UtshovChapter 40
40.1
संजय उवाच
सोऽभिगर्जन्धनुष्पाणिर्ज्यां विकर्षन्पुनः पुनः
तयोर्महात्मनोस्तूर्णं रथान्तरमवापतत्
Sanjaya uvacha
Sobhigarjandhanushpanirjyam vikarshanpunah punah
Tayormahatmanosturnam rathantaramavapatat
40.2
सोऽविध्यद्दशभिर्बाणैरभिमन्युं दुरासदम्
सच्छत्रध्वजयन्तारं साश्वमाशु स्मयन्निव
Sovidhyaddashabhirbanairabhimanyum durasadam
Sachchhatradhvajayantaram sashvamashu smayanniva
40.3
पितृपैतामहं कर्म कुर्वाणमतिमानुषम्
दृष्ट्वार्दितं शरैः कार्ष्णिं त्वदीया हृषिताभवन्
Pitripaitamaham karma kurvanamatimanusham
Drishtvarditam sharaih karshnim tvadiya hrishitabhavan
40.4
तस्याभिमन्युरायम्य स्मयन्नेकेन पत्रिणा
शिरः प्रच्यावयामास स रथात्प्रापतद्भुवि
Tasyabhimanyurayamya smayannekena patrina
Shirah prachyavayamasa sa rathatprapatadbhuvi
40.5
कर्णिकारमिवोद्धूतं वातेन मथितं नगात्
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा राजन्कर्णो व्यथां ययौ
Karnikaramivoddhutam vatena mathitam nagat
Bhrataram nihatam drishtva rajankarno vyatham yayau
40.6
विमुखीकृत्य कर्णं तु सौभद्रः कङ्कपत्रिभिः
अन्यानपि महेष्वासांस्तूर्णमेवाभिदुद्रुवे
Vimukhikritya karnam tu saubhadrah kankapatribhih
Anyanapi maheshvasansturnamevabhidudruve
40.7
ततस्तद्विततं जालं हस्त्यश्वरथपत्तिमत्
झषः क्रुद्ध इवाभिन्ददभिमन्युर्महायशाः
Tatastadvitatam jalam hastyashvarathapattimat
Jhashah kruddha ivabhindadabhimanyurmahayashah
40.8
कर्णस्तु बहुभिर्बाणैरर्द्यमानोऽभिमन्युना
अपायाज्जवनैरश्वैस्ततोऽनीकमभिद्यत
Karnastu bahubhirbanairardyamanobhimanyuna
Apayajjavanairashvaistatonikamabhidyata
40.9
शलभैरिव चाकाशे धाराभिरिव चावृते
अभिमन्योः शरै राजन्न प्राज्ञायत किंचन
Shalabhairiva chakashe dharabhiriva chavrite
Abhimanyoh sharai rajanna pragyayata kinchana
40.10
तावकानां तु योधानां वध्यतां निशितैः शरैः
अन्यत्र सैन्धवाद्राजन्न स्म कश्चिदतिष्ठत
Tavakanam tu yodhanam vadhyatam nishitaih sharaih
Anyatra saindhavadrajanna sma kashchidatishthata
40.11
सौभद्रस्तु ततः शङ्खं प्रध्माप्य पुरुषर्षभः
शीघ्रमभ्यपतत्सेनां भारतीं भरतर्षभ
Saubhadrastu tatah shankham pradhmapya purusharshabhah
Shighramabhyapatatsenam bharatim bharatarshabha
40.12
स कक्षेऽग्निरिवोत्सृष्टो निर्दहंस्तरसा रिपून्
मध्ये भारतसैन्यानामार्जुनिः पर्यवर्तत
Sa kakshegnirivotsrishto nirdahanstarasa ripun
Madhye bharatasainyanamarjunih paryavartata
40.13
रथनागाश्वमनुजानर्दयन्निशितैः शरैः
स प्रविश्याकरोद्भूमिं कबन्धगणसंकुलाम्
Rathanagashvamanujanardayannishitaih sharaih
Sa pravishyakarodbhumim kabandhaganasankulam
40.14
सौभद्रचापप्रभवैर्निकृत्ताः परमेषुभिः
स्वानेवाभिमुखान्घ्नन्तः प्राद्रवञ्जीवितार्थिनः
Saubhadrachapaprabhavairnikrittah parameshubhih
Svanevabhimukhanghnantah pradravanjivitarthinah
40.15
ते घोरा रौद्रकर्माणो विपाठाः पृथवः शिताः
निघ्नन्तो रथनागाश्वाञ्जग्मुराशु वसुंधराम्
Te ghora raudrakarmano vipathah prithavah shitah
Nighnanto rathanagashvanjagmurashu vasundharam
40.16
सायुधाः साङ्गुलित्राणाः सखड्गाः साङ्गदा रणे
दृश्यन्ते बाहवश्छिन्ना हेमाभरणभूषिताः
Sayudhah sangulitranah sakhadgah sangada rane
Drishyante bahavashchhinna hemabharanabhushitah
40.17
शराश्चापानि खड्गाश्च शरीराणि शिरांसि च
सकुण्डलानि स्रग्वीणि भूमावासन्सहस्रशः
Sharashchapani khadgashcha sharirani shiransi cha
Sakundalani sragvini bhumavasansahasrashah
40.18
अपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः
अक्षैर्विमथितैश्चक्रैर्भग्नैश्च बहुधा रथैः
शक्तिचापायुधैश्चापि पतितैश्च महाध्वजैः
Apaskarairadhishthanairishadandakabandhuraih
Akshairvimathitaishchakrairbhagnaishcha bahudha rathaih
Shaktichapayudhaishchapi patitaishcha mahadhvajaih
40.19
निहतैः क्षत्रियैरश्वैर्वारणैश्च विशां पते
अगम्यकल्पा पृथिवी क्षणेनासीत्सुदारुणा
Nihataih kshatriyairashvairvaranaishcha visham pate
Agamyakalpa prithivi kshanenasitsudaruna
40.20
वध्यतां राजपुत्राणां क्रन्दतामितरेतरम्
प्रादुरासीन्महाशब्दो भीरूणां भयवर्धनः
स शब्दो भरतश्रेष्ठ दिशः सर्वा व्यनादयत्
Vadhyatam rajaputranam krandatamitaretaram
Pradurasinmahashabdo bhirunam bhayavardhanah
Sa shabdo bharatashreshtha dishah sarva vyanadayat
40.21
सौभद्रश्चाद्रवत्सेनां निघ्नन्नश्वरथद्विपान्
व्यचरत्स दिशः सर्वाः प्रदिशश्चाहितान्रुजन्
Saubhadrashchadravatsenam nighnannashvarathadvipan
Vyacharatsa dishah sarvah pradishashchahitanrujan
40.22
तं तदा नानुपश्याम सैन्येन रजसावृतम्
आददानं गजाश्वानां नृणां चायूंषि भारत
Tam tada nanupashyama sainyena rajasavritam
Adadanam gajashvanam nrinam chayunshi bharata
40.23
क्षणेन भूयोऽपश्याम सूर्यं मध्यंदिने यथा
अभिमन्युं महाराज प्रतपन्तं द्विषद्गणान्
Kshanena bhuyopashyama suryam madhyandine yatha
Abhimanyum maharaja pratapantam dvishadganan
40.24
स वासवसमः संख्ये वासवस्यात्मजात्मजः
अभिमन्युर्महाराज सैन्यमध्ये व्यरोचत
Sa vasavasamah sankhye vasavasyatmajatmajah
Abhimanyurmaharaja sainyamadhye vyarochata