Adhyaya 22

22.1

Dvavinshodhyayah

यद्दे॑वा देव॒हेळ॑नं॒ देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः ॥१॥

Yaddeva devahelanam devasashchakrima vayam, agnirma tasmadenaso vishvanmunchatvanhasah

22.2

यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त॒मेना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् ।
वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः ॥२॥

Yadi diva yadi naktamenansi chakrima vayam
Vayurma tasmadenaso vishvanmunchatvanhasah

22.3

यदि॒ जाग्र॒द्यदि॒ स्वप्न॒ एना॑ᳪसि चकृ॒मा व॒यम् ।
सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒ विश्वा॑न्मुञ्च॒त्वᳪह॑सः ॥३॥

Yadi jagradyadi svapna enansi chakrima vayam
Suryo ma tasmadenaso vishvanmunchatvanhasah

22.4

यद् ग्रामे॒ यदर॑ण्ये॒ यत्स॒भायां॒ यदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यदर्ये॒ यदेन॑श्चकृ॒मा व॒यम् ।
यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि॒ तस्या॑व॒यज॑नमसि ।
यदापो॑ अ॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च ।
अव॑भृथ निचुम्पुण निचे॒रुर॑सि निचुम्पु॒णः ।
अव॑देवैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽय॒क्ष्यव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतं पुरु॒राव्णो॑ देव रि॒षस्पा॑हि ।
स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑यम॒प्स्व॒न्तः सं त्वा॑ विश॒न्त्वोष॑धीरु॒तापः॑ ।
सु॒मि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ । यो॒ऽस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः ॥४॥

Yad grame yadaranye yatsabhayam yadindriye, yachchhudre yadarye yadenashchakrima vayam
Yadekasyadhi dharmani tasyavayajanamasi
Yadapo aghnya iti varuneti shapamahe tato varuna no muncha
Avabhritha nichumpuna nicherurasi nichumpunah
Avadevairdevakritamenoyakshyava martyairmartyakritam pururavno deva rishaspahi
Samudre te hridayamapsvantah sam tva vishantvoshadhirutapah
Sumitriya na apa oshadhayah santu durmitriyastasmai santu, yosmandveshti yam cha vayam dvishmah

22.5

द्रु॒प॒दादि॑व मुमुचा॒नः स्वि॒न्नः स्ना॒तो मला॑दिव । पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य॒मापः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः ॥५॥

Drupadadiva mumuchanah svinnah snato maladiva, putam pavitrenevajyamapah shundhantu mainasah

22.6

उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ स्वः॒ पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् । दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥६॥

Udvayam tamasaspari svah pashyanta uttaram, devam devatra suryamaganma jyotiruttamam

22.7

अ॒पो अ॒द्यान्व॑चारिष॒ᳪ रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि ।
पय॑स्वानग्न॒ आग॑मं॒ तं मा॒ सᳪ सृ॑ज॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ।
एधो॑ऽस्येधिषी॒महि॑ स॒मिद॑सि॒ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि ॥७॥

Apo adyanvacharisham rasena samasrikshmahi
Payasvanagna agamam tam ma sam srija varchasa prajaya cha dhanena cha
Edhosyedhishimahi samidasi tejosi tejo mayi dhehi

22.8

स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी समु॒षाः समु॒ सूर्यः॑ । समु॒ विश्व॑मि॒दं जग॑त् ।
वै॒श्वा॒न॒रज्यो॑तिर्भूयासं वि॒भून्कामा॒न्व्य॑श्नवै॒ भूः स्वाहा॑ ॥८॥

Samavavarti prithivi samushah samu suryah, samu vishvamidam jagat
Vaishvanarajyotirbhuyasam vibhunkamanvyashnavai bhuh svaha

22.9

(१) ८
अ॒भ्या द॑धामि स॒मिध॒मग्ने॑ व्रतपते॒ त्वयि॑ । व्र॒तं च॑ श्र॒द्धां चोपै॑मी॒न्धे त्वा॑ दीक्षि॒तो अ॒हम् ॥१॥

