UtshovChapter 99
99.1
संजय उवाच
ततो दुःशासनो राजञ्शैनेयं समुपाद्रवत्
किरञ्शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान्
Sanjaya uvacha
Tato duhshasano rajanshaineyam samupadravat
Kiransharasahasrani parjanya iva vrishtiman
99.2
स विद्ध्वा सात्यकिं षष्ट्या तथा षोडशभिः शरैः
नाकम्पयत्स्थितं युद्धे मैनाकमिव पर्वतम्
Sa viddhva satyakim shashtya tatha shodashabhih sharaih
Nakampayatsthitam yuddhe mainakamiva parvatam
99.3
स तु दुःशासनं वीरः सायकैरावृणोद्भृशम्
मशकं समनुप्राप्तमूर्णनाभिरिवोर्णया
Sa tu duhshasanam virah sayakairavrinodbhrisham
Mashakam samanupraptamurnanabhirivornaya
99.4
दृष्ट्वा दुःशासनं राजा तथा शरशताचितम्
त्रिगर्तांश्चोदयामास युयुधानरथं प्रति
Drishtva duhshasanam raja tatha sharashatachitam
Trigartanshchodayamasa yuyudhanaratham prati
99.5
तेऽगच्छन्युयुधानस्य समीपं क्रूरकारिणः
त्रिगर्तानां त्रिसाहस्रा रथा युद्धविशारदाः
Tegachchhanyuyudhanasya samipam krurakarinah
Trigartanam trisahasra ratha yuddhavisharadah
99.6
ते तु तं रथवंशेन महता पर्यवारयन्
स्थिरां कृत्वा मतिं युद्धे भूत्वा संशप्तका मिथः
Te tu tam rathavanshena mahata paryavarayan
Sthiram kritva matim yuddhe bhutva sanshaptaka mithah
99.7
तेषां प्रयततां युद्धे शरवर्षाणि मुञ्चताम्
योधान्पञ्चशतान्मुख्यानग्रानीके व्यपोथयत्
Tesham prayatatam yuddhe sharavarshani munchatam
Yodhanpanchashatanmukhyanagranike vyapothayat
99.8
तेऽपतन्त हतास्तूर्णं शिनिप्रवरसायकैः
महामारुतवेगेन रुग्णा इव महाद्रुमाः
Tepatanta hatasturnam shinipravarasayakaih
Mahamarutavegena rugna iva mahadrumah
99.9
रथैश्च बहुधा छिन्नैर्ध्वजैश्चैव विशां पते
हयैश्च कनकापीडैः पतितैस्तत्र मेदिनी
Rathaishcha bahudha chhinnairdhvajaishchaiva visham pate
Hayaishcha kanakapidaih patitaistatra medini
99.10
शैनेयशरसंकृत्तैः शोणितौघपरिप्लुतैः
अशोभत महाराज किंशुकैरिव पुष्पितैः
Shaineyasharasankrittaih shonitaughapariplutaih
Ashobhata maharaja kinshukairiva pushpitaih
99.11
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः
त्रातारं नाध्यगच्छन्त पङ्कमग्ना इव द्विपाः
Te vadhyamanah samare yuyudhanena tavakah
Trataram nadhyagachchhanta pankamagna iva dvipah
99.12
ततस्ते पर्यवर्तन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति
भयात्पतगराजस्य गर्तानीव महोरगाः
Tataste paryavartanta sarve dronaratham prati
Bhayatpatagarajasya gartaniva mahoragah
99.13
हत्वा पञ्चशतान्योधाञ्शरैराशीविषोपमैः
प्रायात्स शनकैर्वीरो धनंजयरथं प्रति
Hatva panchashatanyodhansharairashivishopamaih
Prayatsa shanakairviro dhananjayaratham prati
99.14
तं प्रयान्तं नरश्रेष्ठं पुत्रो दुःशासनस्तव
विव्याध नवभिस्तूर्णं शरैः संनतपर्वभिः
Tam prayantam narashreshtham putro duhshasanastava
Vivyadha navabhisturnam sharaih sannataparvabhih
99.15
स तु तं प्रतिविव्याध पञ्चभिर्निशितैः शरैः
रुक्मपुङ्खैर्महेष्वासो गार्ध्रपत्रैरजिह्मगैः
Sa tu tam prativivyadha panchabhirnishitaih sharaih
Rukmapunkhairmaheshvaso gardhrapatrairajihmagaih
99.16
सात्यकिं तु महाराज प्रहसन्निव भारत
दुःशासनस्त्रिभिर्विद्ध्वा पुनर्विव्याध पञ्चभिः
Satyakim tu maharaja prahasanniva bharata
Duhshasanastribhirviddhva punarvivyadha panchabhih
99.17
शैनेयस्तव पुत्रं तु विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः
धनुश्चास्य रणे छित्त्वा विस्मयन्नर्जुनं ययौ
Shaineyastava putram tu viddhva panchabhirashugaih
Dhanushchasya rane chhittva vismayannarjunam yayau
99.18
ततो दुःशासनः क्रुद्धो वृष्णिवीराय गच्छते
सर्वपारशवीं शक्तिं विससर्ज जिघांसया
Tato duhshasanah kruddho vrishniviraya gachchhate
Sarvaparashavim shaktim visasarja jighansaya
99.19
तां तु शक्तिं तदा घोरां तव पुत्रस्य सात्यकिः
चिच्छेद शतधा राजन्निशितैः कङ्कपत्रिभिः
Tam tu shaktim tada ghoram tava putrasya satyakih
Chichchheda shatadha rajannishitaih kankapatribhih
99.20
अथान्यद्धनुरादाय पुत्रस्तव जनेश्वर
सात्यकिं दशभिर्विद्ध्वा सिंहनादं ननाद ह
Athanyaddhanuradaya putrastava janeshvara
Satyakim dashabhirviddhva sinhanadam nanada ha
99.21
सात्यकिस्तु रणे क्रुद्धो मोहयित्वा सुतं तव
शरैरग्निशिखाकारैराजघान स्तनान्तरे
सर्वायसैस्तीक्ष्णवक्त्रैरष्टाभिर्विव्यधे पुनः
Satyakistu rane kruddho mohayitva sutam tava
Sharairagnishikhakarairajaghana stanantare
Sarvayasaistikshnavaktrairashtabhirvivyadhe punah
99.22
दुःशासनस्तु विंशत्या सात्यकिं प्रत्यविध्यत
सात्वतोऽपि महाराज तं विव्याध स्तनान्तरे
त्रिभिरेव महावेगैः शरैः संनतपर्वभिः
Duhshasanastu vinshatya satyakim pratyavidhyata
Satvatopi maharaja tam vivyadha stanantare
Tribhireva mahavegaih sharaih sannataparvabhih
99.23
ततोऽस्य वाहान्निशितैः शरैर्जघ्ने महारथः
सारथिं च सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः
Tatosya vahannishitaih sharairjaghne maharathah
Sarathim cha susankruddhah sharaih sannataparvabhih
99.24
धनुरेकेन भल्लेन हस्तावापं च पञ्चभिः
ध्वजं च रथशक्तिं च भल्लाभ्यां परमास्त्रवित्
चिच्छेद विशिखैस्तीक्ष्णैस्तथोभौ पार्ष्णिसारथी
Dhanurekena bhallena hastavapam cha panchabhih
Dhvajam cha rathashaktim cha bhallabhyam paramastravit
Chichchheda vishikhaistikshnaistathobhau parshnisarathi
99.25
स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः
त्रिगर्तसेनापतिना स्वरथेनापवाहितः
Sa chhinnadhanva viratho hatashvo hatasarathih
Trigartasenapatina svarathenapavahitah
99.26
तमभिद्रुत्य शैनेयो मुहूर्तमिव भारत
न जघान महाबाहुर्भीमसेनवचः स्मरन्
Tamabhidrutya shaineyo muhurtamiva bharata
Na jaghana mahabahurbhimasenavachah smaran
99.27
भीमसेनेन हि वधः सुतानां तव भारत
प्रतिज्ञातः सभामध्ये सर्वेषामेव संयुगे
Bhimasenena hi vadhah sutanam tava bharata
Pratigyatah sabhamadhye sarveshameva sanyuge
99.28
तथा दुःशासनं जित्वा सात्यकिः संयुगे प्रभो
जगाम त्वरितो राजन्येन यातो धनंजयः
Tatha duhshasanam jitva satyakih sanyuge prabho
Jagama tvarito rajanyena yato dhananjayah