UtshovSarga 69
69.1
याम् एव रात्रिम् ते दूताः प्रविशन्ति स्म ताम् पुरीम् ।
भरतेन अपि ताम् रात्रिम् स्वप्नो दृष्टः अयम् अप्रियः ॥२-६९-१॥
Yam eva ratrim te dutah pravishanti sma tam purim
Bharatena api tam ratrim svapno drishtah ayam apriyah
69.2
व्युष्टाम् एव तु ताम् रात्रिम् दृष्ट्वा तम् स्वप्नम् अप्रियम् ।
पुत्रः राज अधिराजस्य सुभृशम् पर्यतप्यत ॥२-६९-२॥
Vyushtam eva tu tam ratrim drishtva tam svapnam apriyam
Putrah raja adhirajasya subhrisham paryatapyata
69.3
तप्यमानम् समाज्ञाय वयस्याः प्रिय वादिनः ।
आयासम् हि विनेष्यन्तः सभायाम् चक्रिरे कथाः ॥२-६९-३॥
Tapyamanam samagyaya vayasyah priya vadinah
Ayasam hi vineshyantah sabhayam chakrire kathah
69.4
वादयन्ति तथा शान्तिम् लासयन्ति अपि च अपरे ।
नाटकानि अपरे प्राहुर् हास्यानि विविधानि च ॥२-६९-४॥
Vadayanti tatha shantim lasayanti api cha apare
Natakani apare prahur hasyani vividhani cha
69.5
स तैः महात्मा भरतः सखिभिः प्रिय वादिभिः ।
गोष्ठी हास्यानि कुर्वद्भिर् न प्राहृष्यत राघवः ॥२-६९-५॥
Sa taih mahatma bharatah sakhibhih priya vadibhih
Goshthi hasyani kurvadbhir na prahrishyata raghavah
69.6
तम् अब्रवीत् प्रिय सखो भरतम् सखिभिर् वृतम् ।
सुहृद्भिः पर्युपासीनः किम् सखे न अनुमोदसे ॥२-६९-६॥
Tam abravit priya sakho bharatam sakhibhir vritam
Suhridbhih paryupasinah kim sakhe na anumodase
69.7
एवम् ब्रुवाणम् सुहृदम् भरतः प्रत्युवाच ह ।
शृणु त्वम् यन् निमित्तम्मे दैन्यम् एतत् उपागतम् ॥२-६९-७॥
Evam bruvanam suhridam bharatah pratyuvacha ha
Shrinu tvam yan nimittamme dainyam etat upagatam
69.8
स्वप्ने पितरम् अद्राक्षम् मलिनम् मुक्त मूर्धजम् ।
पतन्तम् अद्रि शिखरात् कलुषे गोमये ह्रदे ॥२-६९-८॥
Svapne pitaram adraksham malinam mukta murdhajam
Patantam adri shikharat kalushe gomaye hrade
69.9
प्लवमानः च मे दृष्टः स तस्मिन् गोमय ह्रदे ।
पिबन्न् अन्जलिना तैलम् हसन्न् इव मुहुर् मुहुः ॥२-६९-९॥
Plavamanah cha me drishtah sa tasmin gomaya hrade
Pibann anjalina tailam hasann iva muhur muhuh
69.10
ततः तिलोदनम् भुक्त्वा पुनः पुनर् अधः शिराः ।
तैलेन अभ्यक्त सर्व अन्गः तैलम् एव अवगाहत ॥२-६९-१०॥
Tatah tilodanam bhuktva punah punar adhah shirah
Tailena abhyakta sarva angah tailam eva avagahata
69.11
स्वप्ने अपि सागरम् शुष्कम् चन्द्रम् च पतितम् भुवि ।
सहसा च अपि सम्शन्तम् ज्वलितम् जात वेदसम् ॥२-६९-११॥
Svapne api sagaram shushkam chandram cha patitam bhuvi
Sahasa cha api samshantam jvalitam jata vedasam
69.12
औपवाह्यस्य नागस्य विषाणम् शकलीकृतम् ।
सहसा चापि सम्शान्तम् ज्वलितम् जातवेदसम् ॥२-६९-१२॥
Aupavahyasya nagasya vishanam shakalikritam
Sahasa chapi samshantam jvalitam jatavedasam
69.13
अवदीर्णाम् च पृथिवीम् शुष्कामः च विविधान् द्रुमान् ।
अहम् पश्यामि विध्वस्तान् सधूमामः चैव पार्वतान् ॥२-६९-१३॥
Avadirnam cha prithivim shushkamah cha vividhan druman
Aham pashyami vidhvastan sadhumamah chaiva parvatan
69.14
पीठे कार्ष्णायसे च एनम् निषण्णम् कृष्ण वाससम् ।
प्रहसन्ति स्म राजानम् प्रमदाः कृष्ण पिन्गलाः ॥२-६९-१४॥
Pithe karshnayase cha enam nishannam krishna vasasam
Prahasanti sma rajanam pramadah krishna pingalah
69.15
त्वरमाणः च धर्म आत्मा रक्त माल्य अनुलेपनः ।
रथेन खर युक्तेन प्रयातः दक्षिणा मुखः ॥२-६९-१५॥
Tvaramanah cha dharma atma rakta malya anulepanah
Rathena khara yuktena prayatah dakshina mukhah
69.16
प्रहसन्तीव राजानम् प्रमदा रक्तवासिनी ।
प्रकर्षन्ती मया दृष्टा राक्षसी विकृतासना ॥२-६९-१६॥
Prahasantiva rajanam pramada raktavasini
Prakarshanti maya drishta rakshasi vikritasana
69.17
एवम् एतन् मया दृष्टम् इमाम् रात्रिम् भय आवहाम् ।
अहम् रामः अथ वा राजा लक्ष्मणो वा मरिष्यति ॥२-६९-१७॥
Evam etan maya drishtam imam ratrim bhaya avaham
Aham ramah atha va raja lakshmano va marishyati
69.18
नरः यानेन यः स्वप्ने खर युक्तेन याति हि ।
अचिरात् तस्य धूम अग्रम् चितायाम् सम्प्रदृश्यते ॥२-६९-१८॥
Narah yanena yah svapne khara yuktena yati hi
Achirat tasya dhuma agram chitayam sampradrishyate
69.19
एतन् निमित्तम् दीनो अहम् तन् न वः प्रतिपूजये ।
शुष्यति इव च मे कण्ठो न स्वस्थम् इव मे मनः ॥२-६९-१९॥
Etan nimittam dino aham tan na vah pratipujaye
Shushyati iva cha me kantho na svastham iva me manah
69.20
न पश्यामि भयस्थानम् भयम् चैवोपधारये ।
भ्रष्टश्च स्वरयोगो मे चाया चोपहता मम ॥२-६९-२०॥
Na pashyami bhayasthanam bhayam chaivopadharaye
Bhrashtashcha svarayogo me chaya chopahata mama
69.21
जुगुप्सन्न् इव च आत्मानम् न च पश्यामि कारणम् ।
इमाम् हि दुह्स्वप्न गतिम् निशाम्य ताम् ।अनेक रूपाम् अवितर्किताम् पुरा ।भयम् महत् तद्द् हृदयान् न याति मे ।विचिन्त्य राजानम् अचिन्त्य दर्शनम् ॥२-६९-२१॥
Jugupsann iva cha atmanam na cha pashyami karanam
Imam hi duhsvapna gatim nishamya tam, aneka rupam avitarkitam pura, bhayam mahat tadd hridayan na yati me, vichintya rajanam achintya darshanam