UtshovAdhyaya 27
27.1
समा॑स्त्वाग्न ऋ॒तवो॑ वर्धयन्तु संवत्स॒रा ऋष॑यो॒ यानि॑ स॒त्या ।
सं दि॒व्येन॑ दीदिहि रोच॒नेन॒ विश्वा॒ आ भा॑हि प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः ॥१॥
Samastvagna ritavo vardhayantu sanvatsara rishayo yani satya
Sam divyena didihi rochanena vishva a bhahi pradishashchatasrah
27.2
सं चे॒ध्यस्वा॑ग्ने॒ प्र च॑ बोधयैन॒मुच्च॑ तिष्ठ मह॒ते सौ॑भगाय ।
मा च॑ रिषदुपस॒त्ता ते॑ अग्ने ब्र॒ह्माण॑स्ते य॒शस॑ः सन्तु॒ मान्ये ॥२॥
Sam chedhyasvagne pra cha bodhayainamuchcha tishtha mahate saubhagaya
Ma cha rishadupasatta te agne brahmanaste yashasah santu manye
27.3
त्वाम॑ग्ने वृणते ब्राह्म॒णा इ॒मे शि॒वो अ॑ग्ने सं॒वर॑णे भवा नः ।
स॒प॒त्न॒हा नो॑ अभिमाति॒जिच्च॒ स्वे गये॑ गागृ॒ह्यप्र॑युच्छन् ॥३॥
Tvamagne vrinate brahmana ime shivo agne sanvarane bhava nah
Sapatnaha no abhimatijichcha sve gaye gagrihyaprayuchchhan
27.4
इ॒है॒वाग्ने॒ अधि॑ धारया र॒यिं मा त्वा॒ नि क्र॑न्पूर्व॒चितो॑ निका॒रिण॑ः ।
क्ष॒त्रम॑ग्ने सु॒यम॑मस्तु॒ तुभ्य॑मुपस॒त्ता व॑र्धतां ते॒ अनि॑ष्टृतः ॥४॥
Ihaivagne adhi dharaya rayim ma tva ni kranpurvachito nikarinah
Kshatramagne suyamamastu tubhyamupasatta vardhatam te anishtritah
27.5
क्ष॒त्रेणा॑ग्ने॒ स्वायु॒ः सᳪ र॑भस्व मि॒त्रेणा॑ग्ने मित्र॒धेये॑ यतस्व ।
स॒जा॒तानां॑ मध्यम॒स्था ए॑धि॒ राज्ञा॑मग्ने विह॒व्यो॒ दीदिही॒ह ॥५॥
Kshatrenagne svayuh sam rabhasva mitrenagne mitradheye yatasva
Sajatanam madhyamastha edhi ragyamagne vihavyo didihiha
27.6
अति॒ निहो॒ अति॒ स्रिधोऽत्यचि॑त्ति॒मत्यरा॑तिमग्ने ।
विश्वा॒ ह्य॑ग्ने दुरि॒ता सह॒स्वाथा॒स्मभ्य॑ᳪ स॒हवी॑राᳪ र॒यिं दा॑ः ॥६॥
Ati niho ati sridhotyachittimatyaratimagne
Vishva hyagne durita sahasvathasmabhyam sahaviram rayim dah
27.7
अ॒ना॒धृ॒ष्यो जा॒तवे॑दा॒ अनि॑ष्टृतो वि॒राडग्ने॑ क्षत्र॒भृद्दी॑दिही॒ह ।
विश्वा॒ आशा॑ः प्रमु॒ञ्चन्मानु॑षीर्भि॒यः शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो वृ॒धे ॥७॥
Anadhrishyo jataveda anishtrito viradagne kshatrabhriddidihiha
Vishva ashah pramunchanmanushirbhiyah shivebhiradya pari pahi no vridhe
27.8
बृह॑स्पते सवितर्बो॒धयै॑न॒ᳪ सᳪशि॑तं चित्सन्त॒राᳪ सᳪ शि॑शाधि ।
व॒र्धयै॑नं मह॒ते सौ॑भगाय॒ विश्व॑ एन॒मनु॑ मदन्तु दे॒वाः ॥८॥
Brihaspate savitarbodhayainam sanshitam chitsantaram sam shishadhi
