UtshovAdhyaya 23
23.1
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् ।
स दा॑धार पृथि॒वीं द्यामु॒तेमां कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥१॥
Hiranyagarbhah samavartatagre bhutasya jatah patireka asit
Sa dadhara prithivim dyamutemam kasmai devaya havisha vidhema
23.2
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒ः सूर्य॑स्ते महि॒मा ।
यस्तेऽह॑न्त्संवत्स॒रे म॑हि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ यस्ते॑ वा॒याव॒न्तरि॑क्षे महि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ यस्ते॑ दि॒वि सूर्ये॑ महि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ तस्मै॑ ते महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्य॑ः ॥२॥
Upayamagrihitosi prajapataye tva jushtam grihnamyesha te yonih suryaste mahima
Yastehantsanvatsare mahima sambabhuva yaste vayavantarikshe mahima sambabhuva yaste divi surye mahima sambabhuva tasmai te mahimne prajapataye svaha devebhyah
23.3
यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।
य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥३॥
Yah pranato nimishato mahitvaika idraja jagato babhuva
Ya ishe asya dvipadashchatushpadah kasmai devaya havisha vidhema
23.4
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॑श्च॒न्द्रमा॑स्ते महि॒मा ।
यस्ते॒ रात्रौ॑ संवत्स॒रे म॑हि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ यस्ते॑ पृथि॒व्याम॒ग्नौ म॑हि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ यस्ते॒ नक्ष॑त्रेषु च॒न्द्रम॑सि महि॒मा स॑म्ब॒भूव॒ तस्मै॑ ते महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये दे॒वेभ्य॒ः स्वाहा॑ ॥४॥
Upayamagrihitosi prajapataye tva jushtam grihnamyesha te yonishchandramaste mahima
Yaste ratrau sanvatsare mahima sambabhuva yaste prithivyamagnau mahima sambabhuva yaste nakshatreshu chandramasi mahima sambabhuva tasmai te mahimne prajapataye devebhyah svaha
23.5
यु॒ञ्जन्ति॑ ब्र॒ध्नम॑रु॒षं चर॑न्तं॒ परि॑ त॒स्थुष॑ः । रोच॑न्ते रोच॒ना दि॒वि ॥५॥
Yunjanti bradhnamarusham charantam pari tasthushah, rochante rochana divi
23.6
यु॒ञ्जन्त्य॑स्य॒ काम्या॒ हरी॒ विप॑क्षसा॒ रथे॑ । शोणा॑ धृ॒ष्णू नृ॒साह॑सा ॥६॥
Yunjantyasya kamya hari vipakshasa rathe, shona dhrishnu nrisahasa
23.7
यद्वातो॑ अ॒पो अ॑गनीगन्प्रि॒यामिन्द्र॑स्य त॒न्व॒म् । ए॒तᳪ स्तो॑तर॒नेन॑ प॒था पुन॒रश्व॒माव॑र्तयासि नः ॥७॥
Yadvato apo aganiganpriyamindrasya tanvam, etam stotaranena patha punarashvamavartayasi nah
23.8
