अध्याय 28

28.1

वैशंपायन उवाच
ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृपस्तदा
युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भाषितम्

धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश्च सहेतुमत्
तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्यत्र गिरं शृणु

तेषां चैव गतिस्तीर्थैर्वासश्चैषां प्रचिन्त्यताम्
नीतिर्विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत्

नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता
किं पुनः पाण्डवास्तात सर्वास्त्रकुशला रणे

तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु
गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते

स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः
उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः

निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः
महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यतितेजसः

तस्माद्बलं च कोशं च नीतिश्चापि विधीयताम्
यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक्तैः संदधामहे

तात मन्यामि तत्सर्वं बुध्यस्व बलमात्मनः
नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च

उच्चावचं बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत
प्रहृष्टमप्रहृष्टं च संदधाम तथा परैः

साम्ना भेदेन दानेन दण्डेन बलिकर्मणा
न्यायेनानम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान्

सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम्
सकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि

योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः
अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वापि हीनस्वबलवाहनैः

एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवसायं स्वधर्मतः
यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि