Sukta 31

31.1

22 kushika aishirathih, gathino vishvamitro va, indrah, trishtup

शास॒द् वह्नि॑र्दुहि॒तुर्न॒प्त्यं॑ गाद् वि॒द्वाँ ऋ॒तस्य॒ दीधि॑तिं सप॒र्यन् ।
पि॒ता यत्र॑ दुहि॒तुः सेक॑मृ॒ञ्जन् त्सं श॒ग्म्ये॑न॒ मन॑सा दध॒न्वे ॥१॥

Shasad vahnirduhiturnaptyam gad vidvam ritasya didhitim saparyan
Pita yatra duhituh sekamrinjan tsam shagmyena manasa dadhanve

31.2

न जा॒मये॒ तान्वो॑ रि॒क्थमा॑रैक् च॒कार॒ गर्भं॑ सनि॒तुर्नि॒धान॑म् ।
यदी॑ मा॒तरो॑ ज॒नय॑न्त॒ वह्नि॑म॒न्यः क॒र्ता सु॒कृतो॑र॒न्य ऋ॒न्धन् ॥२॥

Na jamaye tanvo rikthamaraik chakara garbham saniturnidhanam
Yadi mataro janayanta vahnimanyah karta sukritoranya rindhan

31.3

अ॒ग्निर्ज॑ज्ञे जु॒ह्वा॒३ रेज॑मानो म॒हस्पु॒त्राँ अ॑रु॒षस्य॑ प्र॒यक्षे॑ ।
म॒हान् गर्भो॒ मह्या जा॒तमे॑षां म॒ही प्र॒वृद्धर्य॑श्वस्य य॒ज्ञैः ॥३॥

Agnirjagye juhva3 rejamano mahasputram arushasya prayakshe
Mahan garbho mahya jatamesham mahi pravriddharyashvasya yagyaih

31.4

अ॒भि जैत्री॑रसचन्त स्पृधा॒नं महि॒ ज्योति॒स्तम॑सो॒ निर॑जानन् ।
तं जा॑न॒तीः प्रत्युदा॑यन्नु॒षास॒ः पति॒र्गवा॑मभव॒देक॒ इन्द्र॑ः ॥४॥

Abhi jaitrirasachanta spridhanam mahi jyotistamaso nirajanan
Tam janatih pratyudayannushasah patirgavamabhavadeka indrah

31.5

वी॒ळौ स॒तीर॒भि धीरा॑ अतृन्दन् प्रा॒चाहि॑न्व॒न् मन॑सा स॒प्त विप्रा॑ः ।
विश्वा॑मविन्दन् प॒थ्या॑मृ॒तस्य॑ प्रजा॒नन्नित्ता नम॒सा वि॑वेश ॥५॥

Vilau satirabhi dhira atrindan prachahinvan manasa sapta viprah
Vishvamavindan pathyamritasya prajanannitta namasa vivesha

31.6

वि॒दद् यदी॑ स॒रमा॑ रु॒ग्णमद्रे॒र्महि॒ पाथ॑ः पू॒र्व्यं स॒ध्र्य॑क्कः ।
अग्रं॑ नयत् सु॒पद्यक्ष॑राणा॒मच्छा॒ रवं॑ प्रथ॒मा जा॑न॒ती गा॑त् ॥६॥

Vidad yadi sarama rugnamadrermahi pathah purvyam sadhryakkah
Agram nayat supadyaksharanamachchha ravam prathama janati gat

31.7

अग॑च्छदु॒ विप्र॑तमः सखी॒यन्नसू॑दयत् सु॒कृते॒ गर्भ॒मद्रि॑ः ।
स॒सान॒ मर्यो॒ युव॑भिर्मख॒स्यन्नथा॑भव॒दङ्गि॑राः स॒द्यो अर्च॑न् ॥७॥

Agachchhadu vipratamah sakhiyannasudayat sukrite garbhamadrih
Sasana maryo yuvabhirmakhasyannathabhavadangirah sadyo archan