वस॑वस्त्वाञ्जन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा रु॒द्रास्त्वा॑ञ्जन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ऽऽदि॒त्यास्त्वा॑ञ्जन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।
भूर्भुव॒ः स्वर्ला॒जी३ञ्छा॒ची३न्यव्ये॒ गव्य॑ ए॒तदन्न॑मत्त देवा ए॒तदन्न॑मद्धि प्रजापते ॥८॥
Vasavastvanjantu gayatrena chhandasa rudrastvanjantu traishtubhena chhandasa dityastvanjantu jagatena chhandasa
Bhurbhuvah svarlaji3nchhachi3nyavye gavya etadannamatta deva etadannamaddhi prajapate
23.9
कः स्वि॑देका॒की च॑रति॒ क उ॑ स्विज्जायते॒ पुन॑ः । किᳪ स्वि॑द्धि॒मस्य॑ भेष॒जं किम्वा॒वप॑नं म॒हत् ॥९॥
Kah svidekaki charati ka u svijjayate punah, kim sviddhimasya bheshajam kimvavapanam mahat
23.10
सूर्य॑ एका॒की च॑रति च॒न्द्रमा॑ जायते॒ पुन॑ः । अ॒ग्निर्हि॒मस्य॑ भेष॒जं भूमि॑रा॒वप॑नं म॒हत् ॥१०॥
Surya ekaki charati chandrama jayate punah, agnirhimasya bheshajam bhumiravapanam mahat
23.11
का स्वि॑दासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒ः किᳪ स्वि॑दासीद् बृ॒हद्वय॑ः ।
का स्वि॑दासीत्पिलिप्पि॒ला का स्वि॑दासीत्पिशङ्गि॒ला ॥११॥
Ka svidasitpurvachittih kim svidasid brihadvayah
Ka svidasitpilippila ka svidasitpishangila
23.12
द्यौरा॑सीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒रश्व॑ आसीद् बृ॒हद्वय॑ः ।
अवि॑रासीत्पिलिप्पि॒ला रात्रि॑रासीत्पिशङ्गि॒ला ॥१२॥
Dyaurasitpurvachittirashva asid brihadvayah
Avirasitpilippila ratrirasitpishangila
23.13
वा॒युष्ट्वा॑ पच॒तैर॑व॒त्वसि॑तग्रीव॒श्छागै॑र्न्य॒ग्रोध॑श्चम॒सैः श॑ल्म॒लिर्वृद्ध्या॑ ।
ए॒ष स्य रा॒थ्यो वृषा॑ प॒ड्भिश्च॒तुर्भि॒रेद॑गन्ब्र॒ह्मा कृ॑ष्णश्च नोऽवतु॒ नमो॒ऽग्नये॑ ॥१३॥
Vayushtva pachatairavatvasitagrivashchhagairnyagrodhashchamasaih shalmalirvriddhya
Esha sya rathyo vrisha padbhishchaturbhiredaganbrahma krishnashcha novatu namognaye
23.14
सᳪशि॑तो र॒श्मिना॒ रथ॒ः सᳪशि॑तो र॒श्मिना॒ हय॑ः ।
सᳪशि॑तो अ॒प्स्व॒प्सु॒जा ब्र॒ह्मा सोम॑पुरोगवः ॥१४॥
Sanshito rashmina rathah sanshito rashmina hayah
Sanshito apsvapsuja brahma somapurogavah
23.15
स्व॒यं वा॑जिँस्त॒न्वं॒ कल्पयस्व स्व॒यं य॑जस्व स्व॒यं जु॑षस्व । म॒हि॒मा ते॒ऽन्येन॒ न स॒न्नशे॑ ॥१५॥
Svayam vajinstanvam kalpayasva svayam yajasva svayam jushasva, mahima tenyena na sannashe
23.16
न वा उ॑ ए॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाँ२ इदे॑षि प॒थिभि॑ः सु॒गेभि॑ः ।
यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धातु ॥१६॥
Na va u etanmriyase na rishyasi devan2 ideshi pathibhih sugebhih
Yatrasate sukrito yatra te yayustatra tva devah savita dadhatu
23.17
अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँल्लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॑न्न॒ग्निः स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः ।
वा॒युः प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँल्लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॑न्वा॒युः स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः ।
सूर्य॑ः प॒शुरा॑सी॒त्तेना॑यजन्त॒ स ए॒तँल्लो॒कम॑जय॒द्यस्मि॒न्त्सूर्य॒ः स ते॑ लो॒को भ॑विष्यति॒ तं जे॑ष्यसि॒ पिबै॒ता अ॒पः ॥१७॥
Agnih pashurasittenayajanta sa etanllokamajayadyasminnagnih sa te loko bhavishyati tam jeshyasi pibaita apah
Vayuh pashurasittenayajanta sa etanllokamajayadyasminvayuh sa te loko bhavishyati tam jeshyasi pibaita apah
Suryah pashurasittenayajanta sa etanllokamajayadyasmintsuryah sa te loko bhavishyati tam jeshyasi pibaita apah
23.18
प्रा॒णाय॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॒ स्वाहा॑ व्या॒नाय॒ स्वाहा॑ ।
अम्बे॒ अम्बि॒केऽम्बा॑लिके॒ न मा॑ नयति॒ कश्च॒न ।
सस॑स्त्यश्व॒कः सुभ॑द्रिकां काम्पीलवा॒सिनी॑म् ॥१८॥
Pranaya svaha panaya svaha vyanaya svaha
Ambe ambikembalike na ma nayati kashchana
Sasastyashvakah subhadrikam kampilavasinim
23.19
ग॒णानां॑ त्वा ग॒णप॑तिᳪ हवामहे प्रि॒याणां॑ त्वा प्रि॒यप॑तिᳪ हवामहे नि॒धीनां॑ त्वा॑ निधि॒पति॑ᳪ हवामहे वसो मम ।
आहम॑जानि गर्भ॒धमा त्वम॑जासि गर्भ॒धम् ॥१९॥
Gananam tva ganapatim havamahe priyanam tva priyapatim havamahe nidhinam tva nidhipatim havamahe vaso mama
Ahamajani garbhadhama tvamajasi garbhadham
23.20
ता उ॒भौ च॒तुर॑ः प॒दः सं॒प्रसा॑रयाव स्व॒र्गे लो॒के प्रोर्णु॑वाथां॒ वृषा॑ वा॒जी रे॑तो॒धा रेतो॑ दधातु ॥२०॥
Ta ubhau chaturah padah samprasarayava svarge loke prornuvatham vrisha vaji retodha reto dadhatu
23.21
उत्स॑क्थ्या॒ अव॑ गु॒दं धे॑हि॒ सम॒ञ्जिं चा॑रया वृषन् । य स्त्री॒णां जी॑व॒भोज॑नः ॥२१॥
Utsakthya ava gudam dhehi samanjim charaya vrishan, ya strinam jivabhojanah
23.22
य॒कास॒कौ श॑कुन्ति॒काऽऽहल॒गिति॒ वञ्च॑ति । आह॑न्ति ग॒भे पसो॒ निग॑ल्गलीति॒ धार॑का ॥२२॥
Yakasakau shakuntikahalagiti vanchati, ahanti gabhe paso nigalgaliti dharaka
23.23
य॒को॒ऽस॒कौ श॑कुन्त॒क आ॒हल॒गिति॒ वञ्च॑ति । विव॑क्षत इव ते॒ मुख॒मध्व॑र्यो॒ मा न॒स्त्वम॒भि भा॑षथाः ॥२३॥
Yakosakau shakuntaka ahalagiti vanchati, vivakshata iva te mukhamadhvaryo ma nastvamabhi bhashathah
23.24
मा॒ता च॑ ते पि॒ता च॒ तेऽग्रं॑ वृ॒क्षस्य॑ रोहतः । प्रति॑ला॒मीति॑ ते पि॒ता ग॒भे मु॒ष्टिम॑तᳪसयत् ॥२४॥
Mata cha te pita cha tegram vrikshasya rohatah, pratilamiti te pita gabhe mushtimatansayat
23.25