Vardhayainam mahate saubhagaya vishva enamanu madantu devah
27.9
अ॒मु॒त्र॒भूया॒दध॒ यद्य॒मस्य॒ बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्ते॒रमु॑ञ्चः ।
प्रत्यौ॑हताम॒श्विना॑ मृ॒त्युम॑स्माद्दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः ॥९॥
Amutrabhuyadadha yadyamasya brihaspate abhishasteramunchah
Pratyauhatamashvina mrityumasmaddevanamagne bhishaja shachibhih
27.10
उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्वः पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् ।
दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥१०॥
Udvayam tamasaspari svah pashyanta uttaram
Devam devatra suryamaganma jyotiruttamam
27.11
ऊ॒र्ध्वा अ॑स्य स॒मिधो॑ भवन्त्यू॒र्ध्वा शु॒क्रा शो॒चीᳪष्य॒ग्नेः ।
द्यु॒मत्त॑मा सु॒प्रती॑कस्य सू॒नोः ॥११॥
Urdhva asya samidho bhavantyurdhva shukra shochinshyagneh
Dyumattama supratikasya sunoh
27.12
तनू॒नपा॒दसु॑रो वि॒श्ववे॑दा दे॒वो दे॒वेषु॑ दे॒वः ।
प॒थो अ॑नक्तु॒ मध्वा॑ घृ॒तेन॑ ॥१२॥
Tanunapadasuro vishvaveda devo deveshu devah
Patho anaktu madhva ghritena
27.13
मध्वा॑ य॒ज्ञं न॑क्षसे प्रीणा॒नो नरा॒शᳪसो॑ अग्ने ।
सु॒कृद्दे॒वः स॑वि॒ता वि॒श्ववा॑रः ॥१३॥
Madhva yagyam nakshase prinano narashanso agne
Sukriddevah savita vishvavarah
27.14
अच्छा॒यमे॑ति॒ शव॑सा घृ॒तेने॑डा॒नो वह्नि॒र्नम॑सा ।
अ॒ग्निᳪ स्रुचो॑ अध्व॒रेषु॑ प्र॒यत्सु॑ ॥१४॥
Achchhayameti shavasa ghritenedano vahnirnamasa
Agnim srucho adhvareshu prayatsu
27.15
स य॑क्षदस्य महि॒मान॑म॒ग्नेः स ईं॑ म॒न्द्रा सु॑प्र॒यस॑ः ।
वसु॒श्चेति॑ष्ठो वसु॒धात॑मश्च ॥१५॥
Sa yakshadasya mahimanamagneh sa im mandra suprayasah
Vasushchetishtho vasudhatamashcha
27.16
द्वारो॑ दे॒वीरन्व॑स्य॒ विश्वे॑ व्र॒ता द॑दन्ते अ॒ग्नेः ।
उ॒रु॒व्यच॑सो॒ धाम्ना॒ पत्य॑मानाः ॥१६॥
Dvaro deviranvasya vishve vrata dadante agneh
Uruvyachaso dhamna patyamanah
27.17
ते अ॑स्य॒ योष॑णे दि॒व्ये न योना॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ ।
इ॒मं य॒ज्ञमव॑तामध्व॒रं न॑ः ॥१७॥
Te asya yoshane divye na yona ushasanakta
Imam yagyamavatamadhvaram nah
27.18
दै॑व्या॒ होतारा ऊ॒र्ध्वम॑ध्व॒रं नो॒ऽग्नेर्जु॒ह्वाम॒भि गृ॑णीतम् ।
कृ॒णु॒तं न॒ः स्वि॒ष्टम् ॥१८॥
Daivya hotara urdhvamadhvaram nognerjuhvamabhi grinitam
