UtshovSarga 76
76.1
श्रुत्वा तत् जामदग्न्यस्य वाक्यम् दाशरथिः तदा ।
गौरवात् यंत्रित कथः पितू रामम् अथ अब्रवीत् ॥१-७६-१॥
Shrutva tat jamadagnyasya vakyam dasharathih tada
Gauravat yantrita kathah pitu ramam atha abravit
76.2
कृतवान् अस्मि यत् कर्म श्रुतवान् असि भार्गव ।
अनुरुन्ध्यामहे ब्रह्मन् पितुर् आनृण्यम् आस्थितः ॥१-७६-२॥
Kritavan asmi yat karma shrutavan asi bhargava
Anurundhyamahe brahman pitur anrinyam asthitah
76.3
वीर्य हीनम् इव अशक्तम् क्षत्र धर्मेण भार्गव ।
अवजानासि मे तेजः पश्य मे अद्य पराक्रमम् ॥१-७६-३॥
Virya hinam iva ashaktam kshatra dharmena bhargava
Avajanasi me tejah pashya me adya parakramam
76.4
इति उक्त्वा राघवः क्रुद्धो भार्गवस्य वर आयुधम् ।
शरम् च प्रतिजग्राह हस्तात् लघु पराक्रमः ॥१-७६-४॥
Iti uktva raghavah kruddho bhargavasya vara ayudham
Sharam cha pratijagraha hastat laghu parakramah
76.5
आरोप्य स धनू रामः शरम् सज्यम् चकार ह ।
जामदग्न्यम् ततो रामम् रामः क्रुद्धो अब्रवीत् इदम् ॥१-७६-५॥
Aropya sa dhanu ramah sharam sajyam chakara ha
Jamadagnyam tato ramam ramah kruddho abravit idam
76.6
ब्राह्मणो असि इति पूज्यो मे विश्वामित्र कृतेन च ।
तस्मात् शक्तो न ते राम मोक्तुम् प्राण हरम् शरम् ॥१-७६-६॥
Brahmano asi iti pujyo me vishvamitra kritena cha
Tasmat shakto na te rama moktum prana haram sharam
76.7
इमाम् वा त्वत् गतिम् राम तपो बल समार्जितान् ।
लोकान् अप्रतिमान् वा अपि हनिष्यामि यत् इच्छसि ॥१-७६-७॥
Imam va tvat gatim rama tapo bala samarjitan
Lokan apratiman va api hanishyami yat ichchhasi
76.8
न हि अयम् वैष्णवो दिव्यः शरः पर पुरंजयः ।
मोघः पतति वीर्येण बल दर्प विनाशनः ॥१-७६-८॥
Na hi ayam vaishnavo divyah sharah para puranjayah
Moghah patati viryena bala darpa vinashanah
76.9
वर आयुध धरम् रामम् द्रष्टुम् स ऋषि गणाः सुराः ।
पितामहम् पुरस्कृत्य समेताः तत्र सर्वशः ॥१-७६-९॥
Vara ayudha dharam ramam drashtum sa rishi ganah surah
Pitamaham puraskritya sametah tatra sarvashah
76.10
गंधर्व अप्सरसः चैव सिद्ध चारण किन्नराः ।
यक्ष राक्षस नागाः च तत् द्रष्टुम् महत् अद्भुतम् ॥१-७६-१०॥
Gandharva apsarasah chaiva siddha charana kinnarah
Yaksha rakshasa nagah cha tat drashtum mahat adbhutam
76.11
जडी कृते तदा लोके रामे वर धनुर् धरे ।
निर्वीर्यो जामदग्न्यो असौ रमो रामम् उदैक्षत ॥१-७६-११॥
Jadi krite tada loke rame vara dhanur dhare
Nirviryo jamadagnyo asau ramo ramam udaikshata
76.12
तेजोभिः हत वीर्यत्वात् जामदग्न्यो जडी कृतः ।
रामम् कमल पत्र अक्षम् मन्दम् मन्दम् उवाच ह ॥१-७६-१२॥
Tejobhih hata viryatvat jamadagnyo jadi kritah
Ramam kamala patra aksham mandam mandam uvacha ha
76.13