(1) 8
Abhya dadhami samidhamagne vratapate tvayi, vratam cha shraddham chopaimindhe tva dikshito aham

22.10

यत्र॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ स॒म्यञ्चौ॒ चर॑तः स॒ह । तं लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒हाग्निना॑ ॥२॥

Yatra brahma cha kshatram cha samyanchau charatah saha, tam lokam punyam pragyesham yatra devah sahagnina

22.11

यत्रेन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ स॒म्यञ्चौ॒ चर॑तः स॒ह । तं लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ से॒दिर्न वि॒द्यते॑ ॥३॥

Yatrendrashcha vayushcha samyanchau charatah saha, tam lokam punyam pragyesham yatra sedirna vidyate

22.12

अ॒ᳪशुना॑ ते अ॒ᳪशुः पृ॑च्यतां॒ परु॑षा॒ परुः॑ । ग॒न्धस्ते॒ सोम॑मवतु॒ मदा॑य॒ रसो॒ अच्यु॑तः ॥४॥

Anshuna te anshuh prichyatam parusha paruh, gandhaste somamavatu madaya raso achyutah

22.13

सि॒ञ्चन्ति॒ परि॑षिञ्च॒न्त्युत्सि॑ञ्चन्ति पु॒नन्ति॑ च । सुरा॑यै ब॒भ्र्वै मदे॑ किं॒त्वो व॑दति कि॒न्त्वः ॥५॥

Sinchanti parishinchantyutsinchanti punanti cha, surayai babhrvai made kintvo vadati kintvah

22.14

१३ (१२९२)
धा॒नाव॑न्तं कर॒म्भिण॑मपू॒पव॑न्तमु॒क्थिन॑म् । इन्द्र॑ प्रा॒तर्जु॑षस्व नः ॥६॥

13 (1292)
Dhanavantam karambhinamapupavantamukthinam, indra pratarjushasva nah

22.15

बृ॒हदिन्द्रा॑य गायत॒ मरु॑तो वृत्र॒हन्त॑मम् ।
येन॒ ज्योति॒रज॑नयन्नृता॒वृधो॑ दे॒वं दे॒वाय॒ जागृ॑वि ॥७॥

Brihadindraya gayata maruto vritrahantamam
Yena jyotirajanayannritavridho devam devaya jagrivi

22.16

अध्व॑र्यो॒ अद्रि॑भिः सु॒तᳪ सोमं॑ प॒वित्र॒ आ न॑य । पु॒नी॒हीन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥८॥

Adhvaryo adribhih sutam somam pavitra a naya, punihindraya patave

22.17

(२) १६
यो भू॒ताना॒मधि॑पति॒र्यस्मिँ॑ल्लो॒का अधि॑ श्रि॒ताः ।
य ईशे॑ मह॒तो म॒हाᳪस्तेन॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हं मयि॑ गृह्णामि॒ त्वाम॒हम् ॥१॥

(2) 16
Yo bhutanamadhipatiryasminlloka adhi shritah
Ya ishe mahato mahanstena grihnami tvamaham mayi grihnami tvamaham

22.18

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑ ।
ए॒ष ते॒ योनि॑र॒श्विभ्यां॑ त्वा॒ सर॑स्वत्यै॒ त्वेन्द्रा॑य त्वा सु॒त्राम्णे॑ ॥२॥

Upayamagrihitosyashvibhyam tva sarasvatyai tvendraya tva sutramne
Esha te yonirashvibhyam tva sarasvatyai tvendraya tva sutramne

22.19

प्रा॒ण॒पा मे॑ अपान॒पाश्च॑क्षु॒ष्पाः श्रो॑त्र॒पाश्च॑ मे । वा॒चो मे॑ वि॒श्वभे॑षजो॒ मन॑सोऽसि वि॒लाय॑कः ॥३॥

Pranapa me apanapashchakshushpah shrotrapashcha me, vacho me vishvabheshajo manasosi vilayakah

