UtshovSarga 57
57.1
तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।
लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत् ।। ७.५७.१ ॥
Tam shrutva divyasankasham kathamadbhutadarshanam
Lakshmanah paramaprito raghavam vakyamabravit
57.2
निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्थ कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।
पुनर्देहेन संयोगं जग्मुर्देवसम्मतौ ।। ७.५७.२ ॥
Nikshiptadehau kakutstha katham tau dvijaparthivau
Punardehena sanyogam jagmurdevasammatau
57.3
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
तां कथां कथयामास वसिष्ठस्य महात्मनः ।। ७.५७.३ ॥
Tasya tadbhashitam shrutva ramah satyaparakramah
Tam katham kathayamasa vasishthasya mahatmanah
57.4
यस्तु कुम्भो रघुश्रेष्ठ तेजःपूर्णो महात्मनोः ।
तस्मिंस्तेजोमयौ विप्रौ सम्भूतावृषिसत्तमौ ।। ७.५७.४ ॥
Yastu kumbho raghushreshtha tejahpurno mahatmanoh
Tasminstejomayau viprau sambhutavrishisattamau
57.5
पूर्वं समभवत्तत्र ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।
नाहं सुतस्तवेत्युक्त्वा मित्रं तस्मादपाक्रमत् ।। ७.५७.५ ॥
Purvam samabhavattatra hyagastyo bhagavanrishih
Naham sutastavetyuktva mitram tasmadapakramat
57.6
तद्धि तेजस्तु मित्रस्य उर्वस्याः पूर्वमाहितम् ।
तस्मिन्समभवत्कुम्भे तत्तेजो यत्र वारुणम् ।। ७.५७.६ ॥
Taddhi tejastu mitrasya urvasyah purvamahitam
Tasminsamabhavatkumbhe tattejo yatra varunam
57.7
कस्यचित्त्वथ कालस्य मित्रावरुणसम्भवः ।
वसिष्ठस्तेजसा युक्तो जज्ञे इक्ष्वाकुदैवतम् ।। ७.५७.७ ॥
Kasyachittvatha kalasya mitravarunasambhavah
Vasishthastejasa yukto jagye ikshvakudaivatam
57.8
तमिक्ष्वाकुर्महातेजा जातमात्रमनिन्दितम् ।
वव्रे पुरोधसं सौम्य वंशस्यास्य भवाय नः ।। ७.५७.८ ॥
Tamikshvakurmahateja jatamatramaninditam
Vavre purodhasam saumya vanshasyasya bhavaya nah
57.9
एवं त्वपूर्वदेहस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।
कथितो निर्गमः सौम्य निमेः शृणु यथा ऽभवत् ।। ७.५७.९ ॥
Evam tvapurvadehasya vasishthasya mahatmanah
Kathito nirgamah saumya nimeh shrinu yatha bhavat
57.10
दृष्ट्वा विदेहं राजानमृषयः सर्व एव ते ।
तं च ते योजयामासुर्यागदीक्षां मनीषिणः ।। ७.५७.१० ॥
Drishtva videham rajanamrishayah sarva eva te
Tam cha te yojayamasuryagadiksham manishinah
57.11
तं च देहं नरेन्द्रस्य रक्षन्ति स्म द्विजोत्तमाः ।
गन्धैर्माल्यैश्च वस्त्रैश्च पौरभृत्यसमन्विताः ।। ७.५७.११ ॥
Tam cha deham narendrasya rakshanti sma dvijottamah
Gandhairmalyaishcha vastraishcha paurabhrityasamanvitah
57.12
ततो यज्ञे समाप्ते तु भृगुस्तत्रेदमब्रवीत् ।
आनयिष्यामि ते चेतस्तुष्टो ऽस्मि तव पार्थिव ।। ७.५७.१२ ॥
Tato yagye samapte tu bhrigustatredamabravit
Anayishyami te chetastushto smi tava parthiva
57.13
सुप्रीताश्च सुराः सर्वे निमेश्चेतस्तथाब्रुवन् ।
वरं वरय राजर्षे क्व ते चेतो निरूप्यताम् ।। ७.५७.१३ ॥
Supritashcha surah sarve nimeshchetastathabruvan
Varam varaya rajarshe kva te cheto nirupyatam
57.14
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्निमेश्चेतस्तदाब्रवीत् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वसेयं सुरसत्तमाः ।। ७.५७.१४ ॥
Evamuktah suraih sarvairnimeshchetastadabravit
Netreshu sarvabhutanam vaseyam surasattamah
57.15
बाढमित्येव विबुधा निमेश्चेतस्तदा ऽब्रुवन् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वायुभूतश्चरिष्यसि ।। ७.५७.१५ ॥
Badhamityeva vibudha nimeshchetastada bruvan
Netreshu sarvabhutanam vayubhutashcharishyasi
57.16
त्वत्कृते च निमिष्यन्ति चक्षूंषि पृथिवीपते ।
वायुभूतेन चरता विश्रमार्थं मुहुर्मुहुः ।। ७.५७.१६ ॥
Tvatkrite cha nimishyanti chakshunshi prithivipate
Vayubhutena charata vishramartham muhurmuhuh
57.17
एवमुक्त्वा तु विबुधाः सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयो ऽपि महात्मानो निमेर्देहं समाहरन् ।। ७.५७.१७ ॥
Evamuktva tu vibudhah sarve jagmuryathagatam
Rishayo pi mahatmano nimerdeham samaharan
57.18
अरणिं तत्र निक्षिप्य मथनं चक्रुरोजसा ।
मन्त्रहोमैर्महात्मानः पुत्रहेतोर्निमेस्तदा ।। ७.५७.१८ ॥
Aranim tatra nikshipya mathanam chakrurojasa
Mantrahomairmahatmanah putrahetornimestada
57.19
अरण्यां मथ्यामानायां प्रादुर्भूतो महातपाः ।
मथनान्मिथिरित्याहुर्जननाज्जनको ऽभवत् ।यस्माद्विदेहात्सम्भूतो वैदेहस्तु ततः स्मृतः ।। ७.५७.१९ ॥
Aranyam mathyamanayam pradurbhuto mahatapah
Mathananmithirityahurjananajjanako bhavat, yasmadvidehatsambhuto vaidehastu tatah smritah
57.20
एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको ऽभवत् ।
मिथिर्नाम महातेजास्तेनायं मैथिलो ऽभवत् ।। ७.५७.२० ।।
Evam videharajashcha janakah purvako bhavat
Mithirnama mahatejastenayam maithilo bhavat