UtshovChapter 34
34.1
संजय उवाच
तदनीकमनाधृष्यं भारद्वाजेन रक्षितम्
पार्थाः समभ्यवर्तन्त भीमसेनपुरोगमाः
Sanjaya uvacha
Tadanikamanadhrishyam bharadvajena rakshitam
Parthah samabhyavartanta bhimasenapurogamah
34.2
सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः
कुन्तिभोजश्च विक्रान्तो द्रुपदश्च महारथः
Satyakishchekitanashcha dhrishtadyumnashcha parshatah
Kuntibhojashcha vikranto drupadashcha maharathah
34.3
आर्जुनिः क्षत्रधर्मा च बृहत्क्षत्रश्च वीर्यवान्
चेदिपो धृष्टकेतुश्च माद्रीपुत्रौ घटोत्कचः
Arjunih kshatradharma cha brihatkshatrashcha viryavan
Chedipo dhrishtaketushcha madriputrau ghatotkachah
34.4
युधामन्युश्च विक्रान्तः शिखण्डी चापराजितः
उत्तमौजाश्च दुर्धर्षो विराटश्च महारथः
Yudhamanyushcha vikrantah shikhandi chaparajitah
Uttamaujashcha durdharsho viratashcha maharathah
34.5
द्रौपदेयाश्च संरब्धाः शैशुपालिश्च वीर्यवान्
केकयाश्च महावीर्याः सृञ्जयाश्च सहस्रशः
Draupadeyashcha sanrabdhah shaishupalishcha viryavan
Kekayashcha mahaviryah srinjayashcha sahasrashah
34.6
एते चान्ये च सगणाः कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः
समभ्यधावन्सहसा भारद्वाजं युयुत्सवः
Ete chanye cha saganah kritastra yuddhadurmadah
Samabhyadhavansahasa bharadvajam yuyutsavah
34.7
समवेतांस्तु तान्सर्वान्भारद्वाजोऽपि वीर्यवान्
असंभ्रान्तः शरौघेण महता समवारयत्
Samavetanstu tansarvanbharadvajopi viryavan
Asambhrantah sharaughena mahata samavarayat
34.8
महौघाः सलिलस्येव गिरिमासाद्य दुर्भिदम्
द्रोणं ते नाभ्यवर्तन्त वेलामिव जलाशयाः
Mahaughah salilasyeva girimasadya durbhidam
Dronam te nabhyavartanta velamiva jalashayah
34.9
पीड्यमानाः शरै राजन्द्रोणचापविनिःसृतैः
न शेकुः प्रमुखे स्थातुं भारद्वाजस्य पाण्डवाः
Pidyamanah sharai rajandronachapavinihsritaih
Na shekuh pramukhe sthatum bharadvajasya pandavah
34.10
तदद्भुतमपश्याम द्रोणस्य भुजयोर्बलम्
यदेनं नाभ्यवर्तन्त पाञ्चालाः सृञ्जयैः सह
Tadadbhutamapashyama dronasya bhujayorbalam
Yadenam nabhyavartanta panchalah srinjayaih saha
34.11
तमायान्तमभिक्रुद्धं द्रोणं दृष्ट्वा युधिष्ठिरः
बहुधा चिन्तयामास द्रोणस्य प्रतिवारणम्
Tamayantamabhikruddham dronam drishtva yudhishthirah
Bahudha chintayamasa dronasya prativaranam
34.12
अशक्यं तु तमन्येन द्रोणं मत्वा युधिष्ठिरः
अविषह्यं गुरुं भारं सौभद्रे समवासृजत्
Ashakyam tu tamanyena dronam matva yudhishthirah
Avishahyam gurum bharam saubhadre samavasrijat
34.13
वासुदेवादनवरं फल्गुनाच्चामितौजसम्
अब्रवीत्परवीरघ्नमभिमन्युमिदं वचः
Vasudevadanavaram phalgunachchamitaujasam
Abravitparaviraghnamabhimanyumidam vachah
34.14
एत्य नो नार्जुनो गर्हेद्यथा तात तथा कुरु
चक्रव्यूहस्य न वयं विद्म भेदं कथंचन
Etya no narjuno garhedyatha tata tatha kuru
Chakravyuhasya na vayam vidma bhedam kathanchana
34.15
त्वं वार्जुनो वा कृष्णो वा भिन्द्यात्प्रद्युम्न एव वा
चक्रव्यूहं महाबाहो पञ्चमोऽन्यो न विद्यते
Tvam varjuno va krishno va bhindyatpradyumna eva va
Chakravyuham mahabaho panchamonyo na vidyate
34.16
अभिमन्यो वरं तात याचतां दातुमर्हसि
पितॄणां मातुलानां च सैन्यानां चैव सर्वशः
Abhimanyo varam tata yachatam datumarhasi
Pitrinam matulanam cha sainyanam chaiva sarvashah
34.17
धनंजयो हि नस्तात गर्हयेदेत्य संयुगात्
क्षिप्रमस्त्रं समादाय द्रोणानीकं विशातय
Dhananjayo hi nastata garhayedetya sanyugat
Kshipramastram samadaya dronanikam vishataya
34.18
अभिमन्युरुवाच
द्रोणस्य दृढमव्यग्रमनीकप्रवरं युधि
पितॄणां जयमाकाङ्क्षन्नवगाहे भिनद्मि च
Abhimanyuruvacha
Dronasya dridhamavyagramanikapravaram yudhi
Pitrinam jayamakankshannavagahe bhinadmi cha
34.19
उपदिष्टो हि मे पित्रा योगोऽनीकस्य भेदने
नोत्सहे तु विनिर्गन्तुमहं कस्यांचिदापदि
Upadishto hi me pitra yogonikasya bhedane
Notsahe tu vinirgantumaham kasyanchidapadi
34.20
युधिष्ठिर उवाच
भिन्ध्यनीकं युधा श्रेष्ठ द्वारं संजनयस्व नः
वयं त्वानुगमिष्यामो येन त्वं तात यास्यसि
Yudhishthira uvacha
Bhindhyanikam yudha shreshtha dvaram sanjanayasva nah
Vayam tvanugamishyamo yena tvam tata yasyasi
34.21
धनंजयसमं युद्धे त्वां वयं तात संयुगे
प्रणिधायानुयास्यामो रक्षन्तः सर्वतोमुखाः
Dhananjayasamam yuddhe tvam vayam tata sanyuge
Pranidhayanuyasyamo rakshantah sarvatomukhah
34.22
भीम उवाच
अहं त्वानुगमिष्यामि धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः
पाञ्चालाः केकया मत्स्यास्तथा सर्वे प्रभद्रकाः
Bhima uvacha
Aham tvanugamishyami dhrishtadyumnotha satyakih
Panchalah kekaya matsyastatha sarve prabhadrakah
34.23
सकृद्भिन्नं त्वया व्यूहं तत्र तत्र पुनः पुनः
वयं प्रध्वंसयिष्यामो निघ्नमाना वरान्वरान्
Sakridbhinnam tvaya vyuham tatra tatra punah punah
Vayam pradhvansayishyamo nighnamana varanvaran
34.24
अभिमन्युरुवाच
अहमेतत्प्रवेक्ष्यामि द्रोणानीकं दुरासदम्
पतंग इव संक्रुद्धो ज्वलितं जातवेदसम्
Abhimanyuruvacha
Ahametatpravekshyami dronanikam durasadam
Patanga iva sankruddho jvalitam jatavedasam
34.25
तत्कर्माद्य करिष्यामि हितं यद्वंशयोर्द्वयोः
मातुलस्य च या प्रीतिर्भविष्यति पितुश्च मे
Tatkarmadya karishyami hitam yadvanshayordvayoh
Matulasya cha ya pritirbhavishyati pitushcha me
34.26
शिशुनैकेन संग्रामे काल्यमानानि संघशः
अद्य द्रक्ष्यन्ति भूतानि द्विषत्सैन्यानि वै मया
Shishunaikena sangrame kalyamanani sanghashah
Adya drakshyanti bhutani dvishatsainyani vai maya
34.27
युधिष्ठिर उवाच
एवं ते भाषमाणस्य बलं सौभद्र वर्धताम्
यस्त्वमुत्सहसे भेत्तुं द्रोणानीकं सुदुर्भिदम्
Yudhishthira uvacha
Evam te bhashamanasya balam saubhadra vardhatam
Yastvamutsahase bhettum dronanikam sudurbhidam
34.28
रक्षितं पुरुषव्याघ्रैर्महेष्वासैः प्रहारिभिः
साध्यरुद्रमरुत्कल्पैर्वस्वग्न्यादित्यविक्रमैः
Rakshitam purushavyaghrairmaheshvasaih praharibhih
Sadhyarudramarutkalpairvasvagnyadityavikramaih
34.29
संजय उवाच
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स यन्तारमचोदयत्
सुमित्राश्वान्रणे क्षिप्रं द्रोणानीकाय चोदय
Sanjaya uvacha
Tasya tadvachanam shrutva sa yantaramachodayat
Sumitrashvanrane kshipram dronanikaya chodaya