UtshovSarga 36
36.1
तत्तु माल्यवतो वाक्यम् हितम् उक्तम् दzअ आननः ।
न मर्षयति दुष्ट अत्मा कालस्य वzअम् आगतः ॥६-३६-१॥
Tattu malyavato vakyam hitam uktam daza ananah
Na marshayati dushta atma kalasya vazam agatah
36.2
स बद्ध्वा भ्रु कुटिम् वक्त्रे क्रोधस्य वzअम् आगतः ।
अमर्षात् परिवृत्त अक्षो माल्यवन्तम् अथ अब्रवीत् ॥६-३६-२॥
Sa baddhva bhru kutim vaktre krodhasya vazam agatah
Amarshat parivritta aksho malyavantam atha abravit
36.3
हित बुद्ध्या यद् अहितम् वचह् परुषम् उच्यते ।
पर पक्षम् प्रविzय एव न एतत् zरोत्र गतम् मम ॥६-३६-३॥
Hita buddhya yad ahitam vachah parusham uchyate
Para paksham pravizya eva na etat zrotra gatam mama
36.4
मानुषम् कृपणम् रामम् एकम् zआखा मृग आzरयम् ।
समर्थम् मन्यसे केन त्यक्तम् पित्रा वन आलयम् ॥६-३६-४॥
Manusham kripanam ramam ekam zakha mriga azrayam
Samartham manyase kena tyaktam pitra vana alayam
36.5
रक्षसाम् ईzवरम् माम् च देवतानाम् भयम् करम् ।
हीनम् माम् मन्यसे केन;अहीनम् सर्व विक्रमैः ॥६-३६-५॥
Rakshasam izvaram mam cha devatanam bhayam karam
Hinam mam manyase kena;ahinam sarva vikramaih
36.6
वीर द्वेषेण वा zअन्के पक्ष पातेन वा रिपोः ।
त्वया अहम् परुषाण्य् उक्तः पर प्रोत्साहनेन वा ॥६-३६-६॥
Vira dveshena va zanke paksha patena va ripoh
Tvaya aham parushany uktah para protsahanena va
36.7
प्रभवन्तम् पदस्थम् हि परुषम् को अह्बिधास्यति ।
पण्डितह् zआस्त्र तत्त्वज्नो विना प्रोत्साहनाद् रिपोः ॥६-३६-७॥
Prabhavantam padastham hi parusham ko ahbidhasyati
Panditah zastra tattvajno vina protsahanad ripoh
36.8
आनीय च वनात् सीताम् पद्म हीनाम् इव zरियम् ।
किम् अर्थम् प्रतिदास्यामि राघवस्य भयाद् अहम् ॥६-३६-८॥
Aniya cha vanat sitam padma hinam iva zriyam
Kim artham pratidasyami raghavasya bhayad aham
36.9
वृतम् वानर कोटीभिः ससुग्रीवम् सलक्ष्मणम् ।
पzय कैzचिद् अहोभिस् त्वम् राघवम् निहतम् मया ॥६-३६-९॥
Vritam vanara kotibhih sasugrivam salakshmanam
Pazya kaizchid ahobhis tvam raghavam nihatam maya
36.10
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्य् अपि सम्युगे ।
स कस्माद् रावणो युद्धे भयम् आहारयिष्यति ॥६-३६-१०॥
Dvandve yasya na tishthanti daivatany api samyuge
Sa kasmad ravano yuddhe bhayam aharayishyati
36.11
द्विधा भज्येयम् अप्य् एवम् न नमेयम् तु कस्यचित् ।
एष मे सहजो दोषह् स्वभावो दुरतिक्रमः ॥६-३६-११॥
Dvidha bhajyeyam apy evam na nameyam tu kasyachit
Esha me sahajo doshah svabhavo duratikramah
36.12
यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर् बद्धो यदृच्चया ।
