Sukta 166
166.1
15 agastyo maitravarunih, marutah, jagati, 14-15 trishtup
तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।
ऐ॒धेव॒ याम॑न् मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन ॥१॥
Tannu vochama rabhasaya janmane purvam mahitvam vrishabhasya ketave
Aidheva yaman marutastuvishvano yudheva shakrastavishani kartana
166.2
नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळ॑न्ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।
नक्ष॑न्ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धन्ति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृत॑म् ॥२॥
Nityam na sunum madhu bibhrata upa krilanti krila vidatheshu ghrishvayah
Nakshanti rudra avasa namasvinam na mardhanti svatavaso havishkritam
166.3
यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।
उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुव॑ः ॥३॥
Yasma umaso amrita arasata rayasposham cha havisha dadashushe
Ukshantyasmai maruto hita iva puru rajansi payasa mayobhuvah
166.4
आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑स॒ः स्वय॑तासो अध्रजन् ।
भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ याम॒ः प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑ ॥४॥
A ye rajansi tavishibhiravyata pra va evasah svayataso adhrajan
Bhayante vishva bhuvanani harmya chitro vo yamah prayatasvrishtishu
166.5
यत् त्वे॒षया॑मा न॒दय॑न्त॒ पर्व॑तान् दि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।
विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न् भयते॒ वन॒स्पती॑ रथी॒यन्ती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः ॥५॥
Yat tveshayama nadayanta parvatan divo va prishtham narya achuchyavuh
Vishvo vo ajman bhayate vanaspati rathiyantiva pra jihita oshadhih
166.6
यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुना ऽरि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।
यत्रा॑ वो दि॒द्युद् रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑ ॥६॥
Yuyam na ugra marutah suchetuna rishtagramah sumatim pipartana
Yatra vo didyud radati krivirdati rinati pashvah sudhiteva barhana
166.7
प्र स्क॒म्भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसो ऽलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।
अर्च॑न्त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑ ॥७॥
Pra skambhadeshna anavabhraradhaso latrinaso vidatheshu sushtutah
Archantyarkam madirasya pitaye vidurvirasya prathamani paunsya
166.8
श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात् पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।
जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त् तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑ ॥८॥
Shatabhujibhistamabhihruteraghat purbhi rakshata maruto yamavata
Janam yamugrastavaso virapshinah pathana shansat tanayasya pushtishu
166.9
विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।
अंसे॒ष्वा व॒ः प्रप॑थेषु खा॒दयो ऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते ॥९॥
Vishvani bhadra maruto ratheshu vo mithaspridhyeva tavishanyahita
Anseshva vah prapatheshu khadayo ksho vashchakra samaya vi vavrite
166.10
भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अ॒ञ्जय॑ः ।
अंसे॒ष्वेता॑ः प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान् व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे ॥१०॥
Bhurini bhadra naryeshu bahushu vakshassu rukma rabhasaso anjayah
Anseshvetah pavishu kshura adhi vayo na pakshan vyanu shriyo dhire
166.11
म॒हान्तो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॒३ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभि॑ः ।
म॒न्द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभि॒ः सम्मि॑श्ला॒ इन्द्रे॑ म॒रुत॑ः परि॒ष्टुभ॑ः ॥११॥
Mahanto mahna vibhvo3 vibhutayo duredrisho ye divya iva stribhih
Mandrah sujihvah svaritara asabhih sammishla indre marutah parishtubhah
166.12
तद् वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तम् ।
इन्द्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वम् ॥१२॥
Tad vah sujata maruto mahitvanam dirgham vo datramaditeriva vratam
Indrashchana tyajasa vi hrunati tajjanaya yasmai sukrite aradhvam
166.13
तद् वो॑ जामि॒त्वं म॑रुत॒ः परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।
अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे ॥१३॥
Tad vo jamitvam marutah pare yuge puru yachchhansamamritasa avata
Aya dhiya manave shrushtimavya sakam naro dansanaira chikitrire
166.14
येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।
आ यत् त॒तन॑न् वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्याम् ॥१४॥
Yena dirgham marutah shushavama yushmakena parinasa turasah
A yat tatanan vrijane janasa ebhiryagyebhistadabhishtimashyam
166.15
ए॒ष व॒ः स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥१५॥
Esha vah stomo maruta iyam girmandaryasya manyasya karoh
Esha yasishta tanve vayam vidyamesham vrijanam jiradanum