो वायव्यास्त्रेण संयुगे
व्यधमत्तान्यथा वायुर्मेघानिव दुरत्ययः

ते हन्यमाना द्रोणेन पाञ्चालाः प्राद्रवन्भयात्
पश्यतो भीमसेनस्य पार्थस्य च महात्मनः

ततः किरीटी भीमश्च सहसा संन्यवर्तताम्
महता रथवंशेन परिगृह्य बलं तव

बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं तु वृकोदरः
भारद्वाजं शरौघाभ्यां महद्भ्यामभ्यवर्षताम्

तौ तदा सृञ्जयाश्चैव पाञ्चालाश्च महारथाः
अन्वगच्छन्महाराज मत्स्याश्च सह सोमकैः

तथैव तव पुत्रस्य रथोदाराः प्रहारिणः
महत्या सेनया सार्धं जग्मुर्द्रोणरथं प्रति

ततः सा भारती सेना वध्यमाना किरीटिना
तमसा निद्रया चैव पुनरेव व्यदीर्यत

द्रोणेन वार्यमाणास्ते स्वयं तव सुतेन च
न शक्यन्ते महाराज योधा वारयितुं तदा

सा पाण्डुपुत्रस्य शरैर्दार्यमाणा महाचमूः
तमसा संवृते लोके व्यद्रवत्सर्वतोमुखी

उत्सृज्य शतशो वाहांस्तत्र केचिन्नराधिपाः
प्राद्रवन्त महाराज भयाविष्टाः समन्ततः