22.20

अ॒श्विन॑कृतस्य ते॒ सर॑स्वतिकृत॒स्येन्द्रे॑ण सु॒त्राम्णा॑ कृ॒तस्य॑ । उप॑हूत॒ उप॑हूतस्य भक्षयामि ॥४॥

Ashvinakritasya te sarasvatikritasyendrena sutramna kritasya, upahuta upahutasya bhakshayami

22.21

(३) २०
समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के पुरो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः ।
त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ᳪशता॒ वज्र॑बाहुर्ज॒घान॑ वृ॒त्रं वि दुरो॑ ववार ॥१॥

(3) 20
Samiddha indra ushasamanike purorucha purvakridvavridhanah
Tribhirdevaistrinshata vajrabahurjaghana vritram vi duro vavara

22.22

नरा॒शᳪसः॒ प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑न॒स्तनू॒नपा॒त्प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ ।
गोभि॑र्व॒पावा॒न्मधु॑ना सम॒ञ्जन् हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः ॥२॥

Narashansah prati shuro mimanastanunapatprati yagyasya dhama
Gobhirvapavanmadhuna samanjan hiranyaishchandri yajati prachetah

22.23

ई॒ळि॒तो देवै॒र्हरि॑वाँ२ अभि॒ष्टिरा॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः ।
पु॒रन्द॒रो गो॑त्र॒भिद्वज्र॑बाहु॒रा या॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः ॥३॥

Ilito devairharivan2 abhishtirajuhvano havisha shardhamanah
Purandaro gotrabhidvajrabahura yatu yagyamupa no jushanah

22.24

जु॒षा॒णो ब॒र्हिर्हरि॑वान्न॒ इन्द्रः॑ प्रा॒चीन॑ᳪ सीदत्प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः ।
उ॒रु॒प्रथाः॒ प्रथ॑मानᳪ स्यो॒नमा॑दि॒त्यैर॒क्तं वसु॑भिः स॒जोषाः॑ ॥४॥

Jushano barhirharivanna indrah prachinam sidatpradisha prithivyah
Uruprathah prathamanam syonamadityairaktam vasubhih sajoshah

22.25

इन्द्रं॒ दुरः॑ कव॒ष्यो॒ धाव॑माना॒ वृषा॑णं यन्तु॒ जन॑यः सु॒पत्नीः॑ ।
द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ वि श्र॑यन्ताᳪ सु॒वीरा॑ वी॒रं प्रथ॑माना॒ महो॑भिः ॥५॥

Indram durah kavashyo dhavamana vrishanam yantu janayah supatnih
Dvaro devirabhito vi shrayantam suvira viram prathamana mahobhih

22.26

उ॒षासा॒नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्तं॒ पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र॑म् ।
तन्तुं॑ त॒तं पेश॑सा सं॒वय॑न्ती दे॒वानां॑ दे॒वं य॑जतः सुरु॒क्मे ॥६॥

Ushasanakta brihati brihantam payasvati sudughe shuramindram
Tantum tatam peshasa sanvayanti devanam devam yajatah surukme

22.27

दै॑व्या॒ मिमा॑ना॒ मनु॑षः पुरु॒त्रा होता॑रा॒ इन्द्रं॑ प्रथ॒मा सु॒वाचा॑ ।
मू॒र्धन्य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः ॥७॥

Daivya mimana manushah purutra hotara indram prathama suvacha
Murdhanyagyasya madhuna dadhana prachinam jyotirhavisha vridhatah

22.28

ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑माना॒ इन्द्रं॑ जुषा॒णा जन॑यो॒ न पत्नीः॑ ।
अच्छि॑न्नं॒ तन्तुं॒ पय॑सा॒ सर॑स्व॒तीळा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू॑र्तिः ॥८॥

Tisro devirhavisha vardhamana indram jushana janayo na patnih
Achchhinnam tantum payasa sarasvatila devi bharati vishvaturtih

22.29

२८ (१३०७)
त्वष्टा॒ दध॒च्छुष्म॒मिन्द्रा॑य॒ वृष्णेऽपा॒कोचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ ।
वृषा॒ यज॒न्वृष॑णं॒ भूरि॑रेता मू॒र्धन्य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥९॥

