UtshovSarga 107
107.1
पुनरेवं ब्रुवाणं तं भरतं लक्ष्मणाग्रजः ।
प्रत्युवाच ततः श्रीमान् ज्ञातिमध्ये ऽभिसत्कृतः ॥ २.१०७.१॥
Punarevam bruvanam tam bharatam lakshmanagrajah
Pratyuvacha tatah shriman gyatimadhye bhisatkritah
107.2
उपपन्नमिदं वाक्यं यत्त्वमेवमभाषथाः ।
जातः पुत्रो दशरथात् कैकेय्यां राजसत्तमात् ॥ २.१०७.२॥
Upapannamidam vakyam yattvamevamabhashathah
Jatah putro dasharathat kaikeyyam rajasattamat
107.3
पुरा भ्रातः पिता नः स मातरं ते समुद्वहन् ।
मातामहे समाश्रौषीद्राज्यशुल्कमनुत्तमम् ॥ २.१०७.३॥
Pura bhratah pita nah sa mataram te samudvahan
Matamahe samashraushidrajyashulkamanuttamam
107.4
दैवासुरे च सङ्ग्रामे जनन्यै तव पार्थिवः ।
सम्प्रहृष्टो ददौ राजा वरमाराधितः प्रभुः ॥ २.१०७.४॥
Daivasure cha sangrame jananyai tava parthivah
Samprahrishto dadau raja varamaradhitah prabhuh
107.5
ततः सा सम्प्रतिश्राव्य तव माता यशस्विनी ।
अयाचत नरश्रेष्ठं द्वौ वरौ वरवर्णिनी ॥ २.१०७.५॥
Tatah sa sampratishravya tava mata yashasvini
Ayachata narashreshtham dvau varau varavarnini
107.6
तव राज्यं नरव्याघ्र मम प्रव्राजनं तथा ।
तौ च राजा तदा तस्यै नियुक्तः प्रददौ वरौ ॥ २.१०७.६॥
Tava rajyam naravyaghra mama pravrajanam tatha
Tau cha raja tada tasyai niyuktah pradadau varau
107.7
तेन पित्रा ऽहमप्यत्र नियुक्तः पुरुषर्षभ ।
चतुर्दश वने वासं वर्षाणि वरदानिकम् ॥ २.१०७.७॥
Tena pitra hamapyatra niyuktah purusharshabha
Chaturdasha vane vasam varshani varadanikam
107.8
सो ऽहं वनमिदं प्राप्तो निर्जनं लक्ष्मणान्वितः ।
सीतया चाप्रतिद्वन्द्वः सत्यवादे स्थितः पितुः ॥ २.१०७.८॥
So ham vanamidam prapto nirjanam lakshmananvitah
Sitaya chapratidvandvah satyavade sthitah pituh
107.9
भवानपि तथेत्येव पितरं सत्यवादिनम् ।
कर्त्तुमर्हति राजेन्द्र क्षिप्रमेवाभिषेचनात् ॥ २.१०७.९॥
Bhavanapi tathetyeva pitaram satyavadinam
Karttumarhati rajendra kshipramevabhishechanat
107.10
ऋणान्मोचय राजानं मत्कृते भरत प्रभुम् ।
पितरं चापि धर्मज्ञं मातरं चाभिनन्दय ॥ २.१०७.१०॥
Rinanmochaya rajanam matkrite bharata prabhum
Pitaram chapi dharmagyam mataram chabhinandaya
107.11
श्रूयते हि पुरा तात श्रुतिर्गीता यशस्विना ।
गयेन यजमानेन गयेष्वेव पितऽन् प्रति ॥ २.१०७.११॥
Shruyate hi pura tata shrutirgita yashasvina
Gayena yajamanena gayeshveva pitan prati
107.12
पुन्नाम्नो नरकाद्यस्मात् पितरं त्रायते सुतः ।
तस्मात् पुत्र इति प्रोक्तः पितऽन् यत्पाति वा सुतः ॥ २.१०७.१२॥
Punnamno narakadyasmat pitaram trayate sutah
Tasmat putra iti proktah pitan yatpati va sutah
107.13
एष्टव्या बहवः पुत्रा गुणवन्तो बहुश्रुताः ।
तेषां वै समवेतानामपि कश्चिद्गयां व्रजेत् ॥ २.१०७.१३॥
Eshtavya bahavah putra gunavanto bahushrutah
Tesham vai samavetanamapi kashchidgayam vrajet
107.14
एवं राजर्षयः सर्वे प्रतीता राजनन्दन ।
तस्मात् त्राहि नरश्रेष्ठ पितरं नरकात् प्रभो ॥ २.१०७.१४॥
Evam rajarshayah sarve pratita rajanandana
Tasmat trahi narashreshtha pitaram narakat prabho
107.15
अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय ।
शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः ॥ २.१०७.१५॥
Ayodhyam gachchha bharata prakritiranuranjaya
Shatrughnasahito vira saha sarvairdvijatibhih
107.16
प्रवेक्ष्ये दण्डकारण्यमहमप्यविलम्बयन् ।
आभ्यां तु सहितो राजन् वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ २.१०७.१६॥
Pravekshye dandakaranyamahamapyavilambayan
Abhyam tu sahito rajan vaidehya lakshmanena cha
107.17
त्वं राजा भरत भव स्वयं नराणां वन्यानामहमपि राजराण्मृगाणाम् ।
गच्छत्वं पुरवरमद्य सम्प्रहृष्टः संहृष्टस्त्वहमपि दण्डकान् प्रवेक्ष्ये ॥ २.१०७.१७॥
Tvam raja bharata bhava svayam naranam vanyanamahamapi rajaranmriganam
Gachchhatvam puravaramadya samprahrishtah sanhrishtastvahamapi dandakan pravekshye
107.18
छायां ते दिनकरभाः प्रबाधमानं वर्षत्रं भरत करोतु मूर्ध्नि शीताम् ।
एतेषामहमपि काननद्रुमाणां छायां तामति शयिनीं सुखी श्रयिष्ये ॥ २.१०७.१८॥
Chhayam te dinakarabhah prabadhamanam varshatram bharata karotu murdhni shitam
Eteshamahamapi kananadrumanam chhayam tamati shayinim sukhi shrayishye
107.19
शत्रुघ्नः कुशलमतिस्तु ते सहायः सौमित्रिर्मम विदितः प्रधानमित्रम् ।
चत्वारस्तनयवरा वयं नरेन्द्रं सत्यस्थं भरत चराम मा विषादम् ॥ २.१०७.१९ ॥
Shatrughnah kushalamatistu te sahayah saumitrirmama viditah pradhanamitram
Chatvarastanayavara vayam narendram satyastham bharata charama ma vishadam