Krinutam nah svishtam
27.19
ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदᳪ स॑द॒न्त्विडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती ।
म॒ही गृ॑णा॒ना ॥१९॥
Tisro devirbarhiredam sadantvida sarasvati bharati
Mahi grinana
27.20
तन्न॑स्तु॒रीप॒मद्भु॑तं पुरु॒क्षु त्वष्टा॑ सु॒वीर्य॑म् ।
रा॒यस्पोषं॒ वि ष्य॑तु॒ नाभि॑म॒स्मे ॥२०॥
Tannasturipamadbhutam purukshu tvashta suviryam
Rayasposham vi shyatu nabhimasme
27.21
वन॑स्प॒तेऽव॑ सृजा॒ ररा॑ण॒स्त्मना॑ दे॒वेषु॑ ।
अ॒ग्निर्ह॒व्यᳪ श॑मि॒ता सू॑दयाति ॥२१॥
Vanaspateva srija raranastmana deveshu
Agnirhavyam shamita sudayati
27.22
अग्ने॒ स्वाहा॑ कृणुहि जातवेद॒ इन्द्रा॑य ह॒व्यम् ।
विश्वे॑ दे॒वा ह॒विरि॒दं जु॑षन्ताम् ॥२२॥
Agne svaha krinuhi jataveda indraya havyam
Vishve deva haviridam jushantam
27.23
पीवो॑ अन्ना रयि॒वृध॑ः सुमे॒धाः श्वे॒तः सि॑षक्ति नि॒युता॑मभि॒श्रीः ।
ते वा॒यवे॒ सम॑नसो॒ वि त॑स्थु॒र्विश्वेन्नर॑ः स्वप॒त्यानि॑ चक्रुः ॥२३॥
Pivo anna rayivridhah sumedhah shvetah sishakti niyutamabhishrih
Te vayave samanaso vi tasthurvishvennarah svapatyani chakruh
27.24
रा॒ये नु यं ज॒ज्ञतू॒ रोद॑सी॒मे रा॒ये दे॒वी धि॒षणा॑ धाति दे॒वम् ।
अध॑ वा॒युं नि॒युत॑ः सश्चत॒ स्वा उ॒त श्वे॒तं वसु॑धितिं निरे॒के ॥२४॥
Raye nu yam jagyatu rodasime raye devi dhishana dhati devam
Adha vayum niyutah sashchata sva uta shvetam vasudhitim nireke
27.25
आपो॑ ह॒ यद्बृ॑ह॒तीर्विश्व॒माय॒न् गर्भं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम् ।
ततो॑ दे॒वाना॒ᳪ सम॑वर्त॒तासु॒रेक॒ः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥२५॥
Apo ha yadbrihatirvishvamayan garbham dadhana janayantiragnim
Tato devanam samavartatasurekah kasmai devaya havisha vidhema
27.26
यश्चि॒दापो॑ महि॒ना प॒र्यप॑श्य॒द्दक्षं॒ दधा॑ना ज॒नय॑न्तीर्य॒ज्ञम् ।
यो दे॒वेष्वधि॑ दे॒व एक॒ आसी॒त् कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥२६॥
Yashchidapo mahina paryapashyaddaksham dadhana janayantiryagyam
Yo deveshvadhi deva eka asit kasmai devaya havisha vidhema
27.27
प्र याभि॒र्यासि॑ दा॒श्वाᳪस॒मच्छा॑ नि॒युद्भि॑र्वायवि॒ष्टये॑ दुरो॒णे ।
नि नो॑ र॒यिᳪ सु॒भोज॑सं युवस्व॒ नि वी॒रं गव्य॒मश्व्यं॑ च॒ राध॑ः ॥२७॥
Pra yabhiryasi dashvansamachchha niyudbhirvayavishtaye durone