काश्यपाय मया दत्ता यदा पूर्वम् वसुंधरा ।
विषये मे न वस्तव्यम् इति माम् काश्यपो अब्रवीत् ॥१-७६-१३॥
Kashyapaya maya datta yada purvam vasundhara
Vishaye me na vastavyam iti mam kashyapo abravit
76.14
सो अहम् गुरु वचः कुर्वन् पृथिव्याम् न वसे निशाम् ।
तदा प्रभृति काकुत्स्थ कृता मे काश्यपस्य ह ॥१-७६-१४॥
So aham guru vachah kurvan prithivyam na vase nisham
Tada prabhriti kakutstha krita me kashyapasya ha
76.15
तम् इमाम् मत् गतिम् वीर हन्तुम् न अर्हसि राघव ।
मनो जवम् गमिष्यामि महेन्द्रम् पर्वत उत्तमम् ॥१-७६-१५॥
Tam imam mat gatim vira hantum na arhasi raghava
Mano javam gamishyami mahendram parvata uttamam
76.16
लोकाः तु अप्रतिमा राम निर्जिताः तपसा मया ।
जहि तान् शर मुख्येन मा भूत् कालस्य पर्ययः ॥१-७६-१६॥
Lokah tu apratima rama nirjitah tapasa maya
Jahi tan shara mukhyena ma bhut kalasya paryayah
76.17
अक्षय्यम् मधु हन्तारम् जानामि त्वाम् सुरेश्वरम् ।
धनुषो अस्य परामर्शात् स्वस्ति ते अस्तु परंतप ॥१-७६-१७॥
Akshayyam madhu hantaram janami tvam sureshvaram
Dhanusho asya paramarshat svasti te astu parantapa
76.18
एते सुर गणाः सर्वे निरीक्षन्ते समागताः ।
त्वाम् अप्रतिम कर्माणम् अप्रतिद्वन्द्वम् आहवे ॥१-७६-१८॥
Ete sura ganah sarve nirikshante samagatah
Tvam apratima karmanam apratidvandvam ahave
76.19
न च इयम् तव काकुत्स्थ व्रीडा भवितुम् अर्हति ।
त्वया त्रैलोक्य नाथेन यत् अहम् विमुखी कृतः ॥१-७६-१९॥
Na cha iyam tava kakutstha vrida bhavitum arhati
Tvaya trailokya nathena yat aham vimukhi kritah
76.20
शरम् अप्रतिमम् राम मोक्तुम् अर्हसि सु व्रत ।
शर मोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रम् पर्वतोत्तमम् ॥१-७६-२०॥
Sharam apratimam rama moktum arhasi su vrata
Shara mokshe gamishyami mahendram parvatottamam
76.21
तथा ब्रुवति रामे तु जामदग्न्ये प्रतापवान् ।
रामो दाशरथिः श्रीमान् चिक्षेप शरम् उत्तमम् ॥१-७६-२१॥
Tatha bruvati rame tu jamadagnye pratapavan
Ramo dasharathih shriman chikshepa sharam uttamam
76.22
स हतान् दृश्य रामेण स्वान् लोकान् तपसा आर्जितान् ।
जामदग्न्यो जगाम आशु महेन्द्रम् पर्वतोत्तमम् ॥१-७६-२२॥
Sa hatan drishya ramena svan lokan tapasa arjitan
Jamadagnyo jagama ashu mahendram parvatottamam
76.23
ततो वि तिमिराः सर्वा दिशा च उपदिशः तथा ।
सुराः स ऋषि गणाः रामम् प्रशशंसुः उदायुधम् ॥१-७६-२३॥
Tato vi timirah sarva disha cha upadishah tatha
Surah sa rishi ganah ramam prashashansuh udayudham
76.24
रामम् दाशरथिम् रामो जामदग्न्यः प्रशस्य च ।
ततः प्रदक्षिणी कृत्य जगाम आत्म गतिम् प्रभुः ॥१-७६-२४॥
Ramam dasharathim ramo jamadagnyah prashasya cha
Tatah pradakshini kritya jagama atma gatim prabhuh