31.8

स॒तःस॑तः प्रति॒मानं॑ पुरो॒भूर्विश्वा॑ वेद॒ जनि॑मा॒ हन्ति॒ शुष्ण॑म् ।
प्र णो॑ दि॒वः प॑द॒वीर्ग॒व्युरर्च॒न् त्सखा॒ सखीँ॑रमुञ्च॒न्निर॑व॒द्यात् ॥८॥

Satahsatah pratimanam purobhurvishva veda janima hanti shushnam
Pra no divah padavirgavyurarchan tsakha sakhinramunchanniravadyat

31.9

नि ग॑व्य॒ता मन॑सा सेदुर॒र्कैः कृ॑ण्वा॒नासो॑ अमृत॒त्वाय॑ गा॒तुम् ।
इ॒दं चि॒न्नु सद॑नं॒ भूर्ये॑षां॒ येन॒ मासाँ॒ असि॑षासन्नृ॒तेन॑ ॥९॥

Ni gavyata manasa sedurarkaih krinvanaso amritatvaya gatum
Idam chinnu sadanam bhuryesham yena masam asishasannritena

31.10

स॒म्पश्य॑माना अमदन्न॒भि स्वं पय॑ः प्र॒त्नस्य॒ रेत॑सो॒ दुघा॑नाः ।
वि रोद॑सी अतप॒द् घोष॑ एषां जा॒ते निः॒ष्ठामद॑धु॒र्गोषु॑ वी॒रान् ॥१०॥

Sampashyamana amadannabhi svam payah pratnasya retaso dughanah
Vi rodasi atapad ghosha esham jate nihshthamadadhurgoshu viran

31.11

स जा॒तेभि॑र्वृत्र॒हा सेदु॑ ह॒व्यैरुदु॒स्रिया॑ असृज॒दिन्द्रो॑ अ॒र्कैः ।
उ॒रू॒च्य॑स्मै घृ॒तव॒द् भर॑न्ती॒ मधु॒ स्वाद्म॑ दुदुहे॒ जेन्या॒ गौः ॥११॥

Sa jatebhirvritraha sedu havyairudusriya asrijadindro arkaih
Uruchyasmai ghritavad bharanti madhu svadma duduhe jenya gauh

31.12

पि॒त्रे चि॑च्चक्रु॒ः सद॑नं॒ सम॑स्मै॒ महि॒ त्विषी॑मत् सु॒कृतो॒ वि हि ख्यन् ।
वि॒ष्क॒भ्नन्त॒ः स्कम्भ॑नेना॒ जनि॑त्री॒ आसी॑ना ऊ॒र्ध्वं र॑भ॒सं वि मि॑न्वन् ॥१२॥

Pitre chichchakruh sadanam samasmai mahi tvishimat sukrito vi hi khyan
Vishkabhnantah skambhanena janitri asina urdhvam rabhasam vi minvan

31.13

म॒ही यदि॑ धि॒षणा॑ शि॒श्नथे॒ धात् स॑द्यो॒वृधं॑ वि॒भ्वं१ रोद॑स्योः ।
गिरो॒ यस्मि॑न्ननव॒द्याः स॑मी॒चीर्विश्वा॒ इन्द्रा॑य॒ तवि॑षी॒रनु॑त्ताः ॥१३॥

Mahi yadi dhishana shishnathe dhat sadyovridham vibhvan1 rodasyoh
Giro yasminnanavadyah samichirvishva indraya tavishiranuttah

31.14

मह्या ते॑ स॒ख्यं व॑श्मि श॒क्तीरा वृ॑त्र॒घ्ने नि॒युतो॑ यन्ति पू॒र्वीः ।
महि॑ स्तो॒त्रमव॒ आग॑न्म सू॒रेर॒स्माकं॒ सु म॑घवन् बोधि गो॒पाः ॥१४॥

Mahya te sakhyam vashmi shaktira vritraghne niyuto yanti purvih
Mahi stotramava aganma surerasmakam su maghavan bodhi gopah