28 (1307)
Tvashta dadhachchhushmamindraya vrishnepakochishturyashase puruni
Vrisha yajanvrishanam bhurireta murdhanyagyasya samanaktu devan

22.30

वन॒स्पति॒रव॑सृष्टो॒ न पाशै॒स्त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः ।
इन्द्र॑स्य हव्यैर्ज॒ठरं॑ पृणा॒नः स्वदा॑ति य॒ज्ञं मधु॑ना घृ॒तेन॑ ॥१०॥

Vanaspatiravasrishto na pashaistmanya samanjanchhamita na devah
Indrasya havyairjatharam prinanah svadati yagyam madhuna ghritena

22.31

३०॥
स्तो॒काना॒मिन्दुं॒ प्रति॒ शूर॒ इन्द्रो॑ वृषा॒यमा॑णो वृष॒भस्तु॑रा॒षाट् ।
घृ॒त॒प्रुषा॒ मन॑सा॒ मोद॑मानाः॒ स्वाहा॑ दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम् ॥११॥

30
Stokanamindum prati shura indro vrishayamano vrishabhasturashat
Ghritaprusha manasa modamanah svaha deva amrita madayantam

22.32

(४) ३१
आ या॒त्विन्द्रोव॑स॒ उप॑ न इ॒ह स्तु॒तः स॑ध॒माद॑स्तु॒ शूरः॑ ।
वा॒वृ॒धा॒नस्तवि॑षी॒र्यस्य॑ पू॒र्वीर्द्यौर्न क्ष॒त्रम॒भिभू॑ति॒ पुष्या॑त् ॥१॥

(4) 31
A yatvindrovasa upa na iha stutah sadhamadastu shurah
Vavridhanastavishiryasya purvirdyaurna kshatramabhibhuti pushyat

22.33

आ न॒ इन्द्रो॑ दू॒रादा न॑ आ॒साद॑भिष्टि॒कृदव॑से यासदु॒ग्रः ।
ओजि॑ष्ठेभिर्नृ॒पति॒र्वज्र॑बाहुः सं॒गे स॒मत्सु॑ तु॒र्वणिः॑ पृत॒न्यून् ॥२॥

A na indro durada na asadabhishtikridavase yasadugrah
Ojishthebhirnripatirvajrabahuh sange samatsu turvanih pritanyun

22.34

आ न॒ इन्द्रो॒ हरि॑भिर्या॒त्वच्छा॑र्वाची॒नोऽव॑से॒ राध॑से च ।
तिष्ठा॑ति व॒ज्री म॒घवा॑ विर॒प्शीमं य॒ज्ञमनु॑ नो॒ वाज॑सातौ ॥३॥

A na indro haribhiryatvachchharvachinovase radhase cha
Tishthati vajri maghava virapshimam yagyamanu no vajasatau

22.35

त्रा॒तार॒मिन्द्र॑मवि॒तार॒मिन्द्र॒ᳪ हवे॑हवे सु॒हव॒ᳪ शूर॒मिन्द्र॑म् ।
ह्वया॑मि श॒क्रं पु॑रुहू॒तमिन्द्र॑ᳪ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥४॥

Trataramindramavitaramindram havehave suhavam shuramindram
Hvayami shakram puruhutamindram svasti no maghava dhatvindrah

22.36

इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ अवो॑भिः सुमृळी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः ।
बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यः स्याम ॥५॥

Indrah sutrama svavan2 avobhih sumriliko bhavatu vishvavedah
Badhatam dvesho abhayam krinotu suviryasya patayah syama

22.37

तस्य॑ व॒यᳪ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ।
स सु॒त्रामा॒ स्ववाँ॒२ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द् द्वेषः॑ सनु॒तर्यु॑योतु ॥६॥

Tasya vayam sumatau yagyiyasyapi bhadre saumanase syama
Sa sutrama svavan2 indro asme arachchid dveshah sanutaryuyotu