रामेण विस्मयः को अत्र येन ते भयम् आगतम् ॥६-३६-१२॥
Yadi tavat samudre tu setur baddho yadrichchaya
Ramena vismayah ko atra yena te bhayam agatam
36.13
स तु तीर्त्वा अर्णवम् रामः सह वानर सेनया ।
प्रतिजानामि ते सत्यम् न जीवन् प्रतियास्यति ॥६-३६-१३॥
Sa tu tirtva arnavam ramah saha vanara senaya
Pratijanami te satyam na jivan pratiyasyati
36.14
एवम् ब्रुवाणम् सम्रब्धम् रुष्टम् विज्नाय रावणम् ।
व्रीडितो माल्यवान् वाक्यम् न उत्तरम् प्रत्यपद्यत ॥६-३६-१४॥
Evam bruvanam samrabdham rushtam vijnaya ravanam
Vridito malyavan vakyam na uttaram pratyapadyata
36.15
जय आzइषा च राजानम् वर्धयित्वा यथा उचितम् ।
माल्यवान् अभ्यनुज्नातो जगाम स्वम् निवेzअनम् ॥६-३६-१५॥
Jaya azisha cha rajanam vardhayitva yatha uchitam
Malyavan abhyanujnato jagama svam nivezanam
36.16
रावणस् तु सह अमात्यो मन्त्रयित्वा विमृzय च ।
लन्कायाम् अतुलाम् गुप्तिम् कारयाम् आस राक्षसः ॥६-३६-१६॥
Ravanas tu saha amatyo mantrayitva vimrizya cha
Lankayam atulam guptim karayam asa rakshasah
36.17
व्यादिदेzअ च पूर्वस्याम् प्रहस्तम् द्वारि राक्षसम् ।
दक्षिणस्याम् महा वीर्यौ महा पार्zव महा उदरौ ॥६-३६-१७॥
Vyadideza cha purvasyam prahastam dvari rakshasam
Dakshinasyam maha viryau maha parzva maha udarau
36.18
पzचिमायाम् अथो द्वारि पुत्रम् इन्द्रजितम् तथा ।
व्यादिदेzअ महा मायम् राक्षसैर् बहुभिर् वृतम् ॥६-३६-१८॥
Pazchimayam atho dvari putram indrajitam tatha
Vyadideza maha mayam rakshasair bahubhir vritam
36.19
उत्तरस्याम् पुर द्वारि व्यादिzय zउक सारणौ ।
स्वयम् च अत्र भविष्यामि मन्त्रिणस् तान् उवाच ह ॥६-३६-१९॥
Uttarasyam pura dvari vyadizya zuka saranau
Svayam cha atra bhavishyami mantrinas tan uvacha ha
36.20
राक्षसम् तु विरूप अक्षम् महा वीर्य पराक्रमम् ।
मध्यमे अस्थापयद् गुल्मे बहुभिह् सह राक्षसैः ॥६-३६-२०॥
Rakshasam tu virupa aksham maha virya parakramam
Madhyame asthapayad gulme bahubhih saha rakshasaih
36.21
एवम् विधानम् लन्कायाम् कृत्वा राक्षस पुम्गवः ।
मेने कृत अर्थम् आत्मानम् कृत अन्त वzअम् आगतः ॥६-३६-२१॥
Evam vidhanam lankayam kritva rakshasa pumgavah
Mene krita artham atmanam krita anta vazam agatah
36.22
विसर्जयाम् आस ततह् स मन्त्रिणो ।
विधानम् आज्नाप्य पुरस्य पुष्कलम् ।जय आzइषा मन्त्र गणेन पूजितो ।विवेzअ सो अन्तह् पुरम् ऋद्धिमन् महत् ॥६-३६-२२॥
Visarjayam asa tatah sa mantrino
Vidhanam ajnapya purasya pushkalam, jaya azisha mantra ganena pujito, viveza so antah puram riddhiman mahat