Sarga 80
80.1
एतदाख्याय रामाय महर्षिः कुम्भसम्भवः ।
अस्यामेवापरं वाक्यं कथायामुपचक्रमे ।। ७.८०.१ ॥
Etadakhyaya ramaya maharshih kumbhasambhavah
Asyamevaparam vakyam kathayamupachakrame
80.2
ततः स दण्डः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम् ।
अकरोत्तत्र दान्तात्मा राज्यं निहतकण्टकम् ।। ७.८०.२ ॥
Tatah sa dandah kakutstha bahuvarshaganayutam
Akarottatra dantatma rajyam nihatakantakam
80.3
अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम् ।
रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रे मासि मनोरमे ।। ७.८०.३ ॥
Atha kale tu kasminshchidraja bhargavamashramam
Ramaniyamupakramachchaitre masi manorame
80.4
तत्र भार्गवकन्यां स रूपेणाप्रतिमां भुवि ।
विचरन्तीं वनोद्देशे दण्डो ऽपश्यदनुत्तमाम् ।। ७.८०.४ ॥
Tatra bhargavakanyam sa rupenapratimam bhuvi
Vicharantim vanoddeshe dando pashyadanuttamam
80.5
स दृष्ट्वा तां सुदुर्मेधा अनङ्गशरपीडितः ।
अभिगम्य सुसंविग्नां कन्यां वचनमब्रवीत् ।। ७.८०.५ ।।
Sa drishtva tam sudurmedha anangasharapiditah
Abhigamya susanvignam kanyam vachanamabravit
80.6
कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य वा ऽसि सुता शुभे ।
पीडितो ऽहमनङ्गेन गच्छामि त्वां शुभानने ।। ७.८०.६ ॥
Kutastvamasi sushroni kasya va si suta shubhe
Pidito hamanangena gachchhami tvam shubhanane
80.7
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य मोहोन्मत्तस्य कामिनः ।
भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं नृपम् ।। ७.८०.७ ॥
Tasya tvevam bruvanasya mohonmattasya kaminah
Bhargavi pratyuvachedam vachah sanunayam nripam
80.8
भार्गवस्य सुतां विद्धि देवस्याक्लिष्टकर्मणः ।
अरजां नाम राजेन्द्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनीम् ।। ७.८०.८ ॥
Bhargavasya sutam viddhi devasyaklishtakarmanah
Arajam nama rajendra jyeshthamashramavasinim
80.9
मा मां स्पृश बलाद्राजन्कन्या पितृवशा ह्यहम् ।
गुरुः पिता मे राजेन्द्र त्वं च शिष्यो महात्मनः ।व्यसनं सुमहत्क्रुद्धः स ते दद्यान्महातपाः ।। ७.८०.९ ॥
Ma mam sprisha baladrajankanya pitrivasha hyaham
Guruh pita me rajendra tvam cha shishyo mahatmanah, vyasanam sumahatkruddhah sa te dadyanmahatapah
80.10
यदि वान्यन्मया कार्यं धर्मदृष्टेन सत्पथा ।
वरयस्व नरश्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम् ।। ७.८०.१० ॥
Yadi vanyanmaya karyam dharmadrishtena satpatha
Varayasva narashreshtha pitaram me mahadyutim
80.11
अन्यथा तु फलं तुभ्यं भवेद्घोराभिसंहितम् ।
क्रोधेन हि पिता मे ऽसौ त्रैलोक्यमपि निर्दहेत् ।। ७.८०.११ ॥
Anyatha tu phalam tubhyam bhavedghorabhisanhitam
Krodhena hi pita me sau trailokyamapi nirdahet
80.12
दास्यते चानवद्याङ्ग तव मा याचितः पिता ।
। ७.८०.१२ ॥
Dasyate chanavadyanga tava ma yachitah pita
80.13
एवं ब्रुवाणामरजां दण्डः कामवशं गतः ।
प्रत्युवाच मदोन्मत्तः शिरस्याधाय चाञ्जलिम् ।। ७.८०.१३ ॥
Evam bruvanamarajam dandah kamavasham gatah
Pratyuvacha madonmattah shirasyadhaya chanjalim
80.14
प्रसादं कुरु सुश्रोणि न कालं क्षेप्तुमर्हसि ।
त्वत्कृते हि मम प्राणा विदीर्यन्ते वरानने ।। ७.८०.१४ ॥
Prasadam kuru sushroni na kalam ksheptumarhasi
Tvatkrite hi mama prana vidiryante varanane
80.15
त्वां प्राप्य मे वधो वा स्याच्छापो वा यदि दारुणः ।
भक्तं भजस्व मां भीरु भजमानं सुविह्वलम् ।। ७.८०.१५ ॥
Tvam prapya me vadho va syachchhapo va yadi darunah
Bhaktam bhajasva mam bhiru bhajamanam suvihvalam
80.16
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां दोर्भ्यां गृह्य बलाद्बली ।
विस्फुरन्तीं यथाकामं मैथुनायोपचक्रमे ।। ७.८०.१६ ॥
Evamuktva tu tam kanyam dorbhyam grihya baladbali
Visphurantim yathakamam maithunayopachakrame
80.17
एतमर्थं महाघोरं दण्डः कृत्वा सुदारुणम् ।
नगरं प्रययावाशु मधुमन्तमनुत्तमम् ।। ७.८०.१७ ॥
Etamartham mahaghoram dandah kritva sudarunam
Nagaram prayayavashu madhumantamanuttamam
80.18
अरजा ऽपि रुदन्ती सा आश्रमस्याविदूरतः ।
प्रतीक्षन्ति सुसंत्रस्ता पितरं देवसन्निभम् ।। ७.८०.१८ ।।
Araja pi rudanti sa ashramasyaviduratah
Pratikshanti susantrasta pitaram devasannibham