22.38

आ म॒न्द्रैरि॑न्द्र॒ हरि॑भिर्या॒हि म॒यूर॑रोमभिः ।
मा त्वा॒ के चि॒न्नि य॑म॒न्विं ना पा॒शिनोति॒ धन्वे॑व॒ ताँ२ इ॑हि ॥७॥

A mandrairindra haribhiryahi mayuraromabhih
Ma tva ke chinni yamanvim na pashinoti dhanveva tan2 ihi

22.39

ए॒वेदिन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुं॒ वसि॑ष्ठासो अ॒भ्य॑र्चन्त्य॒र्कैः ।
स न॑ स्तु॒तो वी॒रव॑द्धातु॒ गोम॑द्यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥८॥

Evedindram vrishanam vajrabahum vasishthaso abhyarchantyarkaih
Sa na stuto viravaddhatu gomadyuyam pata svastibhih sada nah

22.40

(५) ३९
समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट् सु॒तः ।
दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती॒ सोम॑ᳪ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम् ॥१॥

(5) 39
Samiddho agnirashvina tapto gharmo virat sutah
Duhe dhenuh sarasvati somam shukramihendriyam

22.41

त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒ते॒ऽस्विनो॒भा सर॑स्वती । मध्वा॒ रजा॑ᳪसीन्द्रि॒यमिन्द्रा॑य प॒थिभि॑र्वहान् ॥२॥

Tanupa bhishaja sutesvinobha sarasvati, madhva rajansindriyamindraya pathibhirvahan

22.42

इन्द्रा॒येन्दु॒ᳪ सर॑स्वती॒ नरा॒शᳪसे॑न न॒ग्नहु॑म् ।
अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ भेष॒जं भि॒षजा॑ सु॒ते ॥३॥

Indrayendum sarasvati narashansena nagnahum
Adhatamashvina madhu bheshajam bhishaja sute

22.43

४२ (१३२१)
आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य॑म् । इळा॑भिर॒श्विना॒ इष॒ᳪ समूर्ज॒ᳪ सᳪ र॒यिं द॑धुः ॥४॥

42 (1321)
Ajuhvana sarasvatindrayendriyani viryam, ilabhirashvina isham samurjam sam rayim dadhuh

22.44

अ॒श्विना॒ नमु॑चेः सु॒तᳪ सोम॑ᳪ शु॒क्रं प॑रि॒स्रुता॑ । सर॑स्वती॒ तमा भ॑रद्ब॒र्हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥५॥

Ashvina namucheh sutam somam shukram parisruta, sarasvati tama bharadbarhishendraya patave

22.45

क॒व॒ष्यो॑ न॒ व्यच॑स्वतीर॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिशः॑ ।
इन्द्रो॒ न रोद॑सी उ॒भे दु॒हे कामा॒न्त्सर॑स्वती ॥६॥

Kavashyo na vyachasvatirashvibhyam na duro dishah
Indro na rodasi ubhe duhe kamantsarasvati

22.46

उ॒षासा॒नक्त॑मश्विना॒ दिवेन्द्र॑ᳪ सा॒यमि॑न्द्रियैः । सं॒जा॒ना॒ने सु॒पेश॑सा॒ सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या ॥७॥

Ushasanaktamashvina divendram sayamindriyaih, sanjanane supeshasa samanjate sarasvatya

22.47

पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा॑ पा॒हि नक्त॑ᳪ सरस्वति ।
दैव्या॑ होतारा भिषजा पा॒तामिन्द्र॒ᳪ सचा॑ सु॒ते ॥८॥

Patam no ashvina diva pahi naktam sarasvati
Daivya hotara bhishaja patamindram sacha sute

22.48

ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीळा॑ । ती॒व्रं प॑रि॒स्रुता॒ सोम॒मिन्द्रा॑य सुषुवु॒र्मद॑म् ॥९॥

Tisrastredha sarasvatyashvina bharatila, tivram parisruta somamindraya sushuvurmadam

22.49

अ॒श्विना॑ भेष॒जं मधु॑ भेष॒जं नः॒ सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यशः॒ श्रिय॑ᳪ रू॒पᳪरू॑पमधुः सु॒ते ॥१०॥

