UtshovChapter 29
29.1
श्रीभगवानुवाच
मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः
असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु
Shribhagavanuvacha
Mayyasaktamanah partha yogam yunjanmadashrayah
Asanshayam samagram mam yatha gyasyasi tachchhrinu
29.2
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते
Gyanam teham savigyanamidam vakshyamyasheshatah
Yajgyatva neha bhuyonyajgyatavyamavashishyate
29.3
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः
Manushyanam sahasreshu kashchidyatati siddhaye
Yatatamapi siddhanam kashchinmam vetti tattvatah
29.4
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च
अहंकार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा
Bhumiraponalo vayuh kham mano buddhireva cha
Ahankara itiyam me bhinna prakritirashtadha
29.5
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम्
जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत्
Apareyamitastvanyam prakritim viddhi me param
Jivabhutam mahabaho yayedam dharyate jagat
29.6
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा
Etadyonini bhutani sarvanityupadharaya
Aham kritsnasya jagatah prabhavah pralayastatha
29.7
मत्तः परतरं नान्यत्किंचिदस्ति धनंजय
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव
Mattah parataram nanyatkinchidasti dhananjaya
Mayi sarvamidam protam sutre manigana iva
29.8
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु
Rasohamapsu kaunteya prabhasmi shashisuryayoh
Pranavah sarvavedeshu shabdah khe paurusham nrishu
29.9
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ
जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु
Punyo gandhah prithivyam cha tejashchasmi vibhavasau
Jivanam sarvabhuteshu tapashchasmi tapasvishu
29.10
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम्
बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम्
Bijam mam sarvabhutanam viddhi partha sanatanam
Buddhirbuddhimatamasmi tejastejasvinamaham
29.11
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम्
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ
Balam balavatam chaham kamaragavivarjitam
Dharmaviruddho bhuteshu kamosmi bharatarshabha
29.12
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये
मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि
Ye chaiva sattvika bhava rajasastamasashcha ye
Matta eveti tanviddhi na tvaham teshu te mayi
29.13
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत्
मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम्
Tribhirgunamayairbhavairebhih sarvamidam jagat
Mohitam nabhijanati mamebhyah paramavyayam
29.14
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया
मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते
Daivi hyesha gunamayi mama maya duratyaya
Mameva ye prapadyante mayametam taranti te
29.15
न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः
माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः
Na mam dushkritino mudhah prapadyante naradhamah
Mayayapahritagyana asuram bhavamashritah
29.16
चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन
आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ
Chaturvidha bhajante mam janah sukritinorjuna
Arto jigyasurartharthi gyani cha bharatarshabha
29.17
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते
प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः
Tesham gyani nityayukta ekabhaktirvishishyate
Priyo hi gyaninotyarthamaham sa cha mama priyah
29.18
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम्
आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम्
Udarah sarva evaite gyani tvatmaiva me matam
Asthitah sa hi yuktatma mamevanuttamam gatim
29.19
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते
वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः
Bahunam janmanamante gyanavanmam prapadyate
Vasudevah sarvamiti sa mahatma sudurlabhah
29.20
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः
तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया
Kamaistaistairhritagyanah prapadyantenyadevatah
Tam tam niyamamasthaya prakritya niyatah svaya
29.21
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम्
Yo yo yam yam tanum bhaktah shraddhayarchitumichchhati
Tasya tasyachalam shraddham tameva vidadhamyaham
29.22
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्या राधनमीहते
लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान्
Sa taya shraddhaya yuktastasya radhanamihate
Labhate cha tatah kamanmayaiva vihitanhi tan
29.23
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम्
देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि
Antavattu phalam tesham tadbhavatyalpamedhasam
Devandevayajo yanti madbhakta yanti mamapi
29.24
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः
परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम्
Avyaktam vyaktimapannam manyante mamabuddhayah
Param bhavamajananto mamavyayamanuttamam
29.25
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम्
Naham prakashah sarvasya yogamayasamavritah
Mudhoyam nabhijanati loko mamajamavyayam
29.26
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन
भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन
Vedaham samatitani vartamanani charjuna
Bhavishyani cha bhutani mam tu veda na kashchana
29.27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वंद्वमोहेन भारत
सर्वभूतानि संमोहं सर्गे यान्ति परंतप
Ichchhadveshasamutthena dvandvamohena bharata
Sarvabhutani sammoham sarge yanti parantapa
29.28
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम्
ते द्वंद्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः
Yesham tvantagatam papam jananam punyakarmanam
Te dvandvamohanirmukta bhajante mam dridhavratah
29.29
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये
ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम्
Jaramaranamokshaya mamashritya yatanti ye
Te brahma tadviduh kritsnamadhyatmam karma chakhilam
29.30
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः
प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः
Sadhibhutadhidaivam mam sadhiyagyam cha ye viduh
Prayanakalepi cha mam te viduryuktachetasah