मा॒ता च॑ ते पि॒ता च॒ तेऽग्रे॑ वृ॒क्षस्य॑ क्रीडतः । विव॑क्षत इव ते॒ मुखं॒ ब्रह्म॒न्मा त्वं व॑दो ब॒हु ॥२५॥
Mata cha te pita cha tegre vrikshasya kridatah, vivakshata iva te mukham brahmanma tvam vado bahu
23.26
ऊ॒र्ध्वमे॑ना॒मुच्छ्रा॑पय गि॒रौ भा॒रᳪ हर॑न्निव । अथा॑स्यै॒ मध्य॑मेधताᳪ शी॒ते वाते॑ पु॒नन्नि॑व ॥२६॥
Urdhvamenamuchchhrapaya girau bharam haranniva, athasyai madhyamedhatam shite vate punanniva
23.27
ऊ॒र्ध्वमे॑न॒मुच्छ्र॑यताद्गि॒रौ भा॒रᳪ हर॑न्निव । अथा॑स्य॒ मध्य॑मेजतु शी॒ते वाते॑ पु॒नन्नि॑व ॥२७॥
Urdhvamenamuchchhrayatadgirau bharam haranniva, athasya madhyamejatu shite vate punanniva
23.28
यद॑स्या अᳪहु॒भेद्या॑ः कृ॒धु स्थू॒लमु॒पात॑सत् । मु॒ष्काविद॑स्या एजतो गोश॒फे श॑कु॒लावि॑व ॥२८॥
Yadasya anhubhedyah kridhu sthulamupatasat, mushkavidasya ejato goshaphe shakulaviva
23.29
यद्दे॒वासो॑ ल॒लाम॑गुं॒ प्र वि॑ष्टी॒मिन॒मावि॑षुः । स॒क्थ्ना दे॑दिश्यते॒ नारी॑ स॒त्यस्या॑क्षि॒भुवो॒ यथा॑ ॥२९॥
Yaddevaso lalamagum pra vishtiminamavishuh, sakthna dedishyate nari satyasyakshibhuvo yatha
23.30
यद्ध॑रि॒णो यव॒मत्ति॒ न पु॒ष्टं प॒शु मन्य॑ते । शू॒द्रा यदर्य॑जारा॒ न पोषा॑य धनायति ॥३०॥
Yaddharino yavamatti na pushtam pashu manyate, shudra yadaryajara na poshaya dhanayati
23.31
यद्ध॑रि॒णो यव॒मत्ति॒ न पु॒ष्टं ब॒हु मन्य॑ते । शू॒द्रो यदर्या॑यै जा॒रो न पोष॒मनु॑ मन्यते ॥३१॥
Yaddharino yavamatti na pushtam bahu manyate, shudro yadaryayai jaro na poshamanu manyate
23.32
द॒धि॒क्राव्णो॑ अकारिषं जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिन॑ः ।
सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त्प्र ण॒ आयू॑ᳪषि तारिषत् ॥३२॥
Dadhikravno akarisham jishnorashvasya vajinah
Surabhi no mukha karatpra na ayunshi tarishat
23.33
गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टुब्जग॑त्यनु॒ष्टुप्प॒ङ्क्त्या स॒ह । बृ॒ह॒त्युष्णिहा॑ क॒कुप्सू॒चीभि॑ः शम्यन्तु त्वा ॥३३॥
Gayatri trishtubjagatyanushtuppanktya saha, brihatyushniha kakupsuchibhih shamyantu tva
23.34
द्विप॑दा॒ याश्चतु॑ष्पदा॒स्त्रिप॑दा॒ याश्च॒ षट्प॑दाः ।
विच्छ॑न्दा॒ याश्च॒ सच्छ॑न्दाः सू॒चीभि॑ः शम्यन्तु त्वा ॥३४॥
Dvipada yashchatushpadastripada yashcha shatpadah
Vichchhanda yashcha sachchhandah suchibhih shamyantu tva
23.35
म॒हाना॑म्न्यो रे॒वत्यो॒ विश्वा॒ आशा॑ः प्र॒भूव॑रीः ।
मैघी॑र्वि॒द्युतो॒ वाच॑ः सू॒चीभि॑ः शम्यन्तु त्वा ॥३५॥
Mahanamnyo revatyo vishva ashah prabhuvarih
Maighirvidyuto vachah suchibhih shamyantu tva
23.36
नार्य॑स्ते॒ पत्न्यो॒ लोम॒ विचि॑न्वन्तु मनी॒षया॑ ।
दे॒वानां॒ पत्न्यो॒ दिश॑ः सू॒चीभि॑ः शम्यन्तु त्वा ॥३६॥