Ashvina bheshajam madhu bheshajam nah sarasvati, indre tvashta yashah shriyam rupanrupamadhuh sute

22.50

ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ शशमा॒नः प॑रि॒स्रुता॑ । की॒लाल॑म॒श्विभ्यां॒ मधु॑ दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती ॥११॥

Rituthendro vanaspatih shashamanah parisruta, kilalamashvibhyam madhu duhe dhenuh sarasvati

22.51

गोभि॒र्न सोम॑मश्विना॒ मास॑रेण परि॒स्रुता॑ । सम॑धात॒ᳪ सर॑स्वत्या॒ स्वाहेन्द्रे॑ सु॒तं मधु॑ ॥१२॥

Gobhirna somamashvina masarena parisruta, samadhatam sarasvatya svahendre sutam madhu

22.52

(६) ५१
अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्वसु॑ म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे ॥१॥

(6) 51
Ashvina havirindriyam namucherdhiya sarasvati, a shukramasuradvasu maghamindraya jabhrire

22.53

यम॒श्विना॒ सर॑स्वती ह॒विषेन्द्र॒मव॑र्धयन् । स बि॑भेद व॒लं म॒घं नमु॑चा आसु॒रे सचा॑ ॥२॥

Yamashvina sarasvati havishendramavardhayan, sa bibheda valam magham namucha asure sacha

22.54

तमिन्द्रं॑ प॒शवः॒ सचा॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । दधा॑ना अ॒भ्य॑नूषत ह॒विषा॑ य॒ज्ञ इ॑न्द्रि॒यैः ॥३॥

Tamindram pashavah sachashvinobha sarasvati, dadhana abhyanushata havisha yagya indriyaih

22.55

य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः स॑वि॒ता वरु॑णो॒ भगः॑ । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑ति॒र्यज॑मानाय सश्चत ॥४॥

Ya indra indriyam dadhuh savita varuno bhagah, sa sutrama havishpatiryajamanaya sashchata

22.56

स॒वि॒ता वरु॑णो॒ दध॒द्यज॑मानाय दा॒शुषे॑ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् ॥५॥

Savita varuno dadhadyajamanaya dashushe, adatta namuchervasu sutrama balamindriyam

22.57

वरु॑णः क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यं भगे॑न सवि॒ता श्रिय॑म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बलं॒ दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत ॥६॥

Varunah kshatramindriyam bhagena savita shriyam, sutrama yashasa balam dadhana yagyamashata

22.58

अ॒श्विना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यमश्वे॑भिर्वी॒र्यं॒ बल॑म् । ह॒विषेन्द्र॒ᳪ सर॑स्वती॒ यज॑मानमवर्धयन् ॥७॥

Ashvina gobhirindriyamashvebhirviryam balam, havishendram sarasvati yajamanamavardhayan

22.59

ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा॒ हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा॑ । सर॑स्वती ह॒विष्म॒तीन्द्र॒ कर्म॑सु नोऽवत ॥८॥

Ta nasatya supeshasa hiranyavartani nara, sarasvati havishmatindra karmasu novata

22.60

ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा॒ सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तु॒रिन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् ॥९॥

Ta bhishaja sukarmana sa sudugha sarasvati, sa vritraha shatakraturindraya dadhurindriyam

22.61

यु॒वᳪ सु॒राम॑मश्विना॒ नमु॑चा आसु॒रे सचा॑ । वि॒पि॒पा॒नाः सर॑स्व॒तीन्द्रं॒ कर्म॑स्वावत ॥१०॥

Yuvam suramamashvina namucha asure sacha, vipipanah sarasvatindram karmasvavata

22.62

पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑ अ॒श्विनो॒भेन्द्रा॒वथुः॒ काव्यै॑र्द॒ᳪसना॑भिः ।
यत्सु॒रामं॒ व्यपि॑बः॒ शची॑भिः॒ सर॑स्वती त्वा मघवन्नभिष्णक् ॥११॥

