UtshovSarga 72
72.1
अतिकायं हतं श्रुत्वा लक्ष्मणेन महौजसा।
उद्वेगमगमद्राजा वचनं चेदमब्रवीत् ।। ६.७२.१ ।।
Atikayam hatam shrutva lakshmanena mahaujasa
Udvegamagamadraja vachanam chedamabravit
72.2
धूभ्राक्षः परमामर्षी धन्वी शस्त्रभृतां वरः।
अकम्पनः प्रहस्तश्च कुम्भकर्णस्तथैव च ।। ६.७२.२ ।।
Dhubhrakshah paramamarshi dhanvi shastrabhritam varah
Akampanah prahastashcha kumbhakarnastathaiva cha
72.3
एते महाबला वीरा राक्षसा युद्धकाङ्क्षिणः।
जेतारः परसैन्यानां परैर्नित्यापराजिताः ।। ६.७२.३ ।।
Ete mahabala vira rakshasa yuddhakankshinah
Jetarah parasainyanam parairnityaparajitah
72.4
निहतास्ते महावीर्या रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
राक्षसाः सुमहाकाया नानाशस्त्रविशारदाः।अन्ये च बहवः शूरा महात्मानो निपातिताः ।। ६.७२.४ ।।
Nihataste mahavirya ramenaklishtakarmana
Rakshasah sumahakaya nanashastravisharadah, anye cha bahavah shura mahatmano nipatitah
72.5
प्रख्यातबलवीर्येण पुत्रेणेन्द्रजिता मम।
यौ हि तौ भ्रातरौ वीरौ बद्धौ दत्तवरैः शरैः ।। ६.७२.५ ।।
Prakhyatabalaviryena putrenendrajita mama
Yau hi tau bhratarau virau baddhau dattavaraih sharaih
72.6
यन्न शक्यं सुरैः सर्वैरसुरैर्वा महाबलैः।
मोक्तुं तद्बन्धनं घोरं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः ।। ६.७२.६ ।।
Yanna shakyam suraih sarvairasurairva mahabalaih
Moktum tadbandhanam ghoram yakshagandharvakinnaraih
72.7
तन्न जाने प्रभावैर्वा मायया मोहनेन वा।
शरबन्धाद्विमुक्तौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।। ६.७२.७ ।।
Tanna jane prabhavairva mayaya mohanena va
Sharabandhadvimuktau tau bhratarau ramalakshmanau
72.8
ये योधा निर्गताः शूरा राक्षसा मम शासनात्।
ते सर्वे निहता युद्धे वानरैः सुमहाबलैः ।। ६.७२.८ ।।
Ye yodha nirgatah shura rakshasa mama shasanat
Te sarve nihata yuddhe vanaraih sumahabalaih
72.9
तं न पश्याम्यहं युद्धे यो ऽद्य रामं सलक्ष्मणम्।
शासयेत् सबलं वीरं ससुग्रीवविभीषणम् ।। ६.७२.९ ।।
Tam na pashyamyaham yuddhe yo dya ramam salakshmanam
Shasayet sabalam viram sasugrivavibhishanam
72.10
अहो नु बलवान् रामो महदस्त्रबलं च वै।
यस्य विक्रममासाद्य राक्षसा निधनं गताः ।। ६.७२.१० ।।
Aho nu balavan ramo mahadastrabalam cha vai
Yasya vikramamasadya rakshasa nidhanam gatah
72.11
तं मन्ये राघवं वीरं नारायणमनामयम्।
तद्भयाद्धि पुरी लङ्का पिहितद्वारतोरणा ।। ६.७२.११ ।।
Tam manye raghavam viram narayanamanamayam
Tadbhayaddhi puri lanka pihitadvaratorana
72.12
अप्रमत्तैश्च सर्वत्र गुप्तै रक्ष्या पुरी त्वियम् ।
। ६.७२.१२ ।।
Apramattaishcha sarvatra guptai rakshya puri tviyam
72.13
अशोकवनिकायां च यत्र सीता ऽभिरक्ष्यते।
निष्क्रामो वा प्रवेशो वा ज्ञातव्यः सर्वथैव नः ।। ६.७२.१३ ।।
Ashokavanikayam cha yatra sita bhirakshyate
Nishkramo va pravesho va gyatavyah sarvathaiva nah
72.14
यत्र यत्र भवेद् गुल्मस्तत्रतत्र पुनःपुनः।
सर्वतश्चापि तिष्ठध्वं स्वैःस्वैः परिवृता बलैः ।। ६.७२.१४ ।।
Yatra yatra bhaved gulmastatratatra punahpunah
Sarvatashchapi tishthadhvam svaihsvaih parivrita balaih
72.15
द्रष्टव्यं च पदं तेषां वानराणां निशाचराः।
प्रदोषे वा ऽर्धरात्रे वा प्रत्यूषे वापि सर्वतः ।। ६.७२.१५ ।।
Drashtavyam cha padam tesham vanaranam nishacharah
Pradoshe va rdharatre va pratyushe vapi sarvatah
72.16
नावज्ञा तत्र कर्तव्या वानरेषु कदाचन।
द्विषतां बलमुद्युक्तमापतत् किं स्थितं सदा ।। ६.७२.१६ ।।
Navagya tatra kartavya vanareshu kadachana
Dvishatam balamudyuktamapatat kim sthitam sada
72.17
ततस्ते राक्षसाः सर्वे श्रुत्वा लङ्काधिपस्य तत्।
वचनं सर्वमातिष्ठन् यथावत्तु महाबलाः ।। ६.७२.१७ ।।
Tataste rakshasah sarve shrutva lankadhipasya tat
Vachanam sarvamatishthan yathavattu mahabalah
72.18
स तान् सर्वान् समादिश्य रावणो राक्षसाधिपः।
मन्युशल्यं वहन् दीनः प्रविवेश स्वमालयम् ।। ६.७२.१८ ।।
Sa tan sarvan samadishya ravano rakshasadhipah
Manyushalyam vahan dinah pravivesha svamalayam
72.19
ततः स सन्दीपितकोपवह्निर्निशाचराणामधिपो महाबलः।
तदेव पुत्रव्यसनं विचिन्तयन् मुहुर्मुहुश्चैव तदा व्यनिश्वसत् ।। ६.७२.१९ ।।
Tatah sa sandipitakopavahnirnishacharanamadhipo mahabalah
Tadeva putravyasanam vichintayan muhurmuhushchaiva tada vyanishvasat
72.20
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे द्विसप्ततितमः सर्गः ।
। ७२ ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande dvisaptatitamah sargah