Ni no rayim subhojasam yuvasva ni viram gavyamashvyam cha radhah
27.28
आ नो॑ नि॒युद्भि॑ः श॒तिनी॑भिरध्व॒रᳪ स॑ह॒स्रिणी॑भि॒रुप॑ याहि य॒ज्ञम् ।
वायो॑ अ॒स्मिन्त्सव॑ने मादयस्व यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒ः सदा॑ नः ॥२८॥
A no niyudbhih shatinibhiradhvaram sahasrinibhirupa yahi yagyam
Vayo asmintsavane madayasva yuyam pata svastibhih sada nah
27.29
नि॒युत्वा॑न्वाय॒वा ग॑ह्य॒यᳪ शु॒क्रो अ॑यामि ते ।
गन्ता॑सि सुन्व॒तो गृ॒हम् ॥२९॥
Niyutvanvayava gahyayam shukro ayami te
Gantasi sunvato griham
27.30
वायो॑ शु॒क्रो अ॑यामि ते॒ मध्वो॒ अग्रं॒ दिवि॑ष्टिषु ।
आ या॑हि॒ सोम॑पीतये स्पा॒र्हो दे॑व नि॒युत्व॑ता ॥३०॥
Vayo shukro ayami te madhvo agram divishtishu
A yahi somapitaye sparho deva niyutvata
27.31
वा॒युर॑ग्रे॒गा य॑ज्ञ॒प्रीः सा॒कं ग॒न्मन॑सा य॒ज्ञम् ।
शि॒वो नि॒युद्भि॑ः शि॒वाभि॑ः ॥३१॥
Vayuragrega yagyaprih sakam ganmanasa yagyam
Shivo niyudbhih shivabhih
27.32
वायो॒ ये ते॑ सह॒स्रिणो॒ रथा॑स॒स्तेभि॒रा ग॑हि ।
नि॒युत्वा॒न्त्सोम॑पीतये ॥३२॥
Vayo ye te sahasrino rathasastebhira gahi
Niyutvantsomapitaye
27.33
एक॑या च द॒शभि॑श्च स्वभूते॒ द्वाभ्या॑मि॒ष्टये॑ विᳪश॒ती च॑ ।
ति॒सृभि॑श्च॒ वह॑से त्रि॒ᳪशता॑ च नि॒युद्भि॑र्वायवि॒ह ता वि मु॑ञ्च ॥३३॥
Ekaya cha dashabhishcha svabhute dvabhyamishtaye vinshati cha
Tisribhishcha vahase trinshata cha niyudbhirvayaviha ta vi muncha
27.34
तव॑ वायवृतस्पते॒ त्वष्टु॑र्जामातरद्भुत ।
अवा॒ᳪस्या वृ॑णीमहे ॥३४॥
Tava vayavritaspate tvashturjamataradbhuta
Avansya vrinimahe
27.35
अ॒भि त्वा॑ शूर नोनु॒मोऽदु॑ग्धा इव धे॒नव॑ः ।
ईशा॑नम॒स्य जग॑तः स्व॒र्दृश॒मीशा॑नमिन्द्र त॒स्थुष॑ः ॥३५॥
Abhi tva shura nonumodugdha iva dhenavah
Ishanamasya jagatah svardrishamishanamindra tasthushah
27.36
न त्वावाँ॑२ अ॒न्यो दि॒व्यो न पार्थि॑वो॒ न जा॒तो न ज॑निष्यते ।
अ॒श्वा॒यन्तो॑ मघवन्निन्द्र वा॒जिनो॑ ग॒व्यन्त॑स्त्वा हवामहे ॥३६॥
Na tvavan2 anyo divyo na parthivo na jato na janishyate
Ashvayanto maghavannindra vajino gavyantastva havamahe
27.37
त्वामिद्धि हवा॑महे सा॒तौ वाज॑स्य का॒रव॑ः ।
त्वां वृ॒त्रेष्वि॑न्द्र॒ सत्प॑तिं॒ नर॒स्त्वां काष्ठा॒स्वर्व॑तः ॥३७॥
Tvamiddhi havamahe satau vajasya karavah
Tvam vritreshvindra satpatim narastvam kashthasvarvatah
27.38