Putramiva pitara ashvinobhendravathuh kavyairdansanabhih
Yatsuramam vyapibah shachibhih sarasvati tva maghavannabhishnak

22.63

यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः ।
की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नये॒ चारु॑म॒ग्नये॑ ॥१२॥

Yasminnashvasa rishabhasa ukshano vasha mesha avasrishtasa ahutah
Kilalape somaprishthaya vedhase hrida matim janaye charumagnaye

22.64

अहा॑व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॑ ते स्रु॒ची॑व घृ॒तं च॒म्वी॑व॒ सोमः॑ ।
वा॒ज॒सनि॑ᳪ र॒यिम॒स्मे सु॒वीरं॑ प्रश॒स्तं धे॑हि य॒शसं॑ बृ॒हन्त॑म् ॥१३॥

Ahavyagne havirasye te sruchiva ghritam chamviva somah
Vajasanim rayimasme suviram prashastam dhehi yashasam brihantam

22.65

(७) ६४ (१३४३)
अ॒श्विना॒ तेज॑सा॒ चक्षुः॑ प्रा॒णेन॒ सर॑स्वती वी॒र्य॑म् । वा॒चेन्द्रो॒ बले॒नेन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् ॥१॥

(7) 64 (1343)
Ashvina tejasa chakshuh pranena sarasvati viryam, vachendro balenendraya dadhurindriyam

22.66

गोम॑दू॒ षु णा॑स॒त्याश्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म् ॥२॥

Gomadu shu nasatyashvavadyatamashvina, varti rudra nripayyam

22.67

न यत्परो॒ नान्त॑र आद॒धर्ष॑द्वृषण्वसू । दुः॒शᳪसो॒ मर्त्यो॑ रि॒पुः ॥३॥

Na yatparo nantara adadharshadvrishanvasu, duhshanso martyo ripuh

22.68

ता न॒ आ वो॑ळहमश्विना र॒यिं पि॒शङ्ग॑ संदृशम् । धिष्ण्या॑ वरिवो॒विद॑म् ॥४॥

Ta na a volahamashvina rayim pishanga sandrisham, dhishnya varivovidam

22.69

पा॒व॒का नः॒ सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः ॥५॥

Pavaka nah sarasvati vajebhirvajinivati, yagyam vashtu dhiyavasuh

22.70

चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नां॒ चेत॑न्ती सुमती॒नाम् । य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती ॥६॥

Chodayitri sunritanam chetanti sumatinam, yagyam dadhe sarasvati

22.71

म॒हो अर्णः॒ सर॑स्वती॒ प्र चे॑तयति के॒तुना॑ । धियो॒ विश्वा॒ वि रा॑जति ॥७॥

Maho arnah sarasvati pra chetayati ketuna, dhiyo vishva vi rajati

22.72

इन्द्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यवः॑ । अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तासः॑ ॥८॥

Indra yahi chitrabhano suta ime tvayavah, anvibhistana putasah

22.73

इन्द्रा या॑हि धि॒येषि॒तो विप्र॑जूतः सु॒ताव॑तः । उप॒ ब्रह्मा॑णि वा॒घतः॑ ॥९॥

Indra yahi dhiyeshito viprajutah sutavatah, upa brahmani vaghatah

22.74

इन्द्रा या॑हि॒ तूतु॑जान॒ उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवः । सु॒ते द॑धिष्व न॒श्चनः॑ ॥१०॥

Indra yahi tutujana upa brahmani harivah, sute dadhishva nashchanah

22.75

अ॒श्विना॑ पिबतां॒ मधु॒ सर॑स्वत्या स॒जोष॑सा ।
इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॑ ॥११॥

Ashvina pibatam madhu sarasvatya sajoshasa
Indrah sutrama vritraha jushantam somyam madhu

22.76

(८) ७५ (१३५४)
॥इति शुक्लयजुःकाण्वसंहितायां द्वाविंशोऽध्यायः ॥२२॥

(8) 75 (1354)
, Iti shuklayajuhkanvasanhitayam dvavinshodhyayah