31.15

महि॒ क्षेत्रं॑ पु॒रु श्च॒न्द्रं वि॑वि॒द्वानादित् सखि॑भ्यश्च॒रथं॒ समै॑रत् ।
इन्द्रो॒ नृभि॑रजन॒द् दीद्या॑नः सा॒कं सूर्य॑मु॒षसं॑ गा॒तुम॒ग्निम् ॥१५॥

Mahi kshetram puru shchandram vividvanadit sakhibhyashcharatham samairat
Indro nribhirajanad didyanah sakam suryamushasam gatumagnim

31.16

अ॒पश्चि॑दे॒ष वि॒भ्वो॒३ दमू॑ना॒ः प्र स॒ध्रीची॑रसृजद् वि॒श्वश्च॑न्द्राः ।
मध्व॑ः पुना॒नाः क॒विभि॑ः प॒वित्रै॒र्द्युभि॑र्हिन्वन्त्य॒क्तुभि॒र्धनु॑त्रीः ॥१६॥

Apashchidesha vibhvo3 damunah pra sadhrichirasrijad vishvashchandrah
Madhvah punanah kavibhih pavitrairdyubhirhinvantyaktubhirdhanutrih

31.17

अनु॑ कृ॒ष्णे वसु॑धिती जिहाते उ॒भे सूर्य॑स्य मं॒हना॒ यज॑त्रे ।
परि॒ यत् ते॑ महि॒मानं॑ वृ॒जध्यै॒ सखा॑य इन्द्र॒ काम्या॑ ऋजि॒प्याः ॥१७॥

Anu krishne vasudhiti jihate ubhe suryasya manhana yajatre
Pari yat te mahimanam vrijadhyai sakhaya indra kamya rijipyah

31.18

पति॑र्भव वृत्रहन् त्सू॒नृता॑नां गि॒रां वि॒श्वायु॑र्वृष॒भो व॑यो॒धाः ।
आ नो॑ गहि स॒ख्येभि॑ः शि॒वेभि॑र्म॒हान् म॒हीभि॑रू॒तिभि॑ः सर॒ण्यन् ॥१८॥

Patirbhava vritrahan tsunritanam giram vishvayurvrishabho vayodhah
A no gahi sakhyebhih shivebhirmahan mahibhirutibhih saranyan

31.19

तम॑ङ्गिर॒स्वन्नम॑सा सप॒र्यन् नव्यं॑ कृणोमि॒ सन्य॑से पुरा॒जाम् ।
द्रुहो॒ वि या॑हि बहु॒ला अदे॑वी॒ः स्व॑श्च नो मघवन् त्सा॒तये॑ धाः ॥१९॥

Tamangirasvannamasa saparyan navyam krinomi sanyase purajam
Druho vi yahi bahula adevih svashcha no maghavan tsataye dhah

31.20

मिह॑ः पाव॒काः प्रत॑ता अभूवन् त्स्व॒स्ति न॑ः पिपृहि पा॒रमा॑साम् ।
इन्द्र॒ त्वं र॑थि॒रः पा॑हि नो रि॒षो म॒क्षूम॑क्षू कृणुहि गो॒जितो॑ नः ॥२०॥

Mihah pavakah pratata abhuvan tsvasti nah piprihi paramasam
Indra tvam rathirah pahi no risho makshumakshu krinuhi gojito nah

31.21

अदे॑दिष्ट वृत्र॒हा गोप॑ति॒र्गा अ॒न्तः कृ॒ष्णाँ अ॑रु॒षैर्धाम॑भिर्गात् ।
प्र सू॒नृता॑ दि॒शमा॑न ऋ॒तेन॒ दुर॑श्च॒ विश्वा॑ अवृणो॒दप॒ स्वाः ॥२१॥

Adedishta vritraha gopatirga antah krishnam arushairdhamabhirgat
Pra sunrita dishamana ritena durashcha vishva avrinodapa svah

31.22

शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भ भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥२२॥

Shunam huvema maghavanamindramasminbha bhare nritamam vajasatau
Shrinvantamugramutaye samatsu ghnantam vritrani sanjitam dhananam