स त्वं न॑श्चित्र वज्रहस्त धृष्णु॒या म॒ह स्त॑वा॒नो अ॑द्रिवः ।
गामश्व॑ᳪ र॒थ्य॒मिन्द्र॒ सं कि॑र स॒त्रा वाजं॒ न जि॒ग्युषे॑ ॥३८॥
Sa tvam nashchitra vajrahasta dhrishnuya maha stavano adrivah
Gamashvam rathyamindra sam kira satra vajam na jigyushe
27.39
कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दावृ॑ध॒ः सखा॑ ।
कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥३९॥
Kaya nashchitra a bhuvaduti sadavridhah sakha
Kaya shachishthaya vrita
27.40
कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑नां॒ मᳪहि॑ष्ठो मत्स॒दन्ध॑सः ।
दृ॒ढा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑ ॥४०॥
Kastva satyo madanam manhishtho matsadandhasah
Dridha chidaruje vasu
27.41
अ॒भी षु ण॒ः सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम् ।
श॒तं भ॑वास्यू॒तये॑ ॥४१॥
Abhi shu nah sakhinamavita jaritrinam
Shatam bhavasyutaye
27.42
य॒ज्ञा-य॑ज्ञा वो अ॒ग्नये॑ गि॒रा-गि॑रा च॒ दक्ष॑से ।
प्र-प्र॑ व॒यम॒मृतं॑ जा॒तवे॑दसं प्रि॒यं मि॒त्रं न श॑ᳪसिषम् ॥४२॥
Yagya-yagya vo agnaye gira-gira cha dakshase
Pra-pra vayamamritam jatavedasam priyam mitram na shansisham
27.43
पा॒हि नो॑ अग्न॒ एक॑या पा॒ह्युत द्वि॒तीय॑या ।
पा॒हि गी॒र्भिस्ति॒सृभि॑रूर्जां पते पा॒हि च॑त॒सृभि॑र्वसो ॥४३॥
Pahi no agna ekaya pahyuta dvitiyaya
Pahi girbhistisribhirurjam pate pahi chatasribhirvaso
27.44
ऊ॒र्जो नपा॑त॒ᳪ स हि॒नायम॑स्म॒युर्दाशे॑म ह॒व्यदा॑तये ।
भुव॒द्वाजे॑ष्ववि॒ता भुव॑द्वृ॒ध उ॒त त्रा॒ता त॒नूना॑म् ॥४४॥
Urjo napatam sa hinayamasmayurdashema havyadataye
Bhuvadvajeshvavita bhuvadvridha uta trata tanunam
27.45
सं॒व॒त्स॒रो॒ऽसि परिवत्स॒रो॒ऽसीदावत्स॒रो॒ऽसीद्वत्स॒रो॒ऽसि वत्स॒रो॒ऽसि ।
उ॒षस॑स्ते कल्पन्तामहोरा॒त्रास्ते॑ कल्पन्तामर्धमा॒सास्ते॑ कल्पन्तां मा॒सास्ते कल्पन्तामृ॒तव॑स्ते कल्पन्ताᳪ संवत्स॒रस्ते॑ कल्पताम् । प्रेत्या॒ एत्यै॒ सं चाञ्च॒ प्र च॑ सारय ।
सुप॒र्ण॒चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑याऽङ्गिर॒स्वद् ध्रु॒वः सी॑द ॥४५॥
Sanvatsarosi parivatsarosidavatsarosidvatsarosi vatsarosi
Ushasaste kalpantamahoratraste kalpantamardhamasaste kalpantam masaste kalpantamritavaste kalpantam sanvatsaraste kalpatam, pretya etyai sam chancha pra cha saraya
Suparnachidasi taya devatayangirasvad dhruvah sida