Naryaste patnyo loma vichinvantu manishaya
Devanam patnyo dishah suchibhih shamyantu tva
23.37
र॒ज॒ता हरि॑णी॒ः सीसा॒ युजो॑ युज्यन्ते॒ कर्म॑भिः ।
अश्व॑स्य वा॒जिन॑स्त्व॒चि सिमा॑ः शम्यन्तु॒ शम्य॑न्तीः ॥३७॥
Rajata harinih sisa yujo yujyante karmabhih
Ashvasya vajinastvachi simah shamyantu shamyantih
23.38
कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑ञ्चि॒द्यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं वि॒यूय॑ ।
इ॒हेहै॑षां कृणुहि॒ भोज॑नानि॒ ये ब॒र्हिषो॒ नम॑ उक्तिं॒ यज॑न्ति ॥३८॥
Kuvidanga yavamanto yavanchidyatha dantyanupurvam viyuya
Ihehaisham krinuhi bhojanani ye barhisho nama uktim yajanti
23.39
कस्त्वा छ्य॑ति॒ कस्त्वा॒ विशा॑स्ति॒ कस्ते॒ गात्रा॑णि शम्यति । क उ॑ ते शमि॒ता क॒विः ॥३९॥
Kastva chhyati kastva vishasti kaste gatrani shamyati, ka u te shamita kavih
23.40
ऋ॒तव॑स्त ऋतु॒था पर्व॑ शमि॒तारो॒ वि शा॑सतु । सं॒व॒त्स॒रस्य॒ तेज॑सा श॒मीभि॑ः शम्यन्तु त्वा ॥४०॥
Ritavasta ritutha parva shamitaro vi shasatu, sanvatsarasya tejasa shamibhih shamyantu tva
23.41
अ॒र्ध॒मा॒साः परू॑ᳪषि ते॒ मासा॒ आ च्छ्य॑न्तु॒ शम्य॑न्तः । अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ म॒रुतो॒ विलि॑ष्टᳪ सूदयन्तु ते ॥४१॥
Ardhamasah parunshi te masa a chchhyantu shamyantah, ahoratrani maruto vilishtam sudayantu te
23.42
दैव्या॑ अध्व॒र्यव॒स्त्वा च्छ्य॑न्तु॒ वि च॑ शासतु । गात्रा॑णि पर्व॒शस्ते॒ सिमा॑ः कृण्वन्तु॒ शम्य॑न्तीः ॥४२॥
Daivya adhvaryavastva chchhyantu vi cha shasatu, gatrani parvashaste simah krinvantu shamyantih
23.43
द्यौ॑स्ते पृथि॒व्यन्तरि॑क्षं वा॒युश्छि॒द्रं पृ॑णातु ते । सूर्य॑स्ते॒ नक्ष॑त्रैः स॒ह लो॒कं कृ॑णोतु साधु॒या ॥४३॥
Dyauste prithivyantariksham vayushchhidram prinatu te, suryaste nakshatraih saha lokam krinotu sadhuya
23.44
शं ते॒ परे॑भ्यो॒ गात्रे॑भ्य॒ः शम॒स्त्वव॑रेभ्यः । शम॒स्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्य॒ः शम्व॑स्तु त॒न्वै तव॑ ॥४४॥
Sham te parebhyo gatrebhyah shamastvavarebhyah, shamasthabhyo majjabhyah shamvastu tanvai tava
23.45
कः स्वि॑देका॒की च॑रति॒ क उ॑ स्विज्जायते॒ पुन॑ः । किᳪ स्वि॑द्धि॒मस्य॑ भेष॒जं किम्वा॒वप॑नं म॒हत् ॥४५॥
Kah svidekaki charati ka u svijjayate punah, kim sviddhimasya bheshajam kimvavapanam mahat
23.46
सूर्य॑ एका॒की च॑रति च॒न्द्रमा॑ जायते॒ पुन॑ः । अ॒ग्निर्हि॒मस्य॑ भेष॒जं भूमि॑रा॒वप॑नं म॒हत् ॥४६॥
Surya ekaki charati chandrama jayate punah, agnirhimasya bheshajam bhumiravapanam mahat
23.47
किᳪ स्वि॒त्सूर्य॑समं॒ ज्योति॒ः किᳪ स॑मु॒द्रस॑म॒ᳪ सर॑ः । किᳪ स्वि॑त्पृथि॒व्यै वर्षी॑य॒ः कस्य॒ मात्रा॒ न वि॑द्यते ॥४७॥
Kim svitsuryasamam jyotih kim samudrasamam sarah, kim svitprithivyai varshiyah kasya matra na vidyate
23.48
ब्रह्म॒ सूर्य॑समं॒ ज्योति॒र्द्यौः स॑मु॒द्रस॑म॒ᳪ सर॑ः । इन्द्र॑ः पृथिव्यै॒ वर्षी॑या॒न् गोस्तु मात्रा॒ न वि॑द्यते ॥४८॥
Brahma suryasamam jyotirdyauh samudrasamam sarah, indrah prithivyai varshiyan gostu matra na vidyate
23.49
पृ॒च्छामि॑ त्वा चि॒तये॑ देवसख॒ यदि॒ त्वमत्र॒ मन॑सा ज॒गन्थ॑ ।
येषु॒ विष्णु॑स्त्रि॒षु प॒देष्वेष्ट॒स्तेषु॒ विश्वं॒ भुव॑न॒मा वि॑वेशा३ ॥४९॥
Prichchhami tva chitaye devasakha yadi tvamatra manasa jagantha
Yeshu vishnustrishu padeshveshtasteshu vishvam bhuvanama vivesha3
23.50
अपि॒ तेषु॑ त्रि॒षु प॒देष्व॑स्मि॒ येषु॒ विश्वं॒ भुव॑नमा वि॒वेश॑ ।
स॒द्यः पर्ये॑मि पृथि॒वीमु॒त द्यामेके॒नाङ्गे॑न दि॒वो अ॒स्य पृ॒ष्ठम् ॥५०॥
Api teshu trishu padeshvasmi yeshu vishvam bhuvanama vivesha
Sadyah paryemi prithivimuta dyamekenangena divo asya prishtham
23.51
केष्व॒न्तः पुरु॑ष॒ आ वि॑वेश॒ कान्य॒न्तः पुरु॑षे॒ अर्पि॑तानि ।
ए॒तद्ब्र॑ह्म॒न्नुप॑ वल्हामसि त्वा॒ किᳪ स्वि॑न्न॒ः प्रति॑ वोचा॒स्यत्र॑ ॥५१॥
Keshvantah purusha a vivesha kanyantah purushe arpitani
Etadbrahmannupa valhamasi tva kim svinnah prati vochasyatra
23.52
प॒ञ्चस्व॒न्तः पुरु॑ष॒ आ वि॑वेश॒ तान्य॒न्तः पुरु॑षे॒ अर्पि॑तानि ।
ए॒तत्त्वात्र॑ प्रतिमन्वा॒नो अ॑स्मि॒ न मा॒यया॑ भव॒स्युत्त॑रो॒ मत् ॥५२॥
Panchasvantah purusha a vivesha tanyantah purushe arpitani
Etattvatra pratimanvano asmi na mayaya bhavasyuttaro mat
23.53
का स्वि॑दासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒ः किᳪ स्वि॑दासीद् बृ॒हद्वय॑ः ।
का स्वि॑दासीत्पिलिप्पि॒ला का स्वि॑दासीत्पिशङ्गि॒ला ॥५३॥
Ka svidasitpurvachittih kim svidasid brihadvayah
Ka svidasitpilippila ka svidasitpishangila
23.54
द्यौ॑रासीत्पू॒र्वचि॑त्ति॒रश्व॑ आसीद् बृ॒हद्वय॑ः ।
अवि॑रासीत्पिलिप्पि॒ला रात्रि॑रासीत्पिशङ्गि॒ला ॥५४॥
Dyaurasitpurvachittirashva asid brihadvayah
Avirasitpilippila ratrirasitpishangila
23.55
का ई॑मरे पिशङ्गि॒ला का ईं॑ कुरुपिशङ्गि॒ला ।
क ई॑मा॒स्कन्द॑मर्षति॒ क ईं॒ पन्थां॒ वि स॑र्पति ॥५५॥
Ka imare pishangila ka im kurupishangila
Ka imaskandamarshati ka im pantham vi sarpati
23.56
अ॒जारे॑ पिशङ्गि॒ला श्वा॒वित्कु॑रुपिशङ्गि॒ला ।
श॒श आ॒स्कन्द॑मर्ष॒त्यहि॒ः पन्थां॒ वि स॑र्पति ॥५६॥
Ajare pishangila shvavitkurupishangila
Shasha askandamarshatyahih pantham vi sarpati
23.57
कत्य॑स्य वि॒ष्ठाः कत्य॒क्षरा॑णि॒ कति॒ होमा॑सः कति॒धा समि॑द्धः ।
य॒ज्ञस्य॑ त्वा वि॒दथा॑ पृच्छ॒मत्र॒ कति॒ होता॑र ऋतु॒शो य॑जन्ति ॥५७॥
Katyasya vishthah katyaksharani kati homasah katidha samiddhah
Yagyasya tva vidatha prichchhamatra kati hotara ritusho yajanti
23.58
षड॑स्य वि॒ष्ठाः श॒तम॒क्षरा॑ण्यशी॒तिर्होमा॑ः स॒मिधो॑ ह ति॒स्रः ।
य॒ज्ञस्य॑ ते वि॒दथा॒ प्र ब्र॑वीमि स॒प्त होता॑र ऋतु॒शो य॑जन्ति ॥५८॥
Shadasya vishthah shatamaksharanyashitirhomah samidho ha tisrah
Yagyasya te vidatha pra bravimi sapta hotara ritusho yajanti
23.59
को अ॒स्य वे॑द॒ भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ को द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षम् ।
कः सूर्य॑स्य वेद बृह॒तो ज॒नित्रं॒ को वे॑द च॒न्द्रम॑सं यतो॒जाः ॥५९॥
Ko asya veda bhuvanasya nabhim ko dyavaprithivi antariksham
Kah suryasya veda brihato janitram ko veda chandramasam yatojah
23.60
वेदा॒हम॒स्य भुव॑नस्य॒ नाभिं॒ वेद॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षम् ।
वेद॒ सूर्य॑स्य बृह॒तो ज॒नित्र॒मथो॑ वेद च॒न्द्रम॑सं यतो॒जाः ॥६०॥
Vedahamasya bhuvanasya nabhim veda dyavaprithivi antariksham
Veda suryasya brihato janitramatho veda chandramasam yatojah
23.61
पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ पर॒मन्तं॑ पृथि॒व्याः पृ॒च्छामि॒ यत्र॒ भुव॑नस्य॒ नाभि॑ः ।
पृ॒च्छामि॑ त्वा॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेत॑ः पृ॒च्छामि॑ वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म ॥६१॥
Prichchhami tva paramantam prithivyah prichchhami yatra bhuvanasya nabhih
Prichchhami tva vrishno ashvasya retah prichchhami vachah paramam vyoma
23.62
इ॒यं वेदि॒ः परो॒ अन्त॑ः पृथि॒व्या अ॒यं य॒ज्ञो भुव॑नस्य॒ नाभि॑ः ।
अ॒यᳪ सोमो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॑ ब्र॒ह्मायं वा॒चः प॑र॒मं व्यो॑म ॥६२॥
Iyam vedih paro antah prithivya ayam yagyo bhuvanasya nabhih
Ayam somo vrishno ashvasya reto brahmayam vachah paramam vyoma
23.63
सु॒भूः स्व॑य॒म्भूः प्र॑थ॒मोऽन्तर्म॑ह॒त्य॒र्ण॒वे । द॒धे ह॒ गर्भ॑मृ॒त्वियं॒ यतो॑ जा॒तः प्र॒जाप॑तिः ॥६३॥
Subhuh svayambhuh prathamontarmahatyarnave, dadhe ha garbhamritviyam yato jatah prajapatih
23.64
होता॑ यक्षत्प्र॒जाप॑ति॒ᳪ सोम॑स्य महि॒म्नः । जु॒षतां॒ पिब॑तु॒ सोम॒ᳪ होत॒र्यज॑ ॥६४॥
Hota yakshatprajapatim somasya mahimnah, jushatam pibatu somam hotaryaja
23.65
प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ रू॒पाणि॒ परि॒ ता ब॑भूव ।
यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यᳪ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥६॥
Prajapate na tvadetanyanyo vishva rupani pari ta babhuva
Yatkamaste juhumastanno astu vayam